Περισσότεροι από 93 εκατομμύρια άνθρωποι στο Ιράν ζουν υπό τη σκιά ενός πολέμου που θα μπορούσε να αναζωπυρωθεί ανά πάσα στιγμή. Μετά την προσωρινή αποτυχία των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν στο Πακιστάν, οι ΗΠΑ άρχισαν να αποκλείουν τα Στενά του Ορμούζ. Με αυτόν τον τρόπο επιδιώκουν να στερήσουν από το Ιράν τα έσοδα από τις εξαγωγές πετρελαίου και να εμποδίσουν την Τεχεράνη να επιβάλλει διόδια για τη διέλευση από τη θαλάσσια οδό.
Ο αποκλεισμός σημαίνει επίσης ότι δεν θα φτάνουν πλέον εμπορεύματα στα ιρανικά λιμάνια. Πολλοί άνθρωποι στο Ιράν φοβούνται πλέον ότι ακόμη δυσκολότερες ημέρες βρίσκονται μπροστά τους.
Κλιμάκωση και ανθρωπιστική κατάσταση στον πόλεμο
"Η συνέχιση του πολέμου, είτε σε στρατιωτικό επίπεδο είτε με τη μορφή αποκλεισμών και περιφερειακών εντάσεων, ασκεί τη μεγαλύτερη πίεση στους απλούς ανθρώπους, ιδιαίτερα στους εργαζόμενους, τους εκπαιδευτικούς και γενικότερα στους μισθωτούς", γράφει ο συνδικαλιστής Ισμαήλ Αμπντί απαντώντας σε ερώτηση της DW.
Οι επιχειρηματίες του Ιράν: Αποκομμένοι από τον κόσμο
Ο εκπαιδευτικός και ακτιβιστής ανθρωπίνων δικαιωμάτων ήταν μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Ένωσης Εκπαιδευτικών του Ιράν, όταν πριν από έντεκα χρόνια στοχοποιήθηκε από τις ιρανικές αρχές λόγω της δράσης του υπέρ των δικαιωμάτων των εκπαιδευτικών. Πέρασε αρκετά χρόνια στη φυλακή με την κατηγορία της "προπαγάνδας κατά του πολιτικού συστήματος".
Μετά από διεθνείς πιέσεις, ιδιαίτερα από συνδικάτα παγκοσμίως, ο Αμπντί αφέθηκε τελικά ελεύθερος. Από τον Μάρτιο του 2025 ζει εξόριστος στη Γερμανία και συνεχίζει τη δράση του υπέρ των εκπαιδευτικών δικαιωμάτων και της ελευθερίας της έκφρασης.
Διαβάστε ακόμα: "Τα τσιγάρα επιστρέφουν"
"Τις τελευταίες εβδομάδες λαμβάνουμε συγκλονιστικές αναφορές για τα δεινά των εργαζομένων υπό τις συνθήκες πολέμου στο Ιράν", προσθέτει. "Όταν εργοστάσια, εργαστήρια ή έργα παροχής υπηρεσιών κλείνουν ή περιορίζονται, οι εργαζόμενοι με συμβάσεις ορισμένου χρόνου, οι ημερομίσθιοι και όσοι εργάζονται στην άτυπη οικονομία πλήττονται πρώτοι. Αυτή η διαδικασία αποδυναμώνει τη διαπραγματευτική ισχύ των εργαζομένων και ωθεί τους μισθούς σε σχεδόν πλήρη κατάρρευση".
Ο πόλεμος έχει επιφέρει καταστροφικές συνέπειες στην ιρανική οικονομία, η οποία ήδη επί μακρόν υποφέρει από κακοδιαχείριση, διαφθορά και κυρώσεις.
Η Τεχεράνη εκτιμά ήδη τις ζημιές του πολέμου στο ισοδύναμο περίπου €229 δισ. Πρόκειται για προκαταρκτική εκτίμηση, δήλωσε στις 14 Απριλίου η κυβερνητική εκπρόσωπος του Ιράν Φατεμέχ Μοχατζερανί σε συνέντευξη στο ρωσικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων RIA Novosti.
Ωστόσο, το πραγματικό μέγεθος των ζημιών στις μεγαλύτερες βιομηχανικές εγκαταστάσεις, που αποτελούν την κινητήρια δύναμη της οικονομίας, δεν είναι ακόμη πλήρως γνωστό.
Δεκάδες χιλιάδες ημερομίσθιοι χωρίς εργασία
Η εταιρεία χάλυβα Mobarakeh στο Ισφαχάν, ο μεγαλύτερος παραγωγός χάλυβα της χώρας, αναγκάστηκε να διακόψει πλήρως τη λειτουργία της μετά από δεύτερη αμερικανοϊσραηλινή επίθεση.
Χωρίς παραγωγή χάλυβα, η χώρα δεν μπορεί να ανοικοδομήσει τις κατεστραμμένες υποδομές.
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ δήλωσαν ότι με τις επιθέσεις αποδυνάμωσαν τις στρατιωτικές δυνατότητες του Ιράν. Ο χάλυβας αποτελεί βασική πρώτη ύλη για την παραγωγή στρατιωτικού εξοπλισμού – όπως πυραύλων, drones και πλοίων.
Ταυτόχρονα, διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο και στη μη στρατιωτική βιομηχανία, συμπεριλαμβανομένης της αυτοκινητοβιομηχανίας, της παραγωγής οικιακών συσκευών, καθώς και της βιομηχανίας συσκευασίας και κονσερβοποίησης. Είναι επίσης απαραίτητος στον κατασκευαστικό τομέα, για παράδειγμα στις στέγες.
Η βιομηχανία χάλυβα θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους πυλώνες της ιρανικής οικονομίας. Σύμφωνα με την Παγκόσμια Ένωση Χάλυβα, το Ιράν συγκαταλεγόταν το 2025 στους δέκα μεγαλύτερους παραγωγούς χάλυβα στον κόσμο – μαζί με χώρες όπως η Κίνα, οι ΗΠΑ και η Γερμανία – και εξήγαγε περίπου 31,8 εκατομμύρια τόνους χάλυβα ετησίως. Μεταξύ Μαρτίου 2025 και Ιανουαρίου 2026, τα έσοδα από τις εξαγωγές ανήλθαν σε $860 εκατομμύρια (€741 εκ).
Με τη διακοπή της παραγωγής, χιλιάδες εργαζόμενοι στάλθηκαν στα σπίτια τους – για πόσο διάστημα παραμένει αβέβαιο. Τουλάχιστον 10.000 εργαζόμενοι στη βιομηχανία χάλυβα είναι ημερομίσθιοι.
Η διακοπή της παραγωγής μπορεί επίσης να προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις και να αναγκάσει δεκάδες άλλες επιχειρήσεις που εξαρτώνται από αυτές τις μονάδες να σταματήσουν τη λειτουργία τους.
Ανησυχία για σοβαρές περιβαλλοντικές ζημιές
Οι βομβαρδισμοί σε πετροχημικές εγκαταστάσεις θα έχουν επίσης σοβαρό αντίκτυπο στην αγορά εργασίας, εκτιμά ο ενεργειακός στρατηγικός αναλυτής Ομούδ Σοκρί από το Πανεπιστήμιο George Mason.
Οι επιθέσεις σε σημαντικά πετροχημικά κέντρα στο Ασαλουγιέ, το Μαχσάρ και τη Σιράζ προκάλεσαν σημαντικές ζημιές και παρέλυσαν πολλές εγκαταστάσεις.
Σε βιομηχανικά κέντρα όπως το Μαχσάρ, όπου απασχολούνται πάνω από 30.000 άνθρωποι, πολλοί βρίσκονται πλέον αντιμέτωποι με αιφνίδια απώλεια εργασίας και εισοδήματος, αναφέρει ο Σοκρί, προσθέτοντας: "Οι επιπτώσεις εκτείνονται πολύ πέρα από τα εργοστάσια και επηρεάζουν επίσης τις αλυσίδες εφοδιασμού, τα κρατικά έσοδα και τα μέσα διαβίωσης του πληθυσμού".
"Ακόμη και υπό τις καλύτερες συνθήκες, η αποκατάσταση ενός σημαντικού κέντρου όπως το Μαχσάρ θα μπορούσε να διαρκέσει περίπου δύο χρόνια", σημειώνει. Για αυτό απαιτείται βελτιωμένη πρόσβαση σε ξένη τεχνολογία, κεφάλαια, ανταλλακτικά και τεχνογνωσία – προϋποθέσεις που δύσκολα μπορούν να εκπληρωθούν υπό το καθεστώς των κυρώσεων.
Αυξανόμενη φτώχεια
Οι απώλειες θέσεων εργασίας στη βιομηχανία έχουν ήδη προκαλέσει μεγάλη ανασφάλεια. Το πρακτορείο ειδήσεων ILNA (Ιρανικό Πρακτορείο Εργατικών Ειδήσεων) απέλυσε όλους τους δημοσιογράφους του στις 14 Απριλίου και μετέτρεψε τις θέσεις εργασίας σε συνεργασίες με αμοιβή ανά έργο.
Πολλές άλλες εταιρείες φαίνεται επίσης να έχουν ήδη ξεκινήσει μαζικές απολύσεις. Ένα παράδειγμα είναι ο τομέας των ψηφιακών υπηρεσιών με πλατφόρμες όπως η Snapp, που συχνά αποκαλείται "το ιρανικό Uber". Τέτοιες υπηρεσίες εξακολουθούν να λειτουργούν στη χώρα παρά το μπλακ άουτ στο διαδίκτυο που έχουν επιβάλει οι αρχές από την αρχή του πολέμου για να αποτρέψουν ενδεχόμενες διαμαρτυρίες. Ωστόσο, λόγω του πολέμου, λιγότεροι άνθρωποι μετακινούνται και πολλοί δεν έχουν χρήματα.
"Μόνο λόγω των περιορισμών στο διαδίκτυο, χιλιάδες ελεύθεροι επαγγελματίες, προγραμματιστές και δημιουργοί περιεχομένου έχουν χάσει τη δυνατότητα εργασίας. Ωθούνται πλέον πίσω στην παραδοσιακή και ήδη εύθραυστη αγορά εργασίας", λέει ο Αμπντί. "Βραχυπρόθεσμα, αυτό οδηγεί σε μείωση των πραγματικών εισοδημάτων και αύξηση της φτώχειας μεταξύ των εργαζομένων. Μακροπρόθεσμα, υπάρχει ο κίνδυνος να διαμορφωθεί μια κοινωνία πιο εκμεταλλευόμενη, λιγότερο εξειδικευμένη και πιο εξαρτημένη".
Προειδοποιεί ότι ο πόλεμος θα οδηγήσει κυρίως σε αύξηση της φτώχειας και της ανασφάλειας για τις πιο ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. "Αυτός ο πόλεμος πρέπει να τελειώσει πριν το ανθρώπινο και κοινωνικό του κόστος γίνει μη αναστρέψιμο".
Ο συνδικαλιστής Ισμαήλ Αμπντί δεν έχει εγκαταλείψει το όνειρο της πολιτικής αλλαγής στο Ιράν.
Ωστόσο, ελάχιστοι φαίνεται να σκέφτονται τον πληθυσμό του Ιράν – ούτε η ηγεσία της Ισλαμικής Δημοκρατίας, που επιδιώκει να παραμείνει στην εξουσία, ούτε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, που έχει υποσχεθεί υποστήριξη. Από το ξέσπασμα του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου έως τις 8 Απριλίου, όταν συμφωνήθηκε μια εύθραυστη κατάπαυση του πυρός, 3.636 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί στο Ιράν, σύμφωνα με την αμερικανική οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων HRANA.
Από αυτούς, οι 1.701 ήταν άμαχοι, συμπεριλαμβανομένων τουλάχιστον 254 παιδιών.
Add comment
Comments