Ο Donald Trump ανακοίνωσε ότι “παγώνει” το “Project Freedom”, την αμερικανική επιχείρηση για την ασφαλή διέλευση εγκλωβισμένων πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ, προκειμένου να ολοκληρωθεί μια συμφωνία με το Ιράν, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι ο ναυτικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών θα παραμείνει σε ισχύ.
Η αιφνιδιαστική αλλαγή στάσης του Trump γνωστοποιήθηκε μέσω ανάρτησης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπου ανέφερε ότι αναστέλλει την επιχείρηση “για σύντομο χρονικό διάστημα”, ώστε να δοθεί χώρος στις αμερικανικές προσπάθειες για επίτευξη συμφωνίας με το Ιράν και τερματισμό του πολέμου.
Παρότι το Project Freedom ξεκίνησε μόλις τη Δευτέρα, ο Trump δήλωσε ότι έλαβε την απόφαση “έπειτα από αίτημα του Πακιστάν και άλλων χωρών, λόγω της τεράστιας στρατιωτικής επιτυχίας που είχαμε στην εκστρατεία κατά του Ιράν και επιπλέον επειδή έχει σημειωθεί μεγάλη πρόοδος προς μια πλήρη και τελική συμφωνία με εκπροσώπους του Ιράν”. Μέχρι στιγμής, η Τεχεράνη δεν έχει σχολιάσει.
Η ανακοίνωση ήρθε ενώ στρατιωτικοί αξιωματούχοι και ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Marco Rubio διαβεβαίωναν ότι η εκεχειρία στη Μέση Ανατολή εξακολουθεί να τηρείται και ότι – αν και η σύγκρουση δεν έχει επιλυθεί – η αρχική μεγάλης κλίμακας στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ κατά του Ιράν έχει ολοκληρωθεί.
“Η επιχείρηση τελείωσε. Το Epic Fury – όπως ενημέρωσε ο πρόεδρος το Κογκρέσο – έχει ολοκληρωθεί σε αυτό το στάδιο”, δήλωσε ο Rubio.
Σε ενημέρωση στον Λευκό Οίκο την Τρίτη, ο Rubio υποστήριξε ότι για να επιτευχθεί ειρήνη, το Ιράν πρέπει να αποδεχθεί τις απαιτήσεις του Trump σχετικά με το πυρηνικό του πρόγραμμα και να συμφωνήσει επίσης στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.
Η απόφαση Trump να αναστείλει το Project Freedom φάνηκε να έρχεται σε αντίθεση με δηλώσεις του Rubio και του υπουργού Άμυνας Pete Hegseth λίγες ώρες νωρίτερα.
Σε συνέντευξη Τύπου στο Πεντάγωνο, ο Hegseth δήλωσε ότι οι ΗΠΑ έχουν εξασφαλίσει επιτυχώς ασφαλή δίοδο στη θαλάσσια οδό και ότι εκατοντάδες εμπορικά πλοία περιμένουν να περάσουν. “Γνωρίζουμε ότι οι Ιρανοί νιώθουν αμηχανία γι’ αυτό. Έλεγαν ότι ελέγχουν τα Στενά. Δεν τα ελέγχουν”, είπε.
Αργότερα, ο Rubio δήλωσε ότι οι ΗΠΑ εργάζονται για τη διέλευση πλοίων από τα Στενά “ως υπηρεσία προς τον κόσμο… επειδή είμαστε οι μόνοι που μπορούμε να το κάνουμε”. Την ώρα που μιλούσε στους δημοσιογράφους, φορτηγό πλοίο στα Στενά ανέφερε ότι χτυπήθηκε από άγνωστο βλήμα.
Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ εξέφρασε επίσης την ελπίδα ότι κατά την επίσκεψη του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Abbas Araghchi στην Κίνα την Τετάρτη, το Πεκίνο θα επαναλάβει προς την Τεχεράνη την ανάγκη να σταματήσει τον αποκλεισμό των Στενών.
“Είναι προς το συμφέρον της Κίνας το Ιράν να σταματήσει να κλείνει τα Στενά”, δήλωσε ο Rubio.
Μέχρι στιγμής, μόνο δύο εμπορικά πλοία φέρονται να έχουν περάσει από τη διαδρομή που φυλάσσεται από τις ΗΠΑ, ενώ εκατοντάδες άλλα, με έως και 23.000 μέλη πληρώματος, παραμένουν εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο.
Το ουσιαστικό κλείσιμο των Στενών από το Ιράν - μέσω των οποίων πριν από τον πόλεμο διακινούνταν μεγάλες ποσότητες πετρελαίου και φυσικού αερίου, καθώς και λιπάσματα και άλλα πετρελαϊκά προϊόντα – έχει εκτινάξει τις τιμές των καυσίμων και προκαλέσει αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία. Η άρση του ιρανικού ελέγχου θα στερούσε από την Τεχεράνη το βασικό διαπραγματευτικό της χαρτί, την ώρα που ο Trump απαιτεί σημαντική υποχώρηση στο επίμαχο πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας.
Παράλληλα, για δεύτερη συνεχόμενη ημέρα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα υποστήριξαν ότι δέχθηκαν επιθέσεις από ιρανικά drones και πυραύλους, κάτι που η Τεχεράνη αρνήθηκε.
Ο Hegseth και ο αρχηγός του αμερικανικού γενικού επιτελείου, στρατηγός Dan Caine, δήλωσαν ότι οι νέες επιθέσεις του Ιράν δεν έφτασαν στο επίπεδο “μεγάλων πολεμικών επιχειρήσεων”, όπως ανέφερε ο Caine, προσθέτοντας ότι η Τρίτη ήταν μια “πιο ήρεμη” ημέρα στα Στενά.
“Η εκεχειρία δεν έχει καταρρεύσει”, τόνισε ο Hegseth.
Από τον Λευκό Οίκο, ο Rubio ανέφερε ότι οι συγκρούσεις με το Ιράν που σχετίζονται με τις αμερικανικές προσπάθειες επαναλειτουργίας των Στενών έχουν “αμυντικό χαρακτήρα”.
“Δεν πυροβολούμε αν δεν δεχτούμε πρώτοι πυρά, εντάξει; Δεν τους επιτιθέμεθα”, τόνισε.
Η κυβέρνηση Trump δέχεται ολοένα μεγαλύτερη πίεση για τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζει τη σύγκρουση στο Κογκρέσο, λόγω του νόμου περί πολεμικών εξουσιών, ο οποίος συνήθως απαιτεί από τους προέδρους να ζητούν επίσημη έγκριση από το Κογκρέσο εντός 60 ημερών από την έναρξη στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Λίγο πριν εκπνεύσει την περασμένη εβδομάδα η προθεσμία των 60 ημερών, ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης Trump δήλωσε ότι οι ΗΠΑ είχαν “τερματίσει” τις εχθροπραξίες με το Ιράν μετά την εύθραυστη εκεχειρία της 8ης Απριλίου.
Την ίδια ώρα, η άνοδος των τιμών της βενζίνης δημιουργεί πολιτικά προβλήματα στους Ρεπουμπλικανούς ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών. Η μέση τιμή λιανικής στις ΗΠΑ ξεπέρασε την Τρίτη τα $4,50 ανά γαλόνι για πρώτη φορά από τον Ιούλιο του 2022, ενώ μετά την αιφνιδιαστική ανακοίνωση Trump, η τιμή του Brent διατηρήθηκε στα $108.
Ο πρόεδρος της ιρανικής Βουλής και επικεφαλής διαπραγματευτής, Mohammad Bagher Qalibaf, άφησε να εννοηθεί ότι η Τεχεράνη δεν έχει ακόμη απαντήσει πλήρως στις αμερικανικές προσπάθειες επαναλειτουργίας των Στενών.
“Γνωρίζουμε πολύ καλά ότι η συνέχιση της παρούσας κατάστασης είναι αφόρητη για την Αμερική· ενώ εμείς δεν έχουμε ακόμη καν ξεκινήσει”, ανέφερε σε ανάρτησή του στο X. Δεν έκανε αναφορά στις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ, οι οποίες διεξάγονται πλέον μέσω ανταλλαγής μηνυμάτων με τη μεσολάβηση του Πακιστάν.
Αμφισβητώντας τον αμερικανικό ισχυρισμό περί βύθισης έξι ιρανικών σκαφών, Ιρανός στρατιωτικός διοικητής δήλωσε ότι δύο μικρά πολιτικά φορτηγά πλοία χτυπήθηκαν τη Δευτέρα, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν πέντε άμαχοι, σύμφωνα με την κρατική τηλεόραση του Ιράν.
Ο στρατηγός Caine ανέφερε ότι περισσότερα από 100 αμερικανικά στρατιωτικά αεροσκάφη περιπολούν πάνω από τα Στενά του Ορμούζ. Οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει ναυτικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια από τις 13 Απριλίου, στερώντας από την Τεχεράνη κρίσιμα έσοδα από το πετρέλαιο, τα οποία χρειάζεται για να στηρίξει την προβληματική οικονομία της.
Η Hapag-Lloyd AG, μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων στον κόσμο, ανακοίνωσε ότι η αξιολόγηση κινδύνου “παραμένει αμετάβλητη” και ότι οι διελεύσεις από τα Στενά “δεν είναι προς το παρόν δυνατές για τα πλοία της”.
“Για τις ναυτιλιακές και τις ασφαλιστικές εταιρείες, εξακολουθεί να ισχύει το “βλέποντας και κάνοντας”, δήλωσε ο Torbjorn Soltvedt, επικεφαλής αναλυτής Μέσης Ανατολής της εταιρείας ανάλυσης κινδύνου Verisk Maplecroft.
Add comment
Comments