Η επιμονή της Μαρίας Καρυστιανού στο θέμα των εκτρώσεων, το οποίο επανέφερε στην τελευταία της συνέντευξη, είναι εξοργιστική.
Κυρίως διότι κάνει χρήση ψευδών στοιχείων, προσπαθώντας να συσπειρώσει ένα συγκεκριμένο κοινό. Στην Ελλάδα τού 2026, πρέπει να αποφασίσουμε ξανά: θα επιτρέψουμε να κυριαρχήσει ο ηθικός πανικός ή θα προστατεύσουμε τις γυναίκες;
Η αρχική δήλωση της Μαρίας Καρυστιανού, ότι το θέμα των αμβλώσεων πρέπει να μπει σε δημόσια διαβούλευση, ήταν αυτή που κατέδειξε το ακραία συντηρητικό κοινωνικό και πολιτικό της πρόσημο. Η επιμονή της στο θέμα, στο οποίο επανήλθε στην τελευταία της συνέντευξη, είναι εξοργιστική.
Κυρίως διότι κάνει χρήση ψευδών στοιχείων, προσπαθώντας να συσπειρώσει ένα συγκεκριμένο κοινό. Το πρόβλημα είναι ότι αυτά που λέει διασπείρονται ως "πληροφορίες" και δημιουργούν έναν ηθικό πανικό σε ευρύτερα κοινωνικά στρώματα. Η κυρία Καρυστιανού είπε ότι στην Ελλάδα γίνονται 250.000 αμβλώσεις τον χρόνο. Το νούμερο αυτό δεν το έβγαλε από το μυαλό της. Κυκλοφόρησε, πράγματι, σαν "πληροφορία", σε ένα άρθρο του 2016, το οποίο ανέβαζε τον αριθμό των εκτρώσεων που "υπολογίζεται ότι διενεργούνται κάθε χρόνο στην Ελλάδα", σε 300.000.
Από ποιους υπολογίζεται και με ποιον τρόπο, παραμένει μέχρι σήμερα άγνωστο. Εξίσου άγνωστη είναι και η πηγή της κυρίας Καρυστιανού.
Μύθος: 300.000 αμβλώσεις τον χρόνο
Αλήθεια: Το νούμερο τρομάζει ακόμη και αν είναι παντελώς ατεκμηρίωτο. Αυτός είναι και ο στόχος του, άλλωστε, να τρομάξει. Με δεδομένο ότι στην Ελλάδα υπάρχουν περίπου 2 εκατομμύρια γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας, θα σήμαινε ότι το 7% από αυτές κάνει μία άμβλωση τον χρόνο. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, για το 2016, τη χρονιά που πρωτοκυκλοφόρησαν τα περί 300.000 αμβλώσεων, δίνει 240 διακοπές κύησης ανά 1.000 γεννήσεις. Εκείνη τη χρονιά γεννήθηκαν στην Ελλάδα περίπου 88.000 παιδιά, άρα έγιναν περίπου 22.000 αμβλώσεις.
Ακόμη και αν υπάρχουν περιπτώσεις που δεν καταγράφονται, η απόκλιση είναι κολοσσιαία. Σε αντίθεση με άλλες υγειονομικές στατιστικές, όπως οι γεννήσεις και οι θάνατοι που δημοσιεύει η ΕΛΣΤΑΤ, δεν υπάρχει κεντρικό μητρώο αμβλώσεων από κάποιον κρατικό φορέα στην Ελλάδα. Αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχουν επίσημα στοιχεία και οι εκτιμήσεις βασίζονται σε μελέτες και έρευνες: Σύμφωνα με το Guttmacher Institute, ΜΚΟ για τη σεξουαλική υγεία, την περίοδο 2015-2019 από περίπου 140.000 κυήσεις ετησίως, 34.600 τερματίστηκαν σε άμβλωση. Τα στοιχεία αυτά, σε συνδυασμό με εκείνα της Statista και του European Abortion Policies Atlas, δίνουν για την Ελλάδα ένα ποσοστό περίπου 7,2 στις χίλες γυναίκες και όχι στις εκατό.
Μύθος: Είμαστε πρώτοι στην Ευρώπη σε αμβλώσεις
Αλήθεια: Πρώτη είναι η Ρωσία με εκτιμώμενο νούμερο 24 τοις χιλίοις. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΠΟΥ, αρκετά ψηλά βρίσκονται οι σκανδιναβικές χώρες, η Εσθονία και η Γαλλία, κυρίως λόγω της εύκολης και ασφαλούς πρόσβασης στη διαδικασία. Η Γαλλία κατέγραψε, το 2021, 208.200 αμβλώσεις, το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ.
Η Ελλάδα βρίσκεται σχετικά χαμηλά, λίγο πάνω από τη Γερμανία και την Ιρλανδία, που έχουν δείκτη περίπου 6 τοις χιλίοις.
Μύθος: Οι αμβλώσεις έχουν οικονομικά αίτια και απειλούν το δημογραφικό
Αλήθεια: Εάν ένα ζευγάρι δεν επιθυμεί να κάνει παιδί επειδή δεν αντέχει το κόστος, το πιθανότερο είναι ότι δεν θα οδηγηθεί σε εγκυμοσύνη. Δεν μένεις πρώτα έγκυος και μετά θυμάσαι ότι δεν έχεις λεφτά. Οι λόγοι που οδηγούν τις γυναίκες στην άμβλωση είναι ποικίλοι: όσοι είναι είναι κατά, αγνοούν πλήρως το γεγονός ότι πολλές αμβλώσεις γίνονται για ιατρικούς λόγους. Είτε επειδή υπάρχει κάποιο πρόβλημα με το έμβρυο είτε για την προστασία της μητέρας. Γι’ αυτό κάνουμε τους προγεννητικούς ελέγχους, επειδή τα παιδιά δεν "τα φέρνει ο Θεός", αλλά ως κοινωνίες έχουμε φτάσει στο στάδιο εκείνο που η προστασία της ζωής είναι όντως προτεραιότητά μας.
Το δημογραφικό δεν λύνεται ούτε με συντηρητικές κορώνες ούτε με ψευδή στοιχεία. Είναι ένα σύνθετο θέμα και τέτοιου είδους συνδέσεις αποπροσανατολίζουν τη συζήτηση.
Μύθος: Δεν ξέρουμε να προστατευθούμε
Αλήθεια: Η κορύφωση του αριθμού των αμβλώσεων στην Ευρώπη, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΠΟΥ, έγινε στις αρχές της δεκαετίας του 1990 και ιδιαίτερα στις χώρες του πρώην Συμφώνου της Βαρσοβίας. Εκείνην την εποχή η πρακτική είχε αρχίσει να εφαρμόζεται ευρέως, ενώ ταυτόχρονα η ενημέρωση για την αντισύλληψη ήταν, πράγματι, ελλιπής. Εκτοτε παρατηρήθηκε ραγδαία πτώση.
Η αντίληψη ότι "δεν είμαστε ενήμεροι για την αντισύλληψη", είναι υπερβολική. Πάντα υπάρχει μεγαλύτερο περιθώριο ενημέρωσης και, ναι, η σεξουαλική αγωγή στα σχολεία είναι παραπάνω από αναγκαία. Οι γονείς και οι κοινωνίες του 2026, όμως, δεν είναι ίδιες με εκείνες του 1990. Είμαστε ενήμεροι/ες. Αλλά μπορούμε και περισσότερο.
Μύθος: Η προστασία είναι ευθύνη της γυναίκας
Αλήθεια: Σε μια εγκυμοσύνη συμμετέχουν εξίσου και τα δύο φύλα. Η αντίληψη ότι η γυναίκα πρέπει να φροντίζει να προφυλάσσεται, ενώ εάν προκύψει η εγκυμοσύνη ο άντρας πρέπει να ερωτάται για τα περαιτέρω, είναι τουλάχιστον άνιση. Υπάρχουν πολλοί τρόποι να αποφύγει κανείς μια ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη και δεν αφορούν όλοι τις γυναίκες. Επιπλέον, η χρήση προφυλακτικού, η μέθοδος που κατ’ εξοχήν αφορά τους άντρες, είναι η μόνη που προστατεύει και από σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα.
Η ενημέρωση, συνεπώς, και η ευθύνη της προστασίας, πρέπει να βαρύνει και τα δύο φύλα.
Ενα υστερόγραφο: Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, διενεργούνται ετησίως περίπου 75 εκατομμύρια αμβλώσεις σε όλον τον κόσμο. Από αυτές, το 45% γίνεται υπό μη ασφαλείς συνθήκες, κυρίως σε χώρες στις οποίες η πρακτική δεν είναι αποδεκτή, νομικά και/ή κοινωνικά. Η συζήτηση για τις αμβλώσεις δεν είναι απλώς θεωρητική· αφορά πραγματικά σώματα και ζωές.
Το 2007, αντιμετώπισα προσωπικά μια εγκυμοσύνη την οποία ο γιατρός μού απαγόρευσε ρητά να συνεχίσω, αρνούμενος παράλληλα να τη διακόψει. Ζώντας στην Πολωνία, της καθολικής απαγόρευσης, κατέφυγα, όπως εκατομμύρια γυναίκες, σε ένα ιατρείο που έκανε αμβλώσεις παράνομα. Κατέληξα στο νοσοκομείο, με τη ζωή μου σε κίνδυνο. Δεν ήμουν η μόνη.
Πολλές γυναίκες δεν ζητάνε βοήθεια, υπό το φόβο κατακραυγής.
Οι συνέπειες για αυτές είναι ποικίλες: Από μη αναστρέψιμη ζημιά στο αναπαραγωγικό τους σύστημα, έως και θάνατο από επιπλοκές.
Στην Ελλάδα τού 2026, πρέπει να αποφασίσουμε ξανά: Θα επιτρέψουμε να κυριαρχήσει ο ηθικός πανικός ή θα προστατεύσουμε τις γυναίκες, εξασφαλίζοντάς τους ανοιχτή, διαρκή και ασφαλή πρόσβαση σε μια διαδικασία που είναι νομίμως κατοχυρωμένη και αφορά το ίδιο το σώμα τους;
Η απάντηση είναι μάλλον αυτονόητη.
Add comment
Comments