Ο ηγέτης του Κρεμλίνου έστειλε τα συλλυπητήριά του στον Ιρανό πρόεδρο μετά την ανακοίνωση του θανάτου του Χαμενεΐ. Αλλά τίποτα περισσότερο
Αν είναι αλήθεια ότι "οι φίλοι στηρίζουν ο ένας τον άλλον σε στιγμές ανάγκης", τότε ο Βλαντιμίρ Πούτιν απέτυχε θεαματικά σε αυτή τη δοκιμασία. Το Σάββατο το πρωί, τις ώρες που η Τεχεράνη βομβαρδιζόταν από αμερικανικούς και ισραηλινούς πυραύλους, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί κάλεσε τον Ρώσο ομόλογό του, Σεργκέι Λαβρόφ, για βοήθεια. Αλλά το μόνο που είχε να του προσφέρει το Ρώσος, ήταν η αλληλεγγύη και η υπόσχεση λεκτικής υποστήριξης, με μια σκληρή και ρητή καταδίκη της επίθεσης.
Η Μόσχα δεν πιστεύει ή δεν μπορεί να πιστέψει τα ιρανικά δάκρυα. Χθες, μετά την επιβεβαίωση του θανάτου του Αγιατολάχ Χαμενεΐ, ο επικεφαλής του Κρεμλίνου ακολούθησε επίσης το ίδιο σενάριο με τον Λαβρόφ: "Παρακαλώ δεχτείτε τα θερμά μου συλλυπητήρια για τη δολοφονία του Ανώτατου Ηγέτη της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, Σεγέντ Αλί Χαμνέι, και μελών της οικογένειάς του, που διαπράχθηκε σε κυνική παραβίαση όλων των κανόνων της ανθρώπινης ηθικής και του διεθνούς δικαίου", έγραψε ο Πούτιν σε σημείωμα προς τον Ιρανό πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν. Ο Χαμενεΐ, σύμφωνα με τον Ρώσο ηγέτη, "θα μείνει στη μνήμη μας στη χώρα μας ως ένας εξαιρετικός πολιτικός που συνέβαλε αποφασιστικά στην ανάπτυξη φιλικών σχέσεων μεταξύ Ρωσίας και Ιράν, φέρνοντάς τες σε επίπεδο στρατηγικής συνεργασίας". Τίποτα περισσότερο.
Από τότε που ξεκίνησε τον επιθετικό του πόλεμο στην Ουκρανία το 2022, ο Πούτιν τροφοδοτεί την αφήγηση του πρωταθλητή και υπερασπιστή του πολυπολικού κόσμου, ο οποίος δεν δέχεται τις επιταγές της υπό αμερικανική ηγεσία Δύσης. Αλλά σε καθοριστικές στιγμές, ο Τσάρος πάντα εξαφανίζεται. Για τρίτη φορά σε λίγο περισσότερο από 15 μήνες, ο Πούτιν εγκατέλειψε έναν πιστό σύμμαχο στην τύχη του.
Ο Σύρος πρόεδρος Μπασάρ αλ-Άσαντ πλήρωσε το τίμημα της αναιμικής ρωσικής φιλίας τον Δεκέμβριο του 2024, όταν ο Πούτιν άφησε τους αντάρτες να προχωρήσουν μέχρι τη Δαμασκό, επισπεύδοντας την κατάρρευση του δικτάτορα και το τέλος μιας οικογενειακής σατραπείας, που υποστηρίχθηκε πρώτα από την ΕΣΣΔ και στη συνέχεια από τη Ρωσία, και η οποία διήρκεσε πάνω από μισό αιώνα. Ο Μπασάρ δεν είχε άλλη επιλογή από το να δεχτεί την προσφορά ασύλου στη Μόσχα, όπου ζει πολυτελώς. Πριν από λίγες εβδομάδες ήταν η σειρά του προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, ο οποίος επίσης είχε υποστηριχθεί και οπλιστεί από τη Ρωσία μέχρι τότε, αλλά παρόλα αυτά ο "Τσάρος" έμεινε άπραγος, όταν η αμερικανική επίθεση άρπαξε τον Μαδούρο κατευθείαν από το προεδρικό μέγαρο του για να τον μεταφέρει στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου περνάει τις μέρες του σε μια φυλακή του Μανχάταν.
Τώρα είναι η σειρά του Ιράν, το τελευταίο και πιο κραυγαλέο παράδειγμα της τεράστιας ασυμφωνίας μεταξύ της ρητορικής του Πούτιν έναντι της απαράδεκτης αμερικανο-δυτικής ηγεμονίας στον κόσμο και της πραγματικότητας, όπου αυτή η ηγεμονία λειτουργεί μπροστά στα μάτια όλων. Ο Φιόντορ Λουκιάνοφ, διευθυντής Ρωσικών θεμάτων στο Globel Politics και αναλυτής πολύ κοντά στο Κρεμλίνο, συνέκρινε τη δολοφονία του Χαμενεΐ με εκείνη του Μουαμάρ Καντάφι το 2011, η οποία ήταν ένα σοβαρό πλήγμα για τη φήμη του Πούτιν. Στην πραγματικότητα, στην περίπτωση του Ιράν, η αδύναμη ρωσική αντίδραση ήταν αναμενόμενη. Ήδη κατά τη διάρκεια του 12ήμερου πολέμου, τον Ιούνιο του 2025, όταν το Ισραήλ διεξήγαγε τον μακροχρόνιο βομβαρδισμό του Ιράν που κορυφώθηκε με την αμερικανική δράση εναντίον πυρηνικών εγκαταστάσεων, ο Πούτιν στο Φόρουμ της Αγίας Πετρούπολης είχε στην πραγματικότητα υπερασπιστεί την ουδέτερη θέση της Ρωσίας, επικαλούμενος ακόμη και το γεγονός ότι "δύο εκατομμύρια πρώην Ρώσοι πολίτες ζουν τώρα στο Ισραήλ".
Έκτοτε, απρόθυμη να αμφισβητήσει τον Ντόναλντ Τραμπ, η Μόσχα προσπάθησε να περιορίσει τη ζημιά, προσπαθώντας να καλλιεργήσει τη σχέση με την Τεχεράνη χωρίς να πάει πολύ μακριά: υπερασπίστηκε την καταστολή ενάντια στις εσωτερικές διαμαρτυρίες και τον περασμένο Δεκέμβριο ανακοίνωσε την πώληση στο Ιράν πυραύλων αξίας $500 εκ. Επιπλέον, το ναυτικό των δύο χωρών διεξήγαγε κοινή ναυτική άσκηση, αν και η Μόσχα συμμετείχε συμβολικά σε αυτήν μόνο με ένα πλοίο. Όταν ξεκίνησαν οι διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, ο Πούτιν αυτοανακηρύχθηκε μεσολαβητής, προσφέροντας την αποθήκευση εμπλουτισμένου ιρανικού ουρανίου σε ρωσικό έδαφος, όπως είχε ήδη κάνει το 2015.
Τη στιγμή όμως που ο Τραμπ έκανε ένα ακόμη πραξικόπημα, η υπόθεση ότι η Ρωσία θα μπορούσε να σπεύσει να σώσει τους φίλους της, τους αγιατολάχ, δεν έχει καν αποκλειστεί. Επισήμως, είναι αλήθεια ότι δεν έχει καμία υποχρέωση, δεδομένου ότι η Συνθήκη Συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών, που υπογράφηκε το 2025, δεν προβλέπει καμία ρήτρα αμοιβαίας στρατιωτικής βοήθειας σε περίπτωση εξωτερικής επίθεσης. Αλλά δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο αποκεφαλισμός του σιιτικού καθεστώτος είναι ένα ακόμη χαστούκι στο πρόσωπο του Τσάρου και ένα πλήγμα στη φήμη της Ρωσίας, το οποίο αποκαλύπτει τις φιλοδοξίες του Πούτιν να θέλει να παίξει στο Champions League των Υπερδυνάμεων.
Φυσικά, στο άμεσο μέλλον ο Πούτιν θα έχει κάποιο παράπλευρο όφελος από την ιρανική κρίση: η αύξηση της τιμής του πετρελαίου θα του επιτρέψει τουλάχιστον να πάρει μια ανάσα, αυξάνοντας τα έσοδα που χρειάζεται απολύτως για να συνεχίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία. Ο Τσάρος, ωστόσο, βρίσκεται τώρα "σε δύσκολη θέση", όπως δήλωσε στο France Presse ο αναλυτής του Carnegie Center, Αλεξάντερ Μπάουνοφ, σύμφωνα με τον οποίο "δύο φορές μέσα σε δύο μήνες ο Πούτιν δεν κατάφερε να σώσει τουλάχιστον τη ζωή ενός συμμάχου δικτάτορα. Και ο δολοφόνος είναι ο φίλος του Τραμπ". Όπως λέει και η παροιμία, "με φίλους σαν κι αυτούς, ποιος χρειάζεται εχθρούς;"
Add comment
Comments