Μια νέα και εξαιρετικά επικίνδυνη φάση φαίνεται να εισέρχεται η κρίση στη Μέση Ανατολή, καθώς η Τεχεράνη ανακοίνωσε ότι προχωρά στο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, κατηγορώντας τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ ότι παραβίασαν τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός που είχε παρουσιαστεί ως η βάση για τον τερματισμό των εχθροπραξιών στην περιοχή.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται λίγες μόλις ημέρες μετά την ανακοίνωση μιας νέας εκεχειρίας μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ, η οποία υποτίθεται ότι θα άνοιγε τον δρόμο για μια ευρύτερη αποκλιμάκωση στη Μέση Ανατολή.
Αντί γι’ αυτό, οι τελευταίες εξελίξεις δείχνουν ότι η συμφωνία κινδυνεύει να καταρρεύσει προτού καν εφαρμοστεί πλήρως.
Το Ιράν καταγγέλλει παραβίαση της συμφωνίας
Σύμφωνα με την ιρανική πλευρά, οι συνεχιζόμενες ισραηλινές επιθέσεις στον νότιο Λίβανο συνιστούν κατάφωρη παραβίαση των όρων της εκεχειρίας.
Η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι οι αεροπορικές επιχειρήσεις του Ισραήλ μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας αποδεικνύουν ότι ούτε το Τελ Αβίβ ούτε η Ουάσιγκτον είχαν πραγματική πρόθεση να τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους.
Ιρανοί αξιωματούχοι κατηγόρησαν ευθέως τις ΗΠΑ ότι παρείχαν πολιτική και στρατιωτική κάλυψη στο Ισραήλ, επιτρέποντας τη συνέχιση των επιθέσεων παρά τις δεσμεύσεις που είχαν αναληφθεί στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων.
Τι προβλέπει η συμφωνία των 14 σημείων
Η συμφωνία που ανακοινώθηκε τις προηγούμενες ημέρες είχε ως στόχο να αποτελέσει το πλαίσιο για τον τερματισμό του πολέμου και τη σταθεροποίηση της περιοχής.
Μεταξύ των βασικών σημείων της περιλαμβάνονταν:
- Άμεση κατάπαυση του πυρός μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ.
- Σταδιακή αποκλιμάκωση των στρατιωτικών επιχειρήσεων στην περιοχή.
- Επαναλειτουργία των εμπορικών και ναυτιλιακών διαδρόμων.
- Εγγυήσεις ασφαλούς διέλευσης στα Στενά του Ορμούζ.
- Δέσμευση για αποφυγή επιθέσεων σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές.
- Έναρξη νέου γύρου διαπραγματεύσεων για ευρύτερη περιφερειακή ασφάλεια.
- Προβλέψεις για ανταλλαγές κρατουμένων και ανθρωπιστική βοήθεια.
- Μηχανισμό διεθνούς παρακολούθησης της εφαρμογής της συμφωνίας.
Ωστόσο, οι συνεχιζόμενες συγκρούσεις στον Λίβανο θέτουν υπό αμφισβήτηση σχεδόν κάθε πτυχή της συμφωνίας.
Οι επιθέσεις στον Λίβανο
Σύμφωνα με πληροφορίες από την περιοχή, τουλάχιστον 24 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους σε ισραηλινά πλήγματα στον νότιο Λίβανο μετά την ανακοίνωση της εκεχειρίας.
Το Ισραήλ υποστηρίζει ότι στόχευσε εγκαταστάσεις και στελέχη της Χεζμπολάχ που εξακολουθούσαν να αποτελούν απειλή για την ασφάλειά του.
Από την πλευρά της, η Χεζμπολάχ κατηγορεί το Ισραήλ ότι επιχειρεί να επιβάλει νέους όρους επί του πεδίου, ενώ παράλληλα διατηρεί το δικαίωμα αντίδρασης εάν συνεχιστούν οι επιθέσεις.
Το Ορμούζ στο επίκεντρο
Η σοβαρότερη διάσταση της κρίσης αφορά τα Στενά του Ορμούζ.
Περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου διέρχεται από το συγκεκριμένο θαλάσσιο πέρασμα, το οποίο συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τον Ινδικό Ωκεανό.
Η ανακοίνωση του Ιράν περί κλεισίματος του στενού προκάλεσε αμέσως ανησυχία στις αγορές ενέργειας και στις διεθνείς ναυτιλιακές εταιρείες.
Παράλληλα, η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι το μέτρο αποτελεί νόμιμη απάντηση στην παραβίαση της συμφωνίας και στις συνεχιζόμενες στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον συμμάχων της στην περιοχή.
Η αμερικανική απάντηση
Το αμερικανικό Κεντρικό Στρατηγείο (CENTCOM) αμφισβήτησε αμέσως τους ιρανικούς ισχυρισμούς.
Σύμφωνα με την ανακοίνωσή του, η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ παραμένει ασφαλής και λειτουργική, ενώ 55 εμπορικά και ενεργειακά πλοία διέσχισαν το πέρασμα χωρίς προβλήματα κατά το τελευταίο 24ωρο.
Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι δεν υφίσταται πραγματικός αποκλεισμός και ότι οι αμερικανικές και συμμαχικές δυνάμεις συνεχίζουν να διασφαλίζουν την ελευθερία της ναυσιπλοΐας στην περιοχή.
Παράλληλα, αμερικανικές πηγές προειδοποιούν ότι οποιαδήποτε απόπειρα παρεμπόδισης της διεθνούς ναυσιπλοΐας θα μπορούσε να προκαλέσει άμεση στρατιωτική απάντηση.
Ο Τραμπ βρίσκεται μπροστά στη μεγαλύτερη δοκιμασία
Όλα τα βλέμματα στρέφονται πλέον στον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ.
Η συμφωνία που παρουσιάστηκε ως διπλωματική επιτυχία της Ουάσιγκτον κινδυνεύει να καταρρεύσει μέσα σε λίγες ημέρες, δημιουργώντας ερωτήματα για το κατά πόσο οι ΗΠΑ μπορούν να επιβάλουν την εφαρμογή της.
Εάν το Ιράν επιμείνει στις απειλές για το Ορμούζ και το Ισραήλ συνεχίσει τις επιχειρήσεις στον Λίβανο, η Ουάσιγκτον θα βρεθεί αντιμέτωπη με το ενδεχόμενο είτε να πιέσει τον στενότερο σύμμαχό της στην περιοχή είτε να δει ολόκληρη τη συμφωνία να καταρρέει.
Ο κίνδυνος για την παγκόσμια οικονομία
Η πιθανότητα νέας ανάφλεξης δεν αφορά μόνο τη Μέση Ανατολή.
Η οποιαδήποτε διαταραχή στη λειτουργία των Στενών του Ορμούζ θα μπορούσε να οδηγήσει σε απότομη άνοδο των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, να αυξήσει τον πληθωρισμό διεθνώς και να επιβαρύνει περαιτέρω την ήδη εύθραυστη παγκόσμια οικονομία.
Οι αγορές παρακολουθούν με ιδιαίτερη προσοχή τις επόμενες κινήσεις της Τεχεράνης, του Ισραήλ και της Ουάσιγκτον, καθώς οι επόμενες ώρες ενδέχεται να κρίνουν αν η συμφωνία θα επιβιώσει ή αν η περιοχή θα επιστρέψει σε μια περίοδο γενικευμένης σύγκρουσης.
Η εκεχειρία παρουσιάστηκε ως η αρχή του τέλους του πολέμου. Σήμερα, μοιάζει περισσότερο με μια εύθραυστη ανακωχή που κινδυνεύει να μετατραπεί στο προοίμιο μιας νέας, ακόμη μεγαλύτερης κρίσης.
Add comment
Comments