Σε μια εξέλιξη που μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα στη Μέση Ανατολή και στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν ανακοίνωσαν ότι κατέληξαν σε συμφωνία η οποία αναμένεται να τεθεί σε ισχύ την Παρασκευή, ανοίγοντας τον δρόμο για περαιτέρω διαπραγματεύσεις με στόχο τον τερματισμό της σύγκρουσης που ξέσπασε νωρίτερα μέσα στο έτος.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό που είχαν επιβάλει σε ιρανικά λιμάνια, ενώ το Στενό του Ορμούζ - η σημαντικότερη ίσως θαλάσσια αρτηρία μεταφοράς πετρελαίου στον κόσμο - θα επαναλειτουργήσει πλήρως μόλις υπογραφεί επισήμως η συμφωνία.
Υπογραφή στην Ελβετία
Η τελετή υπογραφής έχει προγραμματιστεί για την Παρασκευή στην Ελβετία. Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, επιβεβαίωσε ότι θα παραστεί, ενώ ανοιχτό παραμένει το ενδεχόμενο συμμετοχής και του ίδιου του Ντόναλντ Τραμπ.
Το μνημόνιο κατανόησης δεν αποτελεί την τελική ειρηνευτική συμφωνία, αλλά το πλαίσιο πάνω στο οποίο θα βασιστούν ακόμη 60 ημέρες διαπραγματεύσεων μεταξύ των δύο πλευρών.
Στόχος είναι να διευθετηθούν τα ζητήματα ασφαλείας, οι κυρώσεις, το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης και οι όροι μιας μόνιμης κατάπαυσης των εχθροπραξιών.
Η θέση του Ισραήλ
Η ισραηλινή κυβέρνηση αντιμετωπίζει με επιφυλακτικότητα τη συμφωνία. Ισραηλινοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι οποιαδήποτε διευθέτηση πρέπει να συνοδεύεται από αυστηρούς μηχανισμούς ελέγχου του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος και από σαφείς εγγυήσεις ότι η Τεχεράνη δεν θα χρησιμοποιήσει την οικονομική ανάσα που θα προκύψει από την άρση ορισμένων περιορισμών για την ενίσχυση περιφερειακών συμμάχων και ένοπλων οργανώσεων.
Παράλληλα, το Ισραήλ διαμηνύει ότι διατηρεί το δικαίωμα να ενεργήσει μονομερώς εάν θεωρήσει ότι απειλείται η εθνική του ασφάλεια, επιμένοντας πως η στρατηγική του επιδίωξη παραμένει η αποτροπή απόκτησης πυρηνικού όπλου από το Ιράν.
Ανακούφιση στις αγορές πετρελαίου
Η ανακοίνωση της συμφωνίας προκάλεσε άμεση αντίδραση στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Οι τιμές του Brent και του αμερικανικού αργού πετρελαίου υποχώρησαν σημαντικά, καθώς οι επενδυτές εκτίμησαν ότι μειώνεται ο κίνδυνος παρατεταμένης διακοπής των παγκόσμιων ροών πετρελαίου.
Το Στενό του Ορμούζ, από το οποίο διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας θαλάσσιας διακίνησης πετρελαίου, παρέμενε ουσιαστικά κλειστό από την έναρξη του πολέμου τον Φεβρουάριο. Η προοπτική επαναλειτουργίας του θεωρείται καθοριστική για τη σταθεροποίηση της αγοράς και την αποτροπή νέου ενεργειακού σοκ.
Αναλυτές σημειώνουν ότι η αποκλιμάκωση της έντασης απομακρύνει – τουλάχιστον προσωρινά – τα σενάρια που ήθελαν το πετρέλαιο να εκτοξεύεται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, ενώ ενισχύει τις προσδοκίες για χαμηλότερο ενεργειακό κόστος και περιορισμό των πληθωριστικών πιέσεων διεθνώς.
Το επόμενο κρίσιμο 48ωρο
Όλα τα βλέμματα στρέφονται πλέον στην Ελβετία, όπου αναμένεται να πέσουν οι υπογραφές στη συμφωνία. Εφόσον αυτή τεθεί σε εφαρμογή χωρίς απρόοπτα, θα αποτελέσει το πρώτο ουσιαστικό βήμα αποκλιμάκωσης μετά από μήνες συγκρούσεων και θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για μια ευρύτερη διπλωματική διευθέτηση στη Μέση Ανατολή.
Οι επόμενες εβδομάδες αναμένεται να δείξουν αν η συμφωνία θα αποτελέσει την απαρχή μιας μόνιμης ειρήνης ή απλώς μια προσωρινή ανάπαυλα σε μία από τις πιο επικίνδυνες γεωπολιτικές κρίσεις των τελευταίων ετών.
Add comment
Comments