Ως “ιστορική ευκαιρία” για ανασχηματισμό της Μέσης Ανατολής βλέπει τον πόλεμο ΗΠΑ–Ισραήλ ο πρίγκιπας διάδοχος της Σαουδικής Αραβίας.
Η Σαουδική Αραβία φέρεται να προέτρεψε τις Ηνωμένες Πολιτείες να εντείνουν τις επιθέσεις κατά του Ιράν, όπως επιβεβαίωσε πηγή των σαουδαραβικών μυστικών υπηρεσιών, την ώρα που το Ριάντ εξετάζει αν θα εμπλακεί άμεσα στη σύγκρουση.
Η ίδια πηγή επιβεβαίωσε δημοσίευμα των The New York Times, σύμφωνα με το οποίο ο de facto ηγέτης του βασιλείου, ο πρίγκιπας διάδοχος Mohammed bin Salman, έχει καλέσει τον Ντόναλντ Τραμπ να μην διακόψει πρόωρα τον πόλεμο κατά του Ιράν, θεωρώντας ότι η εκστρατεία ΗΠΑ - Ισραήλ αποτελεί "ιστορική ευκαιρία" για αναδιαμόρφωση της Μέσης Ανατολής.
Η πηγή των υπηρεσιών πληροφοριών ανέφερε ότι το Ριάντ δεν ζητά απλώς τη συνέχιση των στρατιωτικών επιχειρήσεων, αλλά και την περαιτέρω κλιμάκωσή τους. Ο Τραμπ φάνηκε να επιβεβαιώνει τον ρόλο του πρίγκιπα διαδόχου, δηλώνοντας σε δημοσιογράφους την Τρίτη: "Ναι, είναι μαχητής. Πολεμά μαζί μας".
Μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν αναφορές για ενεργό στρατιωτική εμπλοκή της Σαουδικής Αραβίας στον σχεδόν τετσσάρων εβδομάδων πόλεμο. Ωστόσο, Σαουδάραβας πολιτικός αναλυτής εκτίμησε ότι το βασίλειο ενδέχεται να προχωρήσει σε άμεση συμμετοχή, εφόσον αποτύχουν οι τρέχουσες ειρηνευτικές προσπάθειες υπό την ηγεσία του Πακιστάν.
"Το τι θα συμβεί από εδώ και πέρα εξαρτάται από το Ιράν", δήλωσε ο Σαουδάραβας γεωπολιτικός αναλυτής Mohammed Alhamed. "Αν το Ιράν εμπλακεί στις διαπραγματεύσεις σοβαρά, υπάρχει ακόμη περιθώριο να περιοριστεί η κλιμάκωση. Αν απορρίψει τους όρους και συνεχίσει τις επιθέσεις, τότε θα ξεπεραστεί το όριο για σαουδαραβική παρέμβαση".
Ο Alhamed πρόσθεσε ότι η Σαουδική Αραβία "δεν αντιδρά παρορμητικά".
- "Ρυθμίζει προσεκτικά την αντίδρασή της και προετοιμάζεται για ένα σενάριο όπου η κλιμάκωση, αν συμβεί, θα είναι συνειδητή και αποφασιστική", ανέφερε, επισημαίνοντας ότι το βασίλειο "δεν επιδιώκει τον πόλεμο".
- "Προσπαθεί να αποφύγει να εμπλακεί, διατηρώντας παράλληλα όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά", πρόσθεσε.
Η Σαουδική Αραβία έχει ήδη δεχθεί επιθέσεις με drones από το Ιράν, στο πλαίσιο της αντίδρασης της Τεχεράνη στην επίθεση ΗΠΑ - Ισραήλ της 28ης Φεβρουαρίου. Ένα πλήγμα με drone πριν από μία εβδομάδα έπληξε διυλιστήριο πετρελαίου στη Γιανμπού, στις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας.
Η δυνατότητα της Σαουδικής Αραβίας να μεταφέρει τις εξαγωγές πετρελαίου της μέσω αγωγών προς την Ερυθρά Θάλασσα την καθιστά λιγότερο ευάλωτη από τους γείτονές της στην τακτική του Ιράν να επιβάλλει σχεδόν πλήρη αποκλεισμό στα δεξαμενόπλοια που εξέρχονται από τον Κόλπο μέσω των Στενά του Ορμούζ. Ωστόσο, η επίθεση στο Γιανμπού αποτέλεσε προειδοποίηση από την Τεχεράνη ότι μπορεί να απειλήσει και αυτή τη ζωτικής σημασίας οικονομική οδό.
Η απειλή αυτή θα ενταθεί αν οι σύμμαχοι του Ιράν στην Υεμένη, το κίνημα των Χούθι, εμπλακούν στον πόλεμο με το δικό τους οπλοστάσιο πυραύλων.
"Πιστεύω ότι η Σαουδική Αραβία εξακολουθεί να διατηρεί μια στάση προσεκτικής ουδετερότητας στον πόλεμο Ιράν–Ισραήλ–ΗΠΑ", δήλωσε ο Σαουδάραβας ειδικός άμυνας Hesham Alghannam στο Agence France-Presse. Ωστόσο, πρόσθεσε: "Αν οι Χούθι πλήξουν σαουδαραβικούς στόχους, το Ριάντ ενδέχεται να στραφεί σε υποστήριξη αμυντικού συνασπισμού ή σε περιορισμένα αντίποινα".
Η Σαουδική Αραβία και το Ιράν, που διεκδικούν ηγετικό ρόλο στον σουνιτικό και τον σιιτικό ισλαμικό κόσμο αντίστοιχα, αποτελούν εδώ και καιρό περιφερειακούς αντιπάλους. Σύμφωνα με διαρρεύσαν διπλωματικό τηλεγράφημα του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών, ο βασιλιάς Abdullah της Σαουδικής Αραβίας είχε καλέσει το 2008 τις ΗΠΑ να "κόψουν το κεφάλι του φιδιού", αναφερόμενος στο θεοκρατικό καθεστώς της Τεχεράνη.
Ο εξόριστος Σαουδάραβας σχολιαστής Khalid Aljabri σημείωσε ότι τα τελευταία χρόνια το βασίλειο προτιμούσε μια διαπραγματευτική λύση στην αντιπαράθεση για τα πυρηνικά και πυραυλικά προγράμματα του Ιράν. Ωστόσο, ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Benjamin Netanyahu προχώρησαν στην κοινή επίθεση εν μέσω συνομιλιών για τον περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος.
"Σε αυτό το σενάριο, όπου ο πόλεμος ξεσπά ούτως ή άλλως και η κλιμάκωση ήδη εξελίσσεται, ένα αποδυναμωμένο Ιράν - ένας πληγωμένος λέοντας - θα είναι πιο απρόβλεπτο και πιο επικίνδυνο. Το δέον ήταν να μην ξεκινήσει ο πόλεμος, αλλά εφόσον ξεκίνησε, πρέπει να τελειώσει", ανέφερε ο Aljabri.
Ο πρίγκιπας διάδοχος Mohammed bin Salman εδραίωσε την εξουσία του καλλιεργώντας στενή σχέση με τον Ντόναλντ Τραμπ, ωστόσο πλέον καλείται να επανεξετάσει την εξάρτηση της Σαουδικής Αραβίας από τις Ηνωμένες Πολιτείες για την ασφάλειά της, όπως εκτιμούν αναλυτές.
"Ο Mohammed bin Salman έχει χάσει το στοίχημα σε όλες τις επενδύσεις που έκανε τα τελευταία χρόνια", δήλωσε η Ellie Geranmayeh, ανώτερη αναλύτρια πολιτικής στο European Council on Foreign Relations. "Επένδυσε οικονομικά στον Τραμπ, στην οικογένειά του, στις επιχειρήσεις του και στον Λευκό Οίκο, αλλά τελικά οι απόψεις της Σαουδικής Αραβίας και συνολικά του Κόλπου παραμερίστηκαν από τις επιθυμίες του Benjamin Netanyahu".
Ο πρίγκιπας Mohammed είχε ήδη αρχίσει να αναπροσαρμόζει τη στάση του μετά από πυραυλική επίθεση το 2019 σε σαουδαραβική πετρελαϊκή εγκατάσταση, για την οποία το Ριάντ κατηγόρησε το Ιράν. Οι ΗΠΑ, κατά την πρώτη προεδρία Τραμπ, παρείχαν λεκτική στήριξη, χωρίς όμως να προχωρήσουν στα αντίποινα που ζητούσε η Σαουδική Αραβία.
Τέσσερα χρόνια αργότερα, το βασίλειο επιδίωξε αποκλιμάκωση, υπογράφοντας αιφνιδιαστικά συμφωνία με το Ιράν για την αποκατάσταση των διπλωματικών σχέσεων, μια συμφωνία για την υπογραφή της οποίας μεσολάβησε η Κίνα.
"Αφού οι Ηνωμένες Πολιτείες αρνήθηκαν να σπεύσουν σε υπεράσπισή τους, οι Σαουδάραβες στράφηκαν σε μια προσέγγιση με το Ιράν, ελπίζοντας ότι δεν θα στραφεί εναντίον τους σε περίπτωση σύγκρουσης", δήλωσε η Ellie Geranmayeh. "Τώρα που ο πόλεμος έχει ξεσπάσει και ο Mohammed bin Salman έχασε το στοίχημα ότι το Ιράν δεν θα ανταπέδιδε, φέρεται να έχει καλέσει τις ΗΠΑ να εξουδετερώσουν οριστικά την ιρανική απειλή. Έτσι, η Σαουδική Αραβία βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με το δίλημμα αν θα εμπλακεί πιο ενεργά".
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν δει τις πετρελαϊκές εξαγωγές τους να μπλοκάρονται σχεδόν πλήρως και έχουν καλέσει ανοιχτά σε αποφασιστική στρατιωτική ήττα του Ιράν. Ο πρέσβης των ΗΑΕ στην Ουάσινγκτον, Yousef Al Otaiba, έγραψε στη The Wall Street Journal:
"Μια απλή κατάπαυση του πυρός δεν αρκεί. Χρειάζεται ένα οριστικό αποτέλεσμα που να αντιμετωπίζει το σύνολο των απειλών που θέτει το Ιράν".
Η Σαουδική Αραβία, έχοντας τη δυνατότητα εξαγωγών μέσω της Ερυθράς Θάλασσας, εξακολουθεί να έχει σημαντικά συμφέροντα να προστατεύσει και δεν έχει ζητήσει ανοιχτά εντατικοποίηση των βομβαρδισμών. Μια άμεση στρατιωτική εμπλοκή της θα μπορούσε να προκαλέσει σφοδρότερη ιρανική αντίδραση, με πιθανό στόχο τον πετρελαϊκό της αγωγό προς την Ερυθρά Θάλασσα, ενδεχομένως σε συνεργασία με τους Χούθι.
"Όταν σταματήσουν οι βομβαρδισμοί, στο Ριάντ θα ακολουθήσει βαθιά επανεξέταση", σημείωσε η Geranmayeh.
"Δεν πρόκειται για απομάκρυνση από τις ΗΠΑ, αλλά για την ανάγκη ύπαρξης περισσότερων επιλογών".
Add comment
Comments