Τα πρατήρια καυσίμων επιβάλλουν δελτίο. Τα νοσοκομεία ξεμένουν από ιατρικά εφόδια. Οι πολίτες αποθηκεύουν πλαστικές σακούλες, ενώ τα εργοστάσια αντιμετωπίζουν ελλείψεις στη συσκευασία.
Όλα αυτά συμβαίνουν ήδη στην Ασία.
Και ενδέχεται να εξελιχθούν σε πρόβλημα και για τις Ηνωμένες Πολιτείες: περίπου τα μισά προϊόντα που αγοράζουν οι Αμερικανοί προέρχονται από την Ασία.
Αν τα ασιατικά εργοστάσια αντιμετωπίζουν ελλείψεις πρώτων υλών, θα πρέπει να αναμένουν και οι Αμερικανοί αντίστοιχες ελλείψεις;
Πιθανόν - αλλά όχι άμεσα. Τουλάχιστον όχι σε ευρεία ή σοβαρή κλίμακα. Όσο όμως το Στενό του Ορμούζ παραμένει κλειστό, τόσο δυσκολότερο θα γίνεται για τις ΗΠΑ να αποφύγουν τα προβλήματα που ήδη συσσωρεύονται αλλού.
Οι ΗΠΑ «πιο εκτεθειμένες απ’ όσο νομίζουμε»
Τα προειδοποιητικά σημάδια είναι ήδη εμφανή.
Ο πόλεμος με το Ιράν έχει θέσει σε κίνδυνο τις παγκόσμιες προμήθειες αλουμινίου, πλαστικών και καουτσούκ. Η Μέση Ανατολή εξάγει περίπου το 25% του παγκόσμιου πολυπροπυλενίου και το 20% του πολυαιθυλενίου - δύο από τα πιο διαδεδομένα πλαστικά. Παράλληλα, καλύπτει το ένα τέταρτο της παγκόσμιας παραγωγής θείου και το 15% των λιπασμάτων.
“Γίνεται πολύς λόγος για το πετρέλαιο και τις επιπτώσεις σε ντίζελ και βενζίνη — όμως και οι πρώτες ύλες και τα πετροχημικά βρίσκονται σε έλλειψη”, δήλωσε η Angie Gildea από την KPMG.
Αρκετοί μεγάλοι παραγωγοί πετροχημικών, όπως η Yeochun στη Νότια Κορέα και η PCS στη Σιγκαπούρη, έχουν επικαλεστεί “ανωτέρα βία”, δηλαδή αδυνατούν να τηρήσουν τις συμβατικές τους υποχρεώσεις προς πελάτες.
Άλλες εταιρείες δηλώνουν ότι εξαντλούνται τα αποθέματα πλαστικής συσκευασίας. Κατασκευαστής προφυλακτικών προειδοποίησε ότι οι τιμές θα αυξηθούν, λόγω αδυναμίας πρόσβασης σε πρώτες ύλες.
Ο δείκτης παγκόσμιων ελλείψεων εφοδιαστικής αλυσίδας του S&P 500 έχει αυξηθεί αισθητά τις τελευταίες εβδομάδες, ξεπερνώντας για πρώτη φορά εδώ και τρία χρόνια τον μακροχρόνιο μέσο όρο.
“Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι πιο εκτεθειμένες απ’ όσο νομίζουμε”, σημείωσε ο Ross Mayfield, επενδυτικός στρατηγικός αναλυτής.
Σε αντίθεση με τους δασμούς, που είχαν ανακοινωθεί εκ των προτέρων, ο πόλεμος αιφνιδίασε πολλές επιχειρήσεις, αφήνοντάς τους ελάχιστο χρόνο προετοιμασίας - ιδιαίτερα όσες εξαρτώνται από ασιατικά προϊόντα.
“Οι δασμοί μπορούσαν να επιβληθούν και να αρθούν πολιτικά. Εδώ η κατάσταση είναι πολύ πιο δύσκολο να αναστραφεί”, τόνισε.
Ο παράγοντας του Στενού του Ορμούζ
Οι συνεχείς διακυμάνσεις στις διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν δεν αφήνουν περιθώρια αισιοδοξίας για άμεσο άνοιγμα του Στενού. Η εταιρεία Kpler εκτιμά ότι οι απώλειες πετρελαίου λόγω του αποκλεισμού θα φτάσουν τα 700 εκατ. βαρέλια μέχρι τα τέλη Απριλίου.
Οι ελλείψεις αυτές ενδέχεται να οδηγήσουν αργότερα και σε ελλείψεις προϊόντων στις ΗΠΑ.
Για παράδειγμα, η έλλειψη καυσίμων στην Ασία μπορεί να δυσκολέψει τους εργαζομένους να φτάσουν στις δουλειές τους, επιβραδύνοντας την παραγωγή εξαγωγών.
Οι ελλείψεις δεν αναμένεται να φτάσουν στα επίπεδα της πανδημίας, ωστόσο ο χρόνος λειτουργεί εις βάρος των αγορών. Αν το Στενό παραμείνει κλειστό μέχρι το καλοκαίρι, εκτιμάται ότι θα υπάρξουν εκτεταμένες ελλείψεις σε πολλές κατηγορίες προϊόντων.
“Η διάρκεια αυτής της κατάστασης είναι πλέον το καθοριστικό στοιχείο”, υπογραμμίζει ο Mayfield.
Γιατί δεν έχουν φανεί ακόμη οι επιπτώσεις
Η αμερικανική οικονομία ήδη δέχεται πιέσεις, κυρίως μέσω της αύξησης των τιμών ενέργειας. Ωστόσο, μόνο περίπου το 7% των ενεργειακών εισαγωγών των ΗΠΑ διέρχεται από το Στενό του Ορμούζ. Οι ΗΠΑ παράγουν το μεγαλύτερο μέρος της ενέργειάς τους εσωτερικά.
“Για τις ΗΠΑ, το ζήτημα αφορά κυρίως τις τιμές και όχι τη διαθεσιμότητα”, σημειώνει ο Nathan Sheets της Citigroup.
Τα τελευταία φορτία ενέργειας που είχαν αποσταλεί πριν από τον πόλεμο έφτασαν πρόσφατα στην Ασία, γεγονός που σημαίνει ότι οι σοβαρές ελλείψεις θα χρειαστούν χρόνο για να επηρεάσουν την παραγωγή.
Είναι δύσκολο να προσδιοριστεί με ακρίβεια πότε θα εμφανιστούν ελλείψεις στις ΗΠΑ. Εκτιμάται όμως ότι θα χρειαστούν περίπου τρεις μήνες για να διαχυθούν οι ελλείψεις πλαστικών παγκοσμίως και τέσσερις μήνες για να επηρεαστεί η παραγωγή αυτοκινήτων λόγω έλλειψης αλουμινίου.
Παράλληλα, οι επιχειρήσεις έχουν ενισχύσει τις εφοδιαστικές τους αλυσίδες μετά την πανδημία, μειώνοντας την άμεση έκθεσή τους.
Πριν από τον πόλεμο, το παγκόσμιο εμπόριο βρισκόταν σε σχετικά καλή κατάσταση: οι αμερικανικοί δασμοί είχαν μειωθεί, ενώ οι εξαγωγές σημείωναν άνοδο, ακόμη και από την Ασία.
Αυτό όμως μπορεί να αλλάξει.
“Υπάρχουν πολλά που μπορεί να πάνε στραβά, αν το Στενό δεν ανοίξει σύντομα”, καταλήγει ο Brown.
Add comment
Comments