Καθώς το εθνικό χρέος των ΗΠΑ ξεπερνά το όριο των 39 τρισ. δολαρίων, πληθαίνουν οι εκκλήσεις για την επιβολή στόχων στον κρατικό δανεισμό, την ώρα που δημοσιονομικοί "φύλακες" προειδοποιούν ότι η πορεία των δημόσιων οικονομικών γίνεται ολοένα και πιο ασταθής.
Η Maya MacGuineas, πρόεδρος της Committee for a Responsible Federal Budget (CRFB), εμφανίστηκε χθες ενώπιον της Επιτροπής Προϋπολογισμού της Βουλής των Αντιπροσώπων, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση - είτε τώρα είτε στο μέλλον - θα πρέπει να δεσμευτεί σε έναν στόχο ελλείμματος στο 3% του ΑΕΠ.
Σύμφωνα με τη Fed του Σεντ Λούις, το ποσοστό αυτό ανέρχεται σήμερα στο 6%, γεγονός που σημαίνει ότι η κυβέρνηση είτε πρέπει να περιορίσει δραστικά τις δαπάνες της είτε να επιτύχει ουσιαστική οικονομική ανάπτυξη, προκειμένου να επαναφέρει τα δημοσιονομικά μεγέθη σε πιο ισορροπημένο επίπεδο.
Η Maya MacGuineas δήλωσε ότι ο ομοσπονδιακός προϋπολογισμός "χρειάζεται απεγνωσμένα αλλαγή πορείας". Τα μεγέθη που συνοδεύουν πλέον το εθνικό χρέος προκαλούν σοκ: το Congressional Budget Office (CBO) επιβεβαίωσε νωρίτερα αυτόν τον μήνα ότι το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών προσέθεσε ακόμη $1 τρισ. στο ομοσπονδιακό έλλειμμα μέσα στους πρώτους πέντε μήνες του έτους.
Σύμφωνα με τη μηνιαία δημοσιονομική επισκόπηση του CBO, επικαιροποιημένη έως τον Φεβρουάριο του 2026 και δημοσιευμένη τη δεύτερη εβδομάδα του Μαρτίου, η κυβέρνηση εκτιμάται ότι δανείστηκε μόνο τον περασμένο μήνα $308 δισ.
Φυσικά, ο αυξανόμενος δανεισμός συνεπάγεται και υψηλότερο κόστος εξυπηρέτησης του χρέους. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Congressional Budget Office (CBO), έως το 2036 ο Λευκός Οίκος θα χρειάζεται πάνω από $2 τρισ. ετησίως μόνο για τόκους - ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 5% του ΑΕΠ των ΗΠΑ.
Διαβάστε ακόμα: Γιατί το Ιράν έχει το πάνω χέρι στα στενά του Ορμούζ
Η Maya MacGuineas τόνισε ότι η σοβαρότητα της δημοσιονομικής κατάστασης "απαιτεί τολμηρές αποφάσεις και δύσκολους συμβιβασμούς", όπως μεταρρυθμίσεις στο σύστημα κοινωνικών παροχών, διασφάλιση των ομοσπονδιακών ταμείων, περικοπές δαπανών, αύξηση εσόδων και εφαρμογή ευρύτερων μεταρρυθμίσεων για τη μείωση των ελλειμμάτων.
Η ίδια επισήμανε ότι αυξάνονται οι πιθανότητες εκδήλωσης έξι μορφών δημοσιονομικής κρίσης, εάν οι ΗΠΑ συνεχίσουν να δανείζονται με τους ίδιους ρυθμούς χωρίς αντίστοιχη ισχυρή ανάπτυξη της οικονομίας.
Μεταξύ αυτών είναι και το ενδεχόμενο χρηματοπιστωτικής κρίσης, σε περίπτωση που η εμπιστοσύνη στα αμερικανικά ομόλογα κλονιστεί, προκαλώντας πανικό στις αγορές και εκτίναξη των επιτοκίων - σενάριο για το οποίο έχει προειδοποιήσει και ο διευθύνων σύμβουλος της JPMorgan Chase, Jamie Dimon.
Μια πληθωριστική κρίση θα μπορούσε να αποτελέσει ένα ακόμη σενάριο, όπου εφαρμόζεται χρηματοπιστωτική καταστολή προκειμένου να μειωθεί η αξία της κυκλοφορούσας ποσότητας χρήματος - και κατ’ επέκταση το πραγματικό βάρος του χρέους. "Για όσους ανησυχούν για τη βιωσιμότητα", πρόσθεσε η Maya MacGuineas, "το υψηλό και αυξανόμενο εθνικό χρέος αποτελεί τεράστια απειλή".
Στα πιθανά σενάρια περιλαμβάνεται επίσης η λιτότητα, με την κυβέρνηση να αναγκάζεται σε απότομες αυξήσεις φόρων και περικοπές δαπανών· μια νομισματική κρίση, με σημαντική υποτίμηση του δολαρίου· ή ακόμη και μια κρίση αθέτησης, όπου οι αρχές δηλώνουν - ρητά ή έμμεσα - αδυναμία εξυπηρέτησης ή αναδιάρθρωσης του χρέους.
Το τελικό ενδεχόμενο είναι μια γενικευμένη κρίση, κατά την οποία το βιοτικό επίπεδο και η ευελιξία της οικονομικής πολιτικής διαβρώνονται σταδιακά.
"Με απλά λόγια, δεν υπάρχει καμία θετική προοπτική σε αυτή την πορεία", υπογράμμισε η Maya MacGuineas. "Βρισκόμαστε ήδη σε μια περίοδο ανησυχητικά υψηλού χρέους, παρά την οικονομική ανάπτυξη, ενώ μπροστά μας διαγράφονται και σημαντικές δημογραφικές προκλήσεις".
Γιατί να ανησυχεί κανείς;
Το βασικό αντεπιχείρημα είναι απλό: η αμερικανική οικονομία όχι μόνο άντεξε αλλά και αναπτύχθηκε επί χρόνια, παρά τη συνεχή διόγκωση του χρέους της.
Ο πληθωρισμός δεν έχει εκτοξευθεί, το δολάριο παραμένει το παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα και οι αγορές ομολόγων δείχνουν ανθεκτικές - χωρίς ενδείξεις ότι οι επενδυτές χάνουν την εμπιστοσύνη τους στο "ασφαλές καταφύγιο" των ΗΠΑ.
Ωστόσο, οι δημοσιονομικοί "σκληροπυρηνικοί" αντιτείνουν ότι το γεγονός πως ο δανεισμός δεν έχει ακόμη προκαλέσει πρόβλημα δεν σημαίνει ότι δεν θα το κάνει στο μέλλον. Ο Jodey Arrington, Ρεπουμπλικανός βουλευτής από το Τέξας και πρόεδρος της Επιτροπής Προϋπολογισμού της Βουλής, επισήμανε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ότι χρειάστηκαν 200 χρόνια για να φτάσει το εθνικό χρέος το 1 τρισ. δολάρια - ποσό που πλέον αντιστοιχεί μόνο στις ετήσιες πληρωμές τόκων.
Η Maya MacGuineas κατέληξε: "Χρειάστηκαν δεκαετίες για να βρεθούμε σε αυτό το αδιέξοδο και θα απαιτηθεί συντονισμένη προσπάθεια για να βγούμε από αυτό. Αντί να εστιάζουμε αποκλειστικά στο πώς φτάσαμε εδώ, πιο παραγωγικό είναι να αναγνωρίσουμε πού βρισκόμαστε και να προχωρήσουμε σε μέτρα για τη μείωση του υψηλού και μη βιώσιμου δανεισμού".
Add comment
Comments