Σουηδία – Θρίλερ μίας έδρας: 175-174 υπέρ της αντιπολίτευσης στην πρώτη πρόγνωση του SVT – Ανατροπή της εικόνας του exit poll

Το πρώτο πολιτικό μήνυμα

Εάν το 51,3%-46,8% επιβεβαιωθεί από την πραγματική καταμέτρηση, η Σουηδία οδεύει προς αλλαγή κυβέρνησης και επιστροφή της Magdalena Andersson στην πρωθυπουργία, τέσσερα χρόνια μετά την ήττα της το 2022. Παράλληλα, θα ανατραπεί το σχέδιο του Ulf Kristersson να σχηματίσει μετά τις εκλογές τετρακομματική κυβέρνηση με τη συμμετοχή, για πρώτη φορά, των Sweden Democrats. Ο Kristersson είχε ξεκαθαρίσει πριν από τις εκλογές ότι, σε περίπτωση νίκης του μπλοκ του, το SD δεν θα περιοριζόταν πλέον στην κοινοβουλευτική στήριξη της κυβέρνησης αλλά θα συμμετείχε επισήμως σε αυτή.

Η πρώτη μεγάλη έκπληξη: η πτώση του SD

Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα του VALU είναι μέχρι στιγμής η επίδοση των Sweden Democrats. Το 17,2% απέχει αισθητά από το 20,5% που είχαν κατακτήσει το 2022 και τους είχε καταστήσει δεύτερο μεγαλύτερο κόμμα της χώρας. Αν επιβεβαιωθεί, πρόκειται για πολιτικά σημαντική υποχώρηση του κόμματος του Jimmie Åkesson και ταυτόχρονα για επαναφορά των Moderaterna στη δεύτερη θέση. Η εξέλιξη έχει ευρύτερο ευρωπαϊκό ενδιαφέρον, καθώς μια είσοδος των Sweden Democrats στην κυβέρνηση θα αποτελούσε σημαντικό νέο βήμα στην ενίσχυση των κομμάτων της ευρωπαϊκής λαϊκιστικής και αντιμεταναστευτικής δεξιάς.

Το κρίσιμο 4% των Φιλελευθέρων

Υπάρχει όμως ακόμη ένας αριθμός που μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικός: το αποτέλεσμα των Liberalerna (L). Το εκλογικό όριο για την είσοδο στο σουηδικό κοινοβούλιο είναι 4%. Η τύχη των Φιλελευθέρων θεωρούνταν πριν από τις εκλογές ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες για την τελική αριθμητική των εδρών. Εάν έμεναν εκτός Βουλής, το κυβερνητικό μπλοκ θα έχανε ένα σημαντικό τμήμα των ψήφων του στην κατανομή των εδρών. Στο VALU, όμως, οι Liberalerna εμφανίζονται στο 5,4%, δηλαδή αρκετά πάνω από το όριο.

Αυτό σημαίνει ότι η διαφορά των δύο μπλοκ δεν φαίνεται, τουλάχιστον στην πρώτη εικόνα, να οφείλεται στην εξαφάνιση ενός μικρού κόμματος της δεξιάς από το Riksdag.

Γιατί δεν μπορούμε ακόμη να μιλήσουμε για νίκη Andersson

Εδώ χρειάζεται η βασική επιφύλαξη της βραδιάς. Το VALU δεν είναι αποτέλεσμα εκλογών. Πρόκειται για τη μεγάλη έρευνα εξόδου του SVT, η οποία φέτος βασίζεται στις απαντήσεις 13.709 ψηφοφόρων σε επιλεγμένα εκλογικά τμήματα και χώρους πρόωρης ψηφοφορίας. Το 51,3%-46,8% επομένως αποτελεί πολύ ισχυρή πρώτη ένδειξη, αλλά όχι καταμέτρηση πραγματικών ψηφοδελτίων. Και η πρόσφατη σουηδική ιστορία επιβάλλει προσοχή.

Οι εκλογές του 2022 εξελίχθηκαν σε εξαιρετικά οριακή αναμέτρηση, με το τελικό αποτέλεσμα να κρίνεται σε πολύ μικρή διαφορά. Αυτό σημαίνει ότι μέχρι να αρχίσουν να ενσωματώνονται πραγματικά εκλογικά τμήματα, οποιαδήποτε ανακήρυξη νικητή θα ήταν πρόωρη. Η διαφορά των 4,5 μονάδων που καταγράφεται απόψε είναι βεβαίως αρκετά μεγαλύτερη από πολλές από τις τελευταίες δημοσκοπικές διαφορές και συνεπώς αποτελεί σημαντικό πολιτικό σήμα.

Δεν αποτελεί όμως ακόμη εκλογικό αποτέλεσμα.

Και ακόμη κι αν κερδίσει η Andersson, αρχίζει η δύσκολη εξίσωση

Υπάρχει και μια δεύτερη, περισσότερο πολιτική επιφύλαξη. Άλλο η νίκη του μπλοκ της αντιπολίτευσης και άλλο ο σχηματισμός σταθερής κυβέρνησης. Τα τέσσερα κόμματα που αθροίζονται στο 51,3% δεν αποτελούν συμπαγή κυβερνητικό συνασπισμό. Το Centerpartiet έχει αποκλείσει συνεργασία τόσο με τους Sweden Democrats όσο και με το αριστερό Vänsterpartiet, ενώ μεταξύ των κομμάτων της αντιπολίτευσης υπάρχουν σημαντικές διαφορές σε ζητήματα όπως η φορολογία και η πυρηνική ενέργεια.

Έτσι, ακόμη και εάν η κάλπη επιβεβαιώσει καθαρή πλειοψηφία για το μπλοκ της Andersson, οι διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης μπορεί να αποδειχθούν δύσκολες. Αντίθετα, τα τέσσερα κόμματα του δεξιού μπλοκ έχουν ήδη συμφωνήσει ότι, εφόσον αποκτήσουν πλειοψηφία, θα επιχειρήσουν να σχηματίσουν κυβέρνηση υπό τον Kristersson.

Το επόμενο κρίσιμο ραντεβού

Το επόμενο στοιχείο που θα έχει πραγματικά μεγάλη σημασία έρχεται σύντομα. Το SVT αναμένεται περίπου στις 21:15 ώρα Σουηδίας – 22:15 ώρα Ελλάδας – να παρουσιάσει νέα εκλογική πρόγνωση, η οποία θα μπορεί πλέον να αξιοποιεί και στοιχεία από την πραγματική καταμέτρηση. Αργότερα, περίπου στις 22:30-23:00 ώρα Σουηδίας, η σουηδική εκλογική αρχή αναμένεται να παρουσιάσει την πρώτη προκαταρκτική καταμέτρηση με βάση τα εκλογικά τμήματα που θα έχουν ολοκληρώσει την καταμέτρηση.

Μέχρι τότε, το ασφαλές συμπέρασμα είναι ένα: Η Magdalena Andersson ξεκινά την εκλογική βραδιά από σαφώς καλύτερη θέση. Το 51,3%-46,8% του VALU της δίνει ένα ισχυρό πρώτο προβάδισμα για την επιστροφή στην εξουσία — αλλά η πραγματική κάλπη δεν έχει ακόμη μιλήσει.

22:45 – Ανατροπή της εικόνας στα πρώτα πραγματικά αποτελέσματα

Με καταμετρημένα 865 από τα 6.626 εκλογικά διαμερίσματα (13%), το κυβερνητικό μπλοκ προηγείται οριακά με 49,9% έναντι 48,6% της αντιπολίτευσης, ανατρέποντας προς το παρόν την εικόνα του exit poll του SVT, το οποίο έδινε 51,3%-46,8% υπέρ της αντιπολίτευσης.

Η εικόνα απαιτεί μεγάλη επιφύλαξη, καθώς τα εκλογικά τμήματα που έχουν ολοκληρώσει πρώτα την καταμέτρηση δεν αποτελούν κατ’ ανάγκη αντιπροσωπευτικό δείγμα ολόκληρης της χώρας. Το κρίσιμο επόμενο στοιχείο θα είναι η επίσημη πρόγνωση του SVT, η οποία θα συνδυάσει τα πραγματικά αποτελέσματα με το εκλογικό μοντέλο του δικτύου.

22:50 – Θρίλερ στη Σουηδία: 175–174 έδρες στην πρώτη πρόγνωση του SVT

Δραματικά έχει κλείσει η μάχη των σουηδικών εκλογών. Η πρώτη επίσημη πρόγνωση του SVT, η οποία ενσωματώνει πλέον στοιχεία της πραγματικής καταμέτρησης, δίνει 175 έδρες στο μπλοκ της αντιπολίτευσης και 174 στο κυβερνητικό μπλοκ.

Η εικόνα απέχει εντυπωσιακά από το exit poll του SVT, το οποίο λίγο μετά το κλείσιμο της κάλπης έδινε 51,3% έναντι 46,8% υπέρ της αντιπολίτευσης.