Οι επικείμενες βουλευτικές εκλογές στην Κύπρο εξελίσσονται σε κρίσιμο πολιτικό τεστ για τον πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη, καθώς ένα κατακερματισμένο κοινοβούλιο και η πιθανή άνοδος μικρότερων κομμάτων ενδέχεται να δυσκολέψουν σημαντικά τη διακυβέρνηση της χώρας.
Ο διεθνολόγος, Αλέξανδρος Δεσποτόπουλος, ανέλυσε στο Liberal.gr το διακύβευμα της κάλπης, την πολιτική φθορά των παραδοσιακών κομμάτων, τη δυναμική που καταγράφει το ΕΛΑΜ, αλλά και τον ευρύτερο γεωπολιτικό αντίκτυπο στην Ανατολική Μεσόγειο.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο κ. Δεσποτόπουλος επισημαίνει ότι η Κύπρος αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τη Δύση ως στρατηγικό ανάχωμα απέναντι στη ρωσική επιρροή στην περιοχή, υπογραμμίζοντας ότι δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο προσπάθειας αποσταθεροποίησης μέσω ενίσχυσης αντισυστημικών και λαϊκιστικών δυνάμεων. Όπως αναφέρει, αρκετές από τις πολιτικές δυνάμεις που ενισχύονται σήμερα στην Ευρώπη εμφανίζουν τάσεις πολιτικής προσέγγισης με τη Μόσχα, γεγονός που τροφοδοτεί ανησυχίες και στην περίπτωση της Κύπρου.
Συνέντευξη στη Ρέα Βέσση
Κύριε Δεσποτόπουλε, τι διακυβεύεται στις κυπριακές εκλογές;
Νομίζω ότι το μεγάλο ερώτημα για αυτές τις εκλογές είναι το αν θα μπορέσει ο κ. Χριστοδουλίδης να καταφέρει να συνεχίσει να κυβερνά απρόσκοπτα και αυτό το λέω, διότι αν τα μικρότερα κόμματα πάνε πολύ καλύτερα απ’ ό,τι περιμένουμε θα έχουμε πιθανώς ζήτημα σταθερότητας.
Τι σημαίνει αυτό; Να θυμίσουμε ότι ο κ. Χριστοδουλίδης δεν έχει δικό του κόμμα, δεν χρειάζεται κοινοβουλευτική πλειοψηφία για να παραμείνει πρόεδρος, αλλά πιθανώς ένα αποτέλεσμα, το οποίο θα έχει μειωμένες έδρες για τα κόμματα που τον μυστηρίζουν, σημαίνει ότι θα είναι πιο δύσκολο για αυτόν να περνάει τον προϋπολογισμό, μεταρρυθμίσεις, ενεργειακά σχέδια. Δηλαδή, πρακτικά θα χρειάζεται συνεργασία σχεδόν σε πολλά πράγματα στη Βουλή. Άρα, αν έχουμε ένα αποτέλεσμα που δεν θα ενισχύει τον κ. Χριστοδουλίδη, θα μπορεί η κυπριακή Βουλή να του μπλοκάρει νομοσχέδια, να καθυστερεί μεταρρυθμίσεις κτλ.
Άρα η επικείμενη κάλπη θα λειτουργήσει ως πολιτικό τεστ για τον πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη;
Τεράστιο! Εάν το αποτέλεσμα είναι πολύ ενισχυτικό των μικρών κομμάτων θα έχουμε έναν πολιτικά αδύναμο πρόεδρο την επόμενη μέρα στην Κύπρο. Νομίζω ότι αυτό είναι το πιο μεγάλο διακύβευμα των εκλογών, όσον αφορά τουλάχιστον στη μεγάλη εικόνα, γιατί υπάρχουν και άλλα θέματα.
Στο εσωτερικό της χώρας βλέπουμε να υπάρχει μια απογοήτευση για τα παραδοσιακά κόμματα, για τον Δημοκρατικό Συναγερμό (ΔΗΣΥ) και το Ανορθωτικό Κόμμα Εργαζόμενου Λαού (ΑΚΕΛ). Πολλοί εκτιμούν ότι το Εθνικό Λαϊκό Μέτωπο (ΕΛΑΜ), η λεγόμενη εθνικιστική ακροδεξιά, μπορεί να βρεθεί και τρίτο κόμμα, καθώς έχει τάσεις ανόδου και σε κάποιες δημοσκοπήσεις βρίσκεται ακόμη και στην τρίτη θέση. Αυτό είναι αποτέλεσμα της απογοήτευσης των ψηφοφόρων.
Επίσης, υπάρχει μεγάλη κουβέντα γύρω από τη διαφθορά και τις πελατειακές σχέσεις αυτή τη στιγμή στην Κύπρο, ενώ έχει παίξει τον ρόλο του και το υψηλό κόστος του ηλεκτρισμού, αλλά και το θέμα των χρυσών διαβατηρίων - το περίφημο σκάνδαλο που έχει συζητηθεί πάρα πολύ. Συνεπώς, υπάρχει μια κινητικότητα των ψηφοφόρων που φαίνεται ότι αποδυναμώνει το ΔΗΣΥ και το ΑΚΕΛ.
Ρεπορτάζ διεθνών ΜΜΕ μιλούν για υβριδικό πόλεμο της Ρωσίας σε αρκετά κράτη της Ευρώπης; Είναι και η Κύπρος ένα από αυτά τα κράτη;
Κατ’ αρχάς, η Κύπρος έχει μια ιδιαίτερη σημασία στη Μεσόγειο. Η Δύση βλέπει τη Μεγαλόνησο ως ανάχωμα της οποιασδήποτε διάθεσης της Ρωσίας για κάθοδο στη Μεσόγειο, στις θερμές θάλασσες, όπως λέμε. Και γι' αυτό κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει, εάν η Ρωσία προβαίνει σε κινήσεις αποσταθεροποίησης, να το κάνει και στην περίπτωση της Κύπρου.
Κάποιοι, μάλιστα, συνδέουν την άνοδο του ΕΛΑΜ, της εθνικιστικής ακροδεξιάς και γενικώς όλο αυτόν τον κατακερματισμό με εξωτερικές πιέσεις. Δηλαδή ότι αξιοποιείται το κακό κλίμα στην Κύπρο, για να ενισχυθούν λαϊκιστικές δυνάμεις που ρέπουν προς στη ρωσοφιλία.
Είναι ένα κοινό χαρακτηριστικό, αν δούμε πώς κινεί τη Λεπέν στη Γαλλία και αν δούμε πώς κινούνται γενικά τα ακροδεξιά κόμματα αυτή τη στιγμή στην Ευρώπη, τα οποία έχουν μια τάση να συγγενεύουν πολιτικά με τη Ρωσία. Όχι σε επίπεδο πολιτικής θεωρίας, σε επίπεδο προσέγγισης.
Τα αντισυστημικά κόμματα, κατά κανόνα, επειδή ακριβώς θεωρούν ότι η Ρωσία είναι, αυτή τη στιγμή, μια αντισυστημική δύναμη στην Ευρώπη, τείνουν να τη θεωρούν ως μια δύναμη, με την οποία η Γηραιά Ήπειρος πρέπει να έχει καλύτερες σχέσεις και γι' αυτό θα είχε συμφέρον η Μόσχα να τις ενισχύσει.
Ποιες είναι οι επιπτώσεις του αποτελέσματος των εκλογών στη Λευκωσία για το Κυπριακό ζήτημα;
Παρότι το Κυπριακό δεν κυριαρχεί σε αυτή την προεκλογική περίοδο στη Λευκωσία, σίγουρα παραμένει ένα κομβικό σημείο και για τις σχέσεις Ελλάδας - Τουρκίας, για τις ισορροπίες στο ΝΑΤΟ, αλλά και για την παρουσία της Άγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο. Εάν το ΕΛΑΜ, που είναι η εθνικιστική δύναμη, ανέβει πολύ, δηλαδή το δούμε στην τρίτη θέση, υπάρχει μια ανησυχία ότι μπορεί να δυσκολέψει την επανέναρξη των συνομιλιών, να αυξήσει τη ρητορική ένταση και να πιέσει τον Χριστοδουλίδη σε πιο σκληρές θέσεις.
Βέβαια, είμαστε σε μια περίοδο που ούτε στην Ελλάδα ούτε στην Κύπρο υπάρχει στάση υπέρ ενός άμεσου νέου σχεδίου λύσης. Όχι διότι δεν θέλει η Ελλάδα και η Κύπρος, αλλά επειδή δεν υπάρχει διάθεση από την Τουρκία. Αλλά εάν επικρατήσει το ΕΛΑΜ και αποκτήσει ευρεία στήριξη, τότε έχοντας την παρουσία των άκρων στη Βουλή ενισχυμένη, πιθανόν να δυσκολεύσει τις κινήσεις του κ. Χριστοδουλίδη.
Πώς επηρεάζει η κάλπη την Τριμερή της Κύπρου με Ελλάδα και Ισραήλ;
Δεν περιμένουμε τέτοιες ανατροπές, οι οποίες να επηρεάσουν το τριμερές αυτό σχήμα. Λίγο πολύ η κυπριακή κοινωνία στέκεται θετικά, παρά τις επιφυλάξεις που έχουν πολλά κόμματα, η πλειοψηφία τους προσεγγίζει θετικά αυτή τη συνεργασία, ειδικά ως προς το ενεργειακό μέρος της.
Επίσης, μετά τις τελευταίες εξελίξεις στο Ιράν, η Κύπρος συνειδητοποιεί ότι ο συντονισμός Αθήνας και Τελ Αβίβ είναι κάτι που λειτουργεί υπέρ της και σε επιχειρησιακό επίπεδο, λόγω της αντιπαλότητας που έχει αυτή την περίοδο το Ισραήλ με την Τουρκία.
Η Κύπρος ασκεί το πρώτο εξάμηνο του 2026 την Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, ενώ επιδιώκει να αναδείξει ζητήματα όπως η Ανατολική Μεσόγειος, η διεύρυνση και οι σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας. Πόσο σημαντικό είναι το εκλογικό αποτέλεσμα για το κύρος και την ευρωπαϊκή διαπραγματευτική ισχύ της Λευκωσίας σε αυτή την περίοδο;
Λαμβάνοντας υπ’ όψιν ότι η κυβέρνηση δεν αλλάζει από τις βουλευτικές εκλογές, αυτή τη στιγμή δεν θεωρούμε ότι θα υπάρχει άμεσος επηρεασμός στην άσκηση της κυπριακής προεδρίας στην Ευρώπη. Αυτό που πιθανώς να δυσκολέψει κάπως τα πράγματα είναι αυτό που είπαμε προηγουμένως, δηλαδή το να βγουν τρίτη δύναμη οι εθνικιστές, αλλά και πάλι σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις δεν αναμένουμε κάποια τεράστια ανατροπή.
Δεν περιμένουμε, δηλαδή, να έχουμε πρώτη δύναμη το ΕΛΑΜ. Τουλάχιστον με τις δημοσκοπήσεις και το πώς έχουν κινηθεί και οι Κύπριοι διαχρονικά νομίζω ότι οι πρώτες δύο θέσεις θα είναι τα τυπικά κόμματα ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ.
Αυτό σημαίνει ότι δεν περιμένουμε να αναδειχθεί πρώτη δύναμη η ακροδεξιά, γεγονός που θα δημιουργούσε πρόβλημα. Εάν γίνει κάτι τέτοιο, που επαναλαμβάνω δεν το θεωρούμε πιθανό, τότε θα μιλάμε για κάτι άλλο. Εκεί πια θα έχουμε έναν Πρόεδρο, ο οποίος θα είναι όμηρος ενός όχι απλά μη φιλικού, αλλά ενός εχθρικού κοινοβουλίου και εκεί πια θα μπούμε σε άλλου τύπου περιπέτειες. Η πολιτική σταθερότητα στην Κύπρο θα δοκιμαστεί πολύ.
Ωστόσο, νομίζω ότι δεν είμαστε σ' αυτό το σημείο. Πιθανό να έχουμε ένα καταποντισμό των δύο μεγάλων κομμάτων, ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ. Επίσης, έχουμε πολλά μικρά κόμματα: μας έχει κάνει εντύπωση ότι έχουμε 18 κόμματα και αριθμό - ρεκόρ υποψηφίων. Νομίζω είναι κάτι λιγότερο από 800. Άρα περιμένουμε έναν κατακερματισμό. Δεν περιμένουμε πολύ υψηλά ποσοστά για κανένα κόμμα.
Add comment
Comments