Μήπως οι αναποφάσιστοι είναι αποφασισμένοι;

Published on March 16, 2026 at 12:33 PM

Η λεγόμενη «γκρίζα ζώνη» στις δημοσκοπήσεις συγκεντρώνει περίπου το μισό ποσοστό εκείνου της αποχής, όπως καταγράφηκε στις τελευταίες εκλογές. Είναι, συνεπώς, πιθανό η αδιευκρίνιστη ψήφος να μη διευκρινιστεί ποτέ, αλλά τελικά να επηρεάσει δραστικά το εκλογικό αποτέλεσμα.

Σε σχεδόν όλες τις δημοσκοπήσεις των τελευταίων μηνών η διαπίστωση είναι κοινή: η λεγόμενη "γκρίζα ζώνη" (αναποφάσιστοι, "δεν ξέρω/δεν απαντώ", άκυρο/λευκό κ.λπ.), έχει ένα πρωτοφανές εύρος, που στις αρχές του 2026 έφτασε συνολικά το 25%. Η σύνθεση αυτού του τμήματος του εκλογικού σώματος είναι το μεγάλο μυστήριο που μένει ανεξήγητο έως τις εκλογές. Ποια είναι η κομματική προέλευση αυτών των "γκρίζων"; Τι ψήφιζαν και γιατί δεν θέλουν να το ψηφίσουν πλέον; Υπάρχει κάτι που μπορεί να τους αλλάξει τη διάθεση και να τους κινητοποιήσει; Ποιες είναι οι πιθανότητες να επιστρέψουν σε προηγούμενες εκλογικές επιλογές τους; Ή μήπως αυτές δεν υπήρξαν καν, αφού ενδεχομένως δεν είχαν αποφασίσει ούτε στις προηγούμενες εκλογές και απλώς απείχαν; 

Οσο εικάζεται από όλα τα κόμματα ότι οι αναποφάσιστοι είναι ένα κομμάτι του εκλογικού σώματος διεκδικήσιμο, άλλο τόσο βάσιμη είναι μια άλλη εικασία. Οτι οι αναποφάσιστοι πιθανώς είναι… αποφασισμένοι. Κοινώς, ότι είναι πιθανό να μη θέλουν καν να ψηφίσουν και δεν το δηλώνουν ρητώς. 

Αριθμητικά "βγαίνει" αυτό το υποθετικό ενδεχόμενο. Αρκεί να δει κανείς τα στοιχεία των τελευταίων εκλογών. Τον Μάιο του 2023 η αποχή πλησίασε το 40%. Τον Ιούνιο εκτοξεύθηκε σχεδόν στο 47%. Αυτό σημαίνει ότι η "γκρίζα ζώνη" των δημοσκοπήσεων είναι εξαιρετικά πιθανό να μετατρέπεται σε αποχή από τις κάλπες ή/και να προστίθεται σε αυτήν. Αυτά τα στοιχεία εξηγούν πολλά. Ανάμεσα σε άλλα, το πώς η ΝΔ με 2.115.322 ψήφους πήρε 40,56% στις δεύτερες εκλογές του Ιουνίου 2023, ποσοστό σχεδόν ίδιο με τις πρώτες τού Μαΐου (40,79%), το οποίο όμως διαμορφώθηκε με 2.407.550 ψήφους – περίπου 300.000 περισσότερες από τις επαναληπτικές του Ιουνίου.

Είναι η έμπρακτη απόδειξη αυτού που συζητείται κάθε φορά πριν από τις εκλογές: "η συμμετοχή διαμορφώνει το αποτέλεσμα". Υπό αυτήν την έννοια, και κοιτάζοντας την άλλη όψη του νομίσματος, το διαμορφώνει και η αποχή. Το κρίσιμο είναι ότι η αποχή δεν νοείται ως δημοσκοπικό εύρημα. Ενδεχομένως να ήταν το πιο αναξιόπιστο από όλα αν επιχειρούσε κανείς να το μετρήσει. Τα ποσοστά των κομμάτων, αντιθέτως, μπορούν να προσεγγιστούν με περισσότερη ή λιγότερη ακρίβεια και απόκλιση, αφού υπάρχει μια κάποια βάση υπολογισμού και στάθμισης. Ολα αυτά οφείλει να τα λαμβάνει κάποιος υπόψη όταν κοιτάζει και αναλύει τις δημοσκοπήσεις της περιόδου.

Η "γκρίζα ζώνη" είναι μάλλον πιθανότερο να παραμείνει γκρίζα και να αθροιστεί στην αποχή. Αυτό όμως μπορεί να επαληθευθεί μόνο τις Κυριακές των εκλογών. Πάντως θα πρέπει να είναι σαφές ότι, εκτός δραματικού ή συγκλονιστικού απροόπτου, η αποχή και η άρνηση ψήφου ευνοεί τα ποσοστά του πρώτου κόμματος. Για τις ασφαλείς διαπιστώσεις, συνεπώς, υπομονή έως τις εκλογές. 

 

Άγγελος Κωβαίος (Protagon.gr)

Add comment

Comments

There are no comments yet.