Σε προκαταρκτική συμφωνία για ένα 60ήμερο μνημόνιο κατανόησης (MOU), που θα παρατείνει την εκεχειρία και θα ανοίξει τον δρόμο για νέες διαπραγματεύσεις γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, φέρονται να έχουν καταλήξει Αμερικανοί και Ιρανοί διαπραγματευτές, σύμφωνα με πληροφορίες του Axios από δύο Αμερικανούς αξιωματούχους και περιφερειακή πηγή που συμμετέχει στις διαμεσολαβητικές προσπάθειες.
Ωστόσο, η συμφωνία δεν έχει ακόμη λάβει την τελική έγκριση του προέδρου των ΗΠΑ Donald Trump, ενώ ούτε η ιρανική πλευρά έχει επιβεβαιώσει επίσημα ότι αποδέχεται τους όρους.
Η σημαντικότερη διπλωματική εξέλιξη από την έναρξη της κρίσης
Αν τελικά υπογραφεί, το μνημόνιο θα αποτελέσει τη σημαντικότερη διπλωματική πρόοδο από την έναρξη της σύγκρουσης, αν και οι δύο πλευρές αναγνωρίζουν ότι μια οριστική συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν απαιτεί ακόμη δύσκολες και εντατικές διαπραγματεύσεις.
"Πρόκειται για μια συμφωνία που φέρνει όλους στο τραπέζι. Οι λεπτομέρειες θα καθοριστούν μέσα από τις διαπραγματεύσεις", ανέφερε ένας από τους Αμερικανούς αξιωματούχους.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, οι βασικοί όροι είχαν ουσιαστικά συμφωνηθεί ήδη από την Τρίτη, ωστόσο απαιτούνταν η έγκριση της πολιτικής ηγεσίας και στις δύο πλευρές.
Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι η Τεχεράνη ενημέρωσε αργότερα τους διαμεσολαβητές πως έχει λάβει τις απαραίτητες εγκρίσεις και είναι έτοιμη να υπογράψει. Μέχρι στιγμής όμως, το Ιράν δεν έχει επιβεβαιώσει επισήμως αυτή τη θέση.
Ο Trump ζητά χρόνο πριν δώσει το «πράσινο φως»
Οι διαπραγματευτές των ΗΠΑ ενημέρωσαν τον Donald Trump για τις τελικές λεπτομέρειες της συμφωνίας, χωρίς όμως ο Αμερικανός πρόεδρος να δώσει άμεσα την έγκρισή του.
"Ο πρόεδρος μετέφερε στους διαμεσολαβητές ότι θέλει μερικές ημέρες για να το σκεφτεί", ανέφερε Αμερικανός αξιωματούχος.
Σύμφωνα με το Axios, δεν είναι η πρώτη φορά που Ουάσιγκτον και Τεχεράνη θεωρούν πως βρίσκονται κοντά σε συμφωνία. Κατά τη διάρκεια της κρίσης υπήρξαν επανειλημμένα στιγμές αισιοδοξίας, οι οποίες όμως κατέληξαν σε νέα αδιέξοδα.
Ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ
Κεντρικό στοιχείο του 60ήμερου μνημονίου αποτελεί η πλήρης αποκατάσταση της εμπορικής ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Αμερικανοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι το κείμενο προβλέπει πως η διέλευση πλοίων θα είναι "απεριόριστη", χωρίς διόδια, παρενοχλήσεις ή στρατιωτικές απειλές.
Παράλληλα, το Ιράν θα πρέπει μέσα σε 30 ημέρες να απομακρύνει όλες τις νάρκες από τα Στενά του Ορμούζ, ενώ η αμερικανική ναυτική πολιορκία θα αρχίσει να αίρεται σταδιακά, ανάλογα με την αποκατάσταση της εμπορικής δραστηριότητας στην περιοχή.
Δέσμευση για μη απόκτηση πυρηνικού όπλου
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, το μνημόνιο θα περιλαμβάνει ιρανική δέσμευση ότι η χώρα δεν θα επιδιώξει την απόκτηση πυρηνικού όπλου.
Οι πρώτες διαπραγματεύσεις κατά τη διάρκεια του 60ήμερου παραθύρου θα επικεντρωθούν:
- στη διαχείριση και απομάκρυνση του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν,
- καθώς και στο μέλλον του ιρανικού προγράμματος εμπλουτισμού ουρανίου.
Από την πλευρά τους, οι ΗΠΑ δεσμεύονται να συζητήσουν ενδεχόμενη χαλάρωση κυρώσεων, αλλά και την αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων.
Το προσχέδιο περιλαμβάνει επίσης μηχανισμό που θα επιτρέπει την αποστολή ανθρωπιστικής βοήθειας και βασικών αγαθών προς το Ιράν.
Ένταση στο Ορμούζ παρά τις συνομιλίες
Παρά την πρόοδο στις συνομιλίες, οι δύο πλευρές είχαν δύο επεισόδια έντασης στα Στενά του Ορμούζ μέσα στις τελευταίες 48 ώρες, γεγονός που δείχνει πόσο εύθραυστη παραμένει η κατάσταση στην περιοχή.
Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι η Τεχεράνη έχει πλέον "μια ευκαιρία να απελευθερώσει την οικονομία της" και πρόσθεσε πως εντός του ιρανικού συστήματος υπάρχουν δυνάμεις που βλέπουν την κρίση ως ευκαιρία αλλαγής πορείας.
"Θα φανεί μέσα στις επόμενες 60 ημέρες αν αυτό ισχύει πραγματικά", ανέφερε χαρακτηριστικά.
Καμία μυστική συμφωνία για κυρώσεις
Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι διαβεβαιώνουν ότι δεν υπάρχουν μυστικές ρήτρες ή παράλληλες συμφωνίες σχετικά με κυρώσεις ή οικονομικές ενισχύσεις προς το Ιράν.
"Όσο περισσότερες παραχωρήσεις κάνει το Ιράν, τόσο περισσότερα θα λάβει", σημείωσε ένας από αυτούς.
Παράλληλα, υποστήριξαν ότι η ιρανική πλευρά έχει ήδη δώσει προφορικές δεσμεύσεις για πιθανές πυρηνικές παραχωρήσεις, όμως η πραγματική εικόνα θα φανεί μόνο όταν ξεκινήσουν οι απευθείας διαπραγματεύσεις.
Στο τραπέζι και ο ρόλος των περιφερειακών συμμάχων του Ιράν
Το προσχέδιο της συμφωνίας περιλαμβάνει επίσης αναφορά στην προώθηση της "περιφερειακής ειρήνης", με την κυβέρνηση Trump να επιδιώκει συζητήσεις και για τη στήριξη που παρέχει η Τεχεράνη σε ένοπλες οργανώσεις και συμμάχους της στη Μέση Ανατολή.
Οι ίδιες πηγές προειδοποιούν πάντως ότι εάν οι συνομιλίες αποτύχουν και το Ιράν δεν μπορέσει να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα, τότε "όλες οι επιλογές θα παραμείνουν στο τραπέζι", τόσο οικονομικές όσο και στρατιωτικές.
Η πλήρης αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων από την περιοχή θα εξαρτηθεί από την επίτευξη τελικής συμφωνίας.
Προς το παρόν, η Τεχεράνη δεν έχει επιβεβαιώσει επίσημα ότι αποδέχεται το μνημόνιο, ενώ και ο Donald Trump δήλωσε την Τετάρτη ότι "δεν βιάζεται" να λάβει την τελική απόφαση.
Add comment
Comments