Η Ευρωπαϊκή Ένωση εισέρχεται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο για την αγορά εργασίας, καθώς η βιομηχανική αναδιάρθρωση, το υψηλό ενεργειακό κόστος και οι προκλήσεις της πράσινης μετάβασης απειλούν εκατοντάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας τα επόμενα χρόνια.
Σύμφωνα με στοιχεία που περιλαμβάνονται στο νέο πακέτο οικονομικών συστάσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προς τα κράτη - μέλη, οι πιέσεις που δέχεται η ευρωπαϊκή οικονομία ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο έως και 560.000 θέσεις εργασίας μόνο εξαιτίας των αυξημένων ενεργειακών τιμών που αναμένεται να συνεχιστούν και το 2026.
Οι εκτιμήσεις αυτές έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία οι γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή εξακολουθούν να επηρεάζουν τις διεθνείς αγορές ενέργειας, ενώ η Ευρώπη προσπαθεί παράλληλα να επιταχύνει την απομάκρυνσή της από τα ορυκτά καύσιμα.
Η βαριά βιομηχανία βρίσκεται στο επίκεντρο των πιέσεων
Η Κομισιόν θεωρεί ότι οι κλάδοι που αντιμετωπίζουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο είναι εκείνοι που εξαρτώνται άμεσα από την κατανάλωση ενέργειας ή βρίσκονται στη δίνη της τεχνολογικής μετάβασης.
Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται:
- Οι κατασκευές
- Η μεταλλουργία
- Η χημική βιομηχανία
- Οι μεταφορές
- Η αυτοκινητοβιομηχανία
- Η παραγωγή μπαταριών
- Η βιομηχανία φωτοβολταϊκών
- Η χαλυβουργία
Η εικόνα που διαμορφώνεται προκαλεί έντονο προβληματισμό στις Βρυξέλλες, καθώς πρόκειται για τομείς που αποτελούν βασικούς πυλώνες της ευρωπαϊκής παραγωγικής βάσης.
Η αυτοκινητοβιομηχανία αντιμετωπίζει τη μεγαλύτερη πρόκληση
Ιδιαίτερα ανησυχητικές είναι οι προβλέψεις για τον κλάδο του αυτοκινήτου.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι περίπου 600.000 θέσεις εργασίας βρίσκονται υπό απειλή, καθώς η βιομηχανία καλείται να διαχειριστεί ταυτόχρονα δύο μεγάλες προκλήσεις:
- Τη μετάβαση από τους κινητήρες εσωτερικής καύσης στα ηλεκτρικά οχήματα.
- Τον εντεινόμενο ανταγωνισμό από τις κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες.
Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία για χώρες όπως η Γερμανία, όπου η αυτοκινητοβιομηχανία αποτελεί βασικό μοχλό ανάπτυξης και απασχόλησης.
Το «China Shock 2.0» χτυπά την ευρωπαϊκή βιομηχανία
Στις Βρυξέλλες εντείνεται η ανησυχία ότι η Ευρώπη κινδυνεύει να χάσει σημαντικό έδαφος απέναντι τόσο στην Κίνα όσο και στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι κινεζικές επιχειρήσεις, αξιοποιώντας χαμηλότερο κόστος παραγωγής, κρατικές επιδοτήσεις και τεράστια βιομηχανική κλίμακα, ασκούν αυξανόμενη πίεση στους ευρωπαϊκούς παραγωγικούς κλάδους.
Η παραγωγή μπαταριών για ηλεκτρικά οχήματα αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Επιτροπής, περίπου 85.000 θέσεις εργασίας βρίσκονται σε κίνδυνο στον συγκεκριμένο τομέα.
Παράλληλα, σχεδόν 59.000 θέσεις εργασίας στη βιομηχανία παραγωγής φωτοβολταϊκών επηρεάζονται ήδη από τις πιέσεις της αγοράς και τον ανταγωνισμό των κινεζικών προϊόντων.
Αυξάνεται η ανεργία στην Ευρώπη
Η επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας έχει ήδη αναγκάσει την Κομισιόν να αναθεωρήσει τις προβλέψεις της για την αγορά εργασίας.
Ενώ το φθινόπωρο του 2025 εκτιμούσε ότι η ανεργία θα υποχωρούσε στο 5,8%-5,9%, πλέον προβλέπει ότι θα διαμορφωθεί στο 6% τόσο το 2026 όσο και το 2027.
Μπορεί η μεταβολή να φαίνεται μικρή σε ποσοστιαία βάση, ωστόσο μεταφράζεται σε εκατοντάδες χιλιάδες επιπλέον ανέργους σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το παράδοξο των κενών θέσεων εργασίας
Την ίδια στιγμή που αρκετοί κλάδοι αντιμετωπίζουν απώλειες θέσεων εργασίας, οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις συνεχίζουν να δηλώνουν αδυναμία εύρεσης κατάλληλου προσωπικού.
Τα στοιχεία της Επιτροπής δείχνουν ότι:
- Το 68% των μεσαίων επιχειρήσεων κατέγραψε ελλείψεις δεξιοτήτων το 2023.
- Το 77% των επιχειρήσεων το 2024 δήλωσε ότι οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού αποτελούν εμπόδιο στις επενδύσεις.
- Με άλλα λόγια, η Ευρώπη αντιμετωπίζει ταυτόχρονα ανεργία και έλλειψη εξειδικευμένων εργαζομένων.
Οι Βρυξέλλες στρέφονται στο ανθρώπινο κεφάλαιο
Για πρώτη φορά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τοποθετεί την εκπαίδευση, τις δεξιότητες και την επανακατάρτιση στο κέντρο της οικονομικής της στρατηγικής.
Η νέα προσέγγιση δίνει ιδιαίτερη έμφαση:
- Στην επαγγελματική κατάρτιση.
- Στη δια βίου μάθηση
- Στις σπουδές STEM.
- Στην επανεκπαίδευση εργαζομένων που πλήττονται από την τεχνολογική μετάβαση.
- Στην ενίσχυση της παραγωγικότητας.
Η αντιπρόεδρος της Επιτροπής, Ροξάνα Μινζάτου, υπογράμμισε ότι η ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης δεν θα κριθεί μόνο από το κεφάλαιο ή την τεχνολογία, αλλά κυρίως από τους ανθρώπους και τις δεξιότητές τους.
Αυξάνεται και το δημόσιο χρέος
Οι προκλήσεις δεν περιορίζονται μόνο στην αγορά εργασίας.
Η Κομισιόν προβλέπει ότι τα δημοσιονομικά ελλείμματα των κρατών-μελών θα διευρυνθούν τα επόμενα χρόνια.
Το συνολικό δημοσιονομικό έλλειμμα της ΕΕ αναμένεται να αυξηθεί Από 3,1% του ΑΕΠ το 2025 Σε 3,5% το 2026 Και σε 3,6% το 2027.
Η εξέλιξη αυτή υποδηλώνει ότι αρκετές κυβερνήσεις θα αναγκαστούν να αυξήσουν τον δανεισμό τους προκειμένου να στηρίξουν την οικονομική δραστηριότητα και τις κοινωνικές δαπάνες.
Οι χαμηλόμισθοι δέχονται το μεγαλύτερο πλήγμα
Η έκθεση επισημαίνει επίσης ότι οι οικονομικές πιέσεις δεν κατανέμονται ισότιμα.
Τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα αναμένεται να επηρεαστούν δυσανάλογα από την αύξηση των τιμών καυσίμων και μεταφορών.
Η Επιτροπή εκτιμά ότι το πρόσθετο κόστος μπορεί να αντιστοιχεί έως και στο 1,4% του διαθέσιμου εισοδήματος των πιο ευάλωτων νοικοκυριών.
Παράλληλα:
- Ένας στους πέντε εργαζόμενους βρίσκεται σε θέση χαμηλών αποδοχών.
- Ένας στους δώδεκα αντιμετωπίζει κίνδυνο φτώχειας παρότι εργάζεται.
Η μεγάλη ευρωπαϊκή πρόκληση της επόμενης δεκαετίας
Το βασικό συμπέρασμα των Βρυξελλών είναι ότι η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε μια ιστορική καμπή.
Η πράσινη μετάβαση, η τεχνολογική επανάσταση και ο ανταγωνισμός από την Κίνα και τις ΗΠΑ μετασχηματίζουν την οικονομία με ταχύτητα που θυμίζει βιομηχανική επανάσταση.
Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο πόσες θέσεις εργασίας θα χαθούν, αλλά πόσο γρήγορα οι ευρωπαϊκές κοινωνίες θα καταφέρουν να δημιουργήσουν νέες, υψηλότερης προστιθέμενης αξίας θέσεις εργασίας.
Η απάντηση της Κομισιόν είναι σαφής: η μάχη για την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης θα κριθεί όχι μόνο στα εργοστάσια και στις αγορές, αλλά κυρίως στις δεξιότητες, την εκπαίδευση και την ικανότητα προσαρμογής του ανθρώπινου δυναμικού στη νέα οικονομική πραγματικότητα
Add comment
Comments