Η πολυαναμενόμενη συμφωνία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν φαίνεται να βρίσκεται πλέον στο τελικό στάδιο, με το Πακιστάν - που έχει αναλάβει κεντρικό ρόλο στη διαμεσολάβηση – να δηλώνει ότι η υπογραφή της μπορεί να πραγματοποιηθεί ακόμη και εντός των επόμενων 24 ωρών.
Ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Shehbaz Sharif, ανακοίνωσε ότι το τελικό κείμενο της συμφωνίας έχει ήδη ολοκληρωθεί και ότι οι δύο πλευρές προετοιμάζονται για ηλεκτρονική υπογραφή, η οποία θα ακολουθηθεί από τεχνικές διαβουλεύσεις την επόμενη εβδομάδα.
"Βρισκόμαστε πιο κοντά από ποτέ σε μια ειρηνευτική συμφωνία", ανέφερε χαρακτηριστικά.
Το σχέδιο για την επόμενη ημέρα
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν διαρρεύσει από διπλωματικές πηγές, η συμφωνία προβλέπει παράταση της υφιστάμενης εκεχειρίας κατά 60 ημέρες και επανέναρξη της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών του Ορμούζ, ενός από τα σημαντικότερα περάσματα της παγκόσμιας ενεργειακής αγοράς.
Το σχέδιο φέρεται να προβλέπει ότι το Ιράν θα προχωρήσει σε ενέργειες για την απομάκρυνση ναρκών και την πλήρη επαναλειτουργία του θαλάσσιου διαδρόμου, ενώ οι ΗΠΑ θα προχωρήσουν σε αντίστοιχα μέτρα αποκλιμάκωσης των στρατιωτικών περιορισμών στην περιοχή.
Παράλληλα, δημιουργείται ένα πλαίσιο διαπραγματεύσεων για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, το οποίο αποτελεί το βασικότερο σημείο αντιπαράθεσης μεταξύ των δύο χωρών εδώ και δεκαετίες.
Σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, η συμφωνία συνδέεται με συγκεκριμένους μηχανισμούς επιτήρησης και επαλήθευσης, καθώς και με σταδιακή άρση κυρώσεων εφόσον υπάρξει πρόοδος στις δεσμεύσεις της Τεχεράνης.
Η Τεχεράνη κρατά επιφυλάξεις
Παρά την αισιοδοξία που εκφράζουν το Πακιστάν και η αμερικανική πλευρά, το Ιράν εμφανίζεται πιο συγκρατημένο. Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι οι συνομιλίες προχωρούν, αλλά αποφεύγουν να επιβεβαιώσουν το χρονοδιάγραμμα που παρουσιάζει το Ισλαμαμπάντ.
Η ιρανική διπλωματία υποστηρίζει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν ζητήματα που απαιτούν πολιτική έγκριση στο εσωτερικό της χώρας, ενώ δεν αποκλείει η τελική υπογραφή να μετατεθεί για τις επόμενες ημέρες.
Η διπλωματική αντεπίθεση του Πακιστάν
Η ανάδειξη του Πακιστάν σε βασικό διαμεσολαβητή αποτελεί μία από τις σημαντικότερες γεωπολιτικές εξελίξεις των τελευταίων μηνών. Η κυβέρνηση του Ισλαμαμπάντ εργάστηκε παρασκηνιακά μαζί με το Κατάρ, την Αίγυπτο και την Τουρκία, επιχειρώντας να διατηρήσει ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη ακόμη και κατά τις πιο επικίνδυνες φάσεις της κρίσης.
Η διαμεσολάβηση αυτή απέκτησε ιδιαίτερη σημασία μετά την επανέναρξη των στρατιωτικών συγκρούσεων στις αρχές του έτους, όταν η αμερικανοϊσραηλινή εκστρατεία κατά ιρανικών στόχων και οι επακόλουθες επιθέσεις της Τεχεράνης προκάλεσαν σοβαρούς φόβους για γενικευμένο πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Οι επιπτώσεις για την παγκόσμια οικονομία
Η προοπτική μιας συμφωνίας έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει τις αγορές, καθώς η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ θεωρείται κρίσιμη για τη σταθεροποίηση των διεθνών τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου διέρχεται από το συγκεκριμένο θαλάσσιο πέρασμα, γεγονός που καθιστά κάθε εξέλιξη στην περιοχή καθοριστική για τις ενεργειακές αγορές.
Οι κυβερνήσεις σε Ευρώπη και Ασία παρακολουθούν στενά τις διαπραγματεύσεις, καθώς μια μόνιμη αποκλιμάκωση θα μπορούσε να περιορίσει τις πληθωριστικές πιέσεις και να μειώσει το ενεργειακό κόστος που επιβάρυνε τις οικονομίες τους τελευταίους μήνες.
Ιστορική καμπή ή ακόμη ένα εύθραυστο διάλειμμα;
Παρά το θετικό κλίμα, πολλοί αναλυτές υπενθυμίζουν ότι και στο παρελθόν οι δύο πλευρές βρέθηκαν κοντά σε συμφωνία χωρίς τελικά να καταφέρουν να ξεπεράσουν τις βαθιές στρατηγικές τους διαφορές. Ωστόσο, η ύπαρξη ολοκληρωμένου κειμένου, η δημόσια αισιοδοξία της πακιστανικής ηγεσίας και οι θετικές δηλώσεις από την Ουάσιγκτον συνθέτουν το πιο ελπιδοφόρο σκηνικό των τελευταίων μηνών.
Εάν η συμφωνία υπογραφεί τελικά τις επόμενες ώρες, θα πρόκειται για τη σημαντικότερη διπλωματική εξέλιξη στη Μέση Ανατολή μετά την εκεχειρία του Απριλίου και ίσως για το πρώτο βήμα προς μια συνολικότερη διευθέτηση της αντιπαράθεσης μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Add comment
Comments