Το δίμηνο αδιέξοδο σχετικά με το πακέτο των 90 δισ. ευρώ για την Ουκρανία έληξε την Πέμπτη, όταν η Ουγγαρία ήρε το αμφιλεγόμενο βέτο της. Οι Βρυξέλλες αναφέρουν ότι η πρώτη εκταμίευση θα γίνει “το συντομότερο δυνατό”.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έδωσε την τελική έγκριση για το δάνειο των 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία, αφού η Ουγγαρία απέσυρε το βέτο της, βάζοντας τέλος σε μια έντονη κρίση που είδε τον πρωθυπουργό Βίκτορ Όρμπαν, στους τελευταίους μήνες της θητείας του, να φέρνει στα όρια τις εσωτερικές διαδικασίες του μπλοκ.
Η εσωτερική διαδικασία ξεκίνησε από τους πρέσβεις την Τετάρτη και ολοκληρώθηκε την Πέμπτη. Δεν διατυπώθηκαν αντιρρήσεις και εγκρίθηκε η τελευταία εκκρεμής ρύθμιση, η οποία απαιτεί ομοφωνία για την τροποποίηση του προϋπολογισμού της ΕΕ.
Η πολυαναμενόμενη εξέλιξη σημειώθηκε δύο ημέρες αφότου ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ανακοίνωσε ότι ο αγωγός Druzhba, που μεταφέρει φθηνό ρωσικό πετρέλαιο προς την Ουγγαρία και τη Σλοβακία, επισκευάστηκε και μπορεί να επαναλειτουργήσει.
Η διακοπή της ροής πετρελαίου μέσω του Druzhba βρισκόταν στον πυρήνα της απόφασης του Όρμπαν να μπλοκάρει το δάνειο των 90 δισ. ευρώ τον Φεβρουάριο. Η κίνηση αυτή προκάλεσε την οργή άλλων ηγετών της ΕΕ, που την κατήγγειλαν ως “απαράδεκτη” απόπειρα “εκβιασμού”.
Το γεγονός ότι ο Όρμπαν είχε εγκρίνει το δάνειο τον Δεκέμβριο και είχε εξασφαλίσει εξαίρεση για τη χώρα του επιβάρυνε περαιτέρω το κλίμα. Ένας ανώτερος διπλωμάτης χαρακτήρισε το βέτο “σημείο καμπής” στις σχέσεις Βρυξελλών- Βουδαπέστης.
Ο Όρμπαν έκανε τη διαμάχη του με τον Ζελένσκι για τον αγωγό iβασικό θέμα της προεκλογικής του εκστρατείας. Ωστόσο, ηττήθηκε καθαρά από τον ηγέτη της αντιπολίτευσης Πίτερ Μαγιάρ, ο οποίος υποσχέθηκε αποκατάσταση του κράτους δικαίου.
Η πολιτική μετάβαση στην Ουγγαρία - η πρώτη εδώ και 16 χρόνια - άνοιξε τον δρόμο για την επίλυση του αδιεξόδου.
Η Κύπρος, που ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, εκμεταλλεύτηκε την ευκαιρία και ενέταξε το θέμα του δανείου στην ημερήσια διάταξη των πρέσβεων ακόμη και πριν την ανακοίνωση Ζελένσκι για την επισκευή του Druzhba.
“Αυτό το πακέτο θα ενισχύσει τον στρατό μας, θα καταστήσει την Ουκρανία πιο ανθεκτική και θα μας επιτρέψει να εκπληρώσουμε τις κοινωνικές μας υποχρεώσεις προς τους πολίτες, όπως ορίζει ο νόμος. Είναι σημαντικό ότι η Ουκρανία εξασφαλίζει αυτό το επίπεδο χρηματοοικονομικής σταθερότητας μετά από περισσότερα από τέσσερα χρόνια πολέμου πλήρους κλίμακας”, έγραψε ο Ζελένσκι στο X.
Πρόσθεσε ότι στόχος είναι η πρώτη δόση να καταστεί διαθέσιμη ήδη από τον Μάιο - Ιούνιο.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, που θα διαχειριστεί το πρόγραμμα, αναφέρει ότι η πρώτη εκταμίευση προς το Κίεβο θα γίνει “το συντομότερο δυνατό”, μόλις ολοκληρωθούν τα νομικά και τεχνικά ζητήματα. Διαθέτει μάλιστα αποθεματικά κεφάλαια ώστε να κινηθεί γρήγορα.
“Ενώ η Ρωσία εντείνει την επιθετικότητά της, εμείς ενισχύουμε τη στήριξή μας προς τον ουκρανικό λαό, δίνοντας τη δυνατότητα στην Ουκρανία να αμυνθεί και ασκώντας πίεση στην πολεμική οικονομία της Ρωσίας”, δήλωσε η πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Για το 2026, οι Βρυξέλλες σχεδιάζουν να εκταμιεύσουν σταδιακά 45 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 16,7 δισ. για οικονομική στήριξη και 28,3 δισ. για στρατιωτική βοήθεια. Οι πληρωμές θα εξαρτώνται από τις μεταρρυθμίσεις που θα εφαρμόζει το Κίεβο, ενώ τυχόν οπισθοχώρηση στην καταπολέμηση της διαφθοράς μπορεί να οδηγήσει σε προσωρινή αναστολή της βοήθειας.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι το στρατιωτικό σκέλος του δανείου θα περιλαμβάνει ρήτρες “Made in Europe”, ώστε τα κονδύλια να κατευθύνονται κυρίως σε ευρωπαϊκές εταιρείες και όχι σε αμερικανικούς κατασκευαστές.
Τα υπόλοιπα 45 δισ. ευρώ θα διατεθούν το 2027, καλύπτοντας τα δύο τρίτα των χρηματοδοτικών αναγκών της Ουκρανίας. Το υπόλοιπο αναμένεται να καλυφθεί από δυτικούς συμμάχους.
Ο κοινός δανεισμός δεν θα περιλαμβάνει την Ουγγαρία, τη Σλοβακία και την Τσεχία. Τα υπόλοιπα 24 κράτη-μέλη θα επιβαρυνθούν με περίπου 3 δισ. ευρώ ετησίως σε τόκους.
Η Ουκρανία θα κληθεί να αποπληρώσει το δάνειο μόνο εάν η Ρωσία συμφωνήσει σε πολεμικές αποζημιώσεις - κάτι που η Μόσχα έχει κατηγορηματικά απορρίψει.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιμένει ότι διατηρεί το δικαίωμα να χρησιμοποιήσει τα 210 δισ. ευρώ δεσμευμένων περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής κεντρικής τράπεζας για να καλύψει το ενδεχόμενο έλλειμμα αποζημιώσεων.
Add comment
Comments