Ο Λευκός Οίκος εκτιμά ότι πλησιάζει σε συμφωνία με το Ιράν για ένα μονοσέλιδο μνημόνιο κατανόησης με στόχο τον τερματισμό του πολέμου και τη δημιουργία πλαισίου για πιο λεπτομερείς διαπραγματεύσεις σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα, σύμφωνα με δύο Αμερικανούς αξιωματούχους και δύο ακόμη πηγές που έχουν γνώση των συνομιλιών.
Η μεγάλη εικόνα: Οι ΗΠΑ αναμένουν μέσα στις επόμενες 48 ώρες τις απαντήσεις του Ιράν σε αρκετά κρίσιμα σημεία. Τίποτα δεν έχει ακόμη συμφωνηθεί, ωστόσο οι πηγές αναφέρουν ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται πιο κοντά σε συμφωνία από οποιαδήποτε άλλη στιγμή μετά την έναρξη του πολέμου.
Μεταξύ άλλων, η συμφωνία θα προβλέπει ότι το Ιράν θα δεσμευτεί σε μορατόριουμ εμπλουτισμού ουρανίου, οι ΗΠΑ θα συμφωνήσουν στην άρση των κυρώσεων και στην αποδέσμευση δισεκατομμυρίων δολαρίων από παγωμένα ιρανικά κεφάλαια, ενώ και οι δύο πλευρές θα άρουν τους περιορισμούς στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Πολλοί από τους όρους που περιλαμβάνονται στο μνημόνιο θα εξαρτώνται από την επίτευξη τελικής συμφωνίας, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο επανάληψης του πολέμου ή μιας παρατεταμένης κατάστασης αβεβαιότητας, όπου οι εχθροπραξίες θα έχουν σταματήσει αλλά τίποτα δεν θα έχει επιλυθεί οριστικά.
Η πραγματικότητα: Ο Λευκός Οίκος θεωρεί ότι η ιρανική ηγεσία είναι διχασμένη και ότι ίσως αποδειχθεί δύσκολη η επίτευξη συναίνεσης μεταξύ των διαφορετικών εσωτερικών φατριών. Ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι παραμένουν επιφυλακτικοί ακόμη και ως προς το αν θα επιτευχθεί μια αρχική συμφωνία.
Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν εκφράσει αισιοδοξία και σε προηγούμενους γύρους διαπραγματεύσεων, αλλά και κατά τη διάρκεια του πολέμου, χωρίς όμως να έχει υπάρξει μέχρι στιγμής αποτέλεσμα.
Ωστόσο, οι δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι η απόφαση του προέδρου Trump να αναστείλει τη νεοανακοινωθείσα επιχείρηση στα Στενά του Ορμούζ και να αποφύγει την κατάρρευση της εύθραυστης εκεχειρίας βασίστηκε στην πρόοδο που σημειώθηκε στις συνομιλίες.
Στο παρασκήνιο: Το μονοσέλιδο μνημόνιο κατανόησης 14 σημείων διαπραγματεύονται οι απεσταλμένοι του Trump, Steve Witkoff και JaredKushner, με Ιρανούς αξιωματούχους, τόσο απευθείας όσο και μέσω διαμεσολαβητών.
Στη σημερινή του μορφή, το μνημόνιο θα προβλέπει το τέλος του πολέμου στην περιοχή και την έναρξη περιόδου 30 ημερών διαπραγματεύσεων για μια λεπτομερή συμφωνία σχετικά με το άνοιγμα των Στενών, τον περιορισμό του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος και την άρση των αμερικανικών κυρώσεων.
Σύμφωνα με δύο πηγές, οι διαπραγματεύσεις αυτές ενδέχεται να διεξαχθούν στο Ισλαμαμπάντ ή στη Γενεύη.
Οι περιορισμοί του Ιράν στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών και ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός θα αρθούν σταδιακά κατά τη διάρκεια αυτής της 30ήμερης περιόδου, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο.
Αν οι διαπραγματεύσεις καταρρεύσουν, οι αμερικανικές δυνάμεις θα μπορούν να επαναφέρουν τον αποκλεισμό ή να επανεκκινήσουν στρατιωτικές επιχειρήσεις, δήλωσε ο ίδιος αξιωματούχος.
Εστιάζοντας στις λεπτομέρειες: Η διάρκεια του μορατόριουμ στον εμπλουτισμό ουρανίου αποτελεί αντικείμενο εντατικών διαπραγματεύσεων. Τρεις πηγές αναφέρουν ότι θα διαρκεί τουλάχιστον 12 χρόνια, ενώ μία άλλη εκτιμά ότι πιθανότερο σενάριο είναι τα 15 χρόνια. Το Ιράν πρότεινε πενταετές μορατόριουμ, ενώ οι ΗΠΑ ζήτησαν 20 χρόνια.
Οι ΗΠΑ επιδιώκουν να συμπεριληφθεί ρήτρα σύμφωνα με την οποία οποιαδήποτε παραβίαση από το Ιράν σχετικά με τον εμπλουτισμό θα παρατείνει τη διάρκεια του μορατόριουμ, ανέφερε η πηγή. Μετά τη λήξη του, το Ιράν θα μπορεί να εμπλουτίζει ουράνιο σε χαμηλό επίπεδο 3,67%.
Το Ιράν θα δεσμευτεί επίσης στο μνημόνιο ότι δεν θα επιδιώξει ποτέ την απόκτηση πυρηνικού όπλου ούτε θα προχωρήσει σε δραστηριότητες σχετικές με την οπλοποίηση. Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, οι δύο πλευρές συζητούν και ρήτρα σύμφωνα με την οποία το Ιράν δεν θα λειτουργεί υπόγειες πυρηνικές εγκαταστάσεις.
Επιπλέον, το Ιράν θα αποδεχθεί ενισχυμένο καθεστώς επιθεωρήσεων, συμπεριλαμβανομένων αιφνιδιαστικών ελέγχων από επιθεωρητές του ΟΗΕ, σύμφωνα με τον ίδιο αξιωματούχο.
Οι ΗΠΑ, από την πλευρά τους, θα δεσμευτούν στο πλαίσιο του μνημονίου για σταδιακή άρση των κυρώσεων κατά του Ιράν και για σταδιακή αποδέσμευση δισεκατομμυρίων δολαρίων από ιρανικά κεφάλαια που παραμένουν παγωμένα σε διάφορες χώρες.
Το παρασκήνιο γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρον: Δύο πηγές με γνώση των συνομιλιών υποστήριξαν επίσης ότι το Ιράν θα συμφωνήσει να απομακρύνει από τη χώρα το υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιό του - βασική προτεραιότητα των ΗΠΑ, την οποία μέχρι σήμερα η Τεχεράνη απέρριπτε.
Μία από τις πηγές ανέφερε ότι εξετάζεται το ενδεχόμενο το υλικό να μεταφερθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Τι λένε οι εμπλεκόμενοι: Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Marco Rubio, δήλωσε την Τρίτη ότι “δεν χρειάζεται να έχει γραφτεί ολόκληρη η συμφωνία μέσα σε μία ημέρα”.
“Πρόκειται για ένα εξαιρετικά περίπλοκο και τεχνικό ζήτημα. Αλλά πρέπει να υπάρξει μια διπλωματική λύση που να αποσαφηνίζει πλήρως τα θέματα που είναι διατεθειμένοι να διαπραγματευτούν και το εύρος των παραχωρήσεων που είναι πρόθυμοι να κάνουν εξαρχής ώστε να αξίζει τον κόπο”, πρόσθεσε.
Ωστόσο, ο Rubio χαρακτήρισε επίσης ορισμένους κορυφαίους Ιρανούς ηγέτες “παράφρονες” και δήλωσε ότι παραμένει ασαφές αν τελικά θα προχωρήσουν σε συμφωνία.
Add comment
Comments