Πολιτική και οικονομία πίσω από τους τίτλους της επικαιρότητας

Η Ελλάδα δεν πάσχει από έλλειψη επιχειρηματικότητας. Πάσχει από έλλειψη επιχειρήσεων που μεγαλώνουν.

Για περισσότερα από τριάντα χρόνια η Ιαπωνία υπήρξε ένα από τα μεγαλύτερα οικονομικά παράδοξα του κόσμου. Είχε ένα από τα υψηλότερα δημόσια χρέη που έχουν καταγραφεί ποτέ σε ανεπτυγμένη οικονομία. Κι όμως, δεν αντιμετώπισε ελληνικού τύπου κρίση χρέους. Δεν χρειάστηκε διάσωση από το ΔΝΤ. Δεν είδε τις αγορές να αρνούνται να χρηματοδοτήσουν το κράτος. Και για χρόνια μπορούσε να δανείζεται σχεδόν δωρεάν.

Η ΕΛ.Α.Σ. μιλά για μικτό κόστος €7,39 δισ. στην τετραετία 2027–2030. Το Υπουργείο Οικονομικών απαντά με πολύ υψηλότερη κοστολόγηση. Βάλαμε τις βασικές εξαγγελίες στο "κομπιουτεράκι", αναζητήσαμε τις πραγματικές βάσεις των υπολογισμών και εξετάζουμε πού στέκουν οι αριθμοί – και πού χρειάζονται σοβαρές επιφυλάξεις.

Το 2009 η Ελλάδα ξόδευε περίπου 15% του ΑΕΠ περισσότερα από όσα εισέπραττε. Το 2025, δεκαέξι χρόνια αργότερα, όχι μόνο εμφάνισε πρωτογενές πλεόνασμα, αλλά πλήρωσε και τους τόκους του τεράστιου δημόσιου χρέους της και της περίσσεψαν €4,29 δισ. Μόλις πέντε χώρες της ΕΕ κατάφεραν να κλείσουν τη χρονιά με συνολικό δημοσιονομικό πλεόνασμα.

Σήμερα ζούμε ένα γενικό ξεπούλημα των ομολόγων των μεγάλων αναπτυγμένων χωρών, ΗΠΑ, Ευρώ, Ιαπωνία. Αν δεν το πήρατε είδηση, οι επιπτώσεις όλων αυτών, σύντομα, θα σας υποχρεώσουν να δώσετε τη δέουσα σημασία.  

Σχολεία, πανεπιστήμια, δημόσια τηλεόραση, μετανάστευση, πολιτισμός και κρατικοί θεσμοί βρίσκονται στο επίκεντρο ενός προγράμματος που υπόσχεται όχι απλώς αλλαγή κυβέρνησης, αλλά βαθιά αλλαγή του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί το γερμανικό κράτος. Η Σαξονία-Άνχαλτ μπορεί να γίνει το πρώτο μεγάλο εργαστήριο της AfD.

Για σχεδόν δύο δεκαετίες, οι παγκόσμιες αγορές έζησαν σε έναν κόσμο που σήμερα αρχίζει να μοιάζει παράξενος. Το χρήμα ήταν άφθονο. Οι αποταμιεύσεις τεράστιες. Οι επενδυτικές ευκαιρίες σχετικά περιορισμένες. Και τα επιτόκια κατευθύνονταν συνεχώς χαμηλότερα.

Τον Οκτώβριο του 2022,η πρωθυπουργός του Η.Β. Λιζ Τρας, κατάθεσε έναν mini προϋπολογισμό που τίναζε τα δημοσιονομικά της χώρας στον αέρα. Προέβλεπε μέτρα που δεν είχαν επί της ουσίας μετρηθεί και κοστολογηθεί. Οι αγορές αντέδρασαν, οι επενδυτές ξεφορτώνονταν βρετανικά ομόλογα, τα επιτόκια έφτασαν στον Θεό. Από τότε η χώρα πληρώνει, όταν θέλει να δανειστεί, ένα morons premium. Ένα ασφάλιστρο που ζητάνε οι επενδυτές για τυχόν νέες ηλιθιότητες.   

Φανταστείτε μια παράξενη οικονομία. Έχετε δουλειά. Παίρνετε μισθό. Έχετε χρήματα στην τσέπη. Μπαίνετε όμως στο κατάστημα και το προϊόν που θέλετε δεν υπάρχει. Και όταν τελικά εμφανιστεί, το πρόβλημα δεν είναι αν μπορείτε να το πληρώσετε. Το πρόβλημα είναι αν θα προλάβετε να το αγοράσετε.

Δεν έχει περάσει πολύς καιρός από την εποχή κατά την οποία ακόμη και πρώην στελέχη του σοβιετικού συστήματος απέρριπταν τη σοσιαλιστική οικονομία

Η ανεργία βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία και οι απασχολούμενοι πλησιάζουν τα 4,4 εκατομμύρια. Όμως η Ελλάδα εξακολουθεί να έχει ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά απασχόλησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ γυναίκες και νέοι παραμένουν πολύ πιο εκτεθειμένοι στην ανεργία.

Η ελληνική χρεοκοπία δεν συνέβη μέσα σε μία νύχτα. Δεν γεννήθηκε τον Οκτώβριο του 2009, όταν αποκαλύφθηκε ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα ήταν υπερδιπλάσιο από εκείνο που είχε προηγουμένως ανακοινωθεί. Ούτε προκλήθηκε αποκλειστικά από τη διεθνή χρηματοπιστωτική κρίση.