Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζητά μεγαλύτερο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό για την περίοδο 2028 με 2034. Η αρμόδια επιτροπή θέλει αύξηση 10%, ώστε η Ένωση να χρηματοδοτήσει άμυνα, ανταγωνιστικότητα, αγρότες, περιφέρειες, Ουκρανία, κλίμα, υγεία και πολιτική προστασία. Όλα παρουσιάζονται ως επείγοντα, αδιαπραγμάτευτα και ιστορικά αναγκαία. Στο τέλος, όμως, η απάντηση είναι πάντα η ίδια: περισσότερα χρήματα, περισσότεροι φόροι, περισσότερη εξουσία.
Αυτό είναι το παλιό τέχνασμα κάθε γραφειοκρατίας. Δεν ζητά ποτέ περισσότερους πόρους για τον εαυτό της, αλλά για την Ιστορία, την ασφάλεια, τις επόμενες γενιές, τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τον πολίτη. Έπειτα ο πολίτης πληρώνει, η γραφειοκρατία μεγαλώνει και η πολιτική τάξη συγχαίρει τον εαυτό της για την ευαισθησία της.
Η Ευρώπη χρειάζεται άμυνα, σύνορα, ενεργειακή ασφάλεια και τεχνολογική ισχύ. Αυτά δεν είναι πολυτέλειες, αλλά στοιχειώδεις προϋποθέσεις επιβίωσης σε έναν κόσμο που δεν συγκινείται από τις ευρωπαϊκές διακηρύξεις. Άλλο όμως η σοβαρή στρατηγική και άλλο η μόνιμη διόγκωση ενός υπερεθνικού ταμείου που υπόσχεται να λύσει τα πάντα. Το πρόβλημα της Ευρώπης δεν είναι ότι έχει λίγα λεφτά. Είναι ότι έχει κακές προτεραιότητες, υπερβολική ρύθμιση και μια πολιτική τάξη που συγχέει την ισχύ με τη δαπάνη.
Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η συζήτηση για τους λεγόμενους "ίδιους πόρους". Η φράση ακούγεται τεχνική και ουδέτερη, αλλά σημαίνει φόρους. Ψηφιακοί φόροι, πράσινες επιβαρύνσεις, εταιρικές συνεισφορές, μηχανισμοί άνθρακα και κάθε λογής δημιουργική φορολογική μηχανική παρουσιάζονται ως δίκαιες και ευρωπαϊκές λύσεις. Η ουσία όμως δεν αλλάζει. Οι Βρυξέλλες ζητούν περισσότερη οικονομική αυτονομία για τον εαυτό τους και λιγότερη οικονομική ελευθερία για την κοινωνία.
Σε αυτή τη λογική εντάσσεται και το CORE, η προτεινόμενη εισφορά επί του κύκλου εργασιών μεγάλων επιχειρήσεων. Το ποσό ακούγεται βολικό για τους δημοσιονομικούς σχεδιαστές, αλλά ο τρόπος είσπραξης είναι βαθιά προβληματικός. Ο φόρος στον τζίρο τιμωρεί την οικονομική δραστηριότητα πριν καν υπάρξει κέρδος. Χτυπά την επιχείρηση με χαμηλά περιθώρια σχεδόν όπως χτυπά και την επιχείρηση με τεράστια κερδοφορία, δημιουργώντας στρεβλώσεις, αβεβαιότητα και κίνητρα αποεπένδυσης.
Δεν πρόκειται για φόρο στην υπερβολική ισχύ, αλλά για φόρο στην κλίμακα, στην ανάπτυξη και στη συμμετοχή στην ευρωπαϊκή αγορά. Όταν μια επιχείρηση φορολογείται επειδή έχει μεγάλο κύκλο εργασιών, το μήνυμα είναι απλό: μην μεγαλώνεις πολύ, μην επενδύεις πολύ, μην αποκτάς υπερβολική παρουσία. Αυτό είναι το ακριβώς αντίθετο από ό,τι χρειάζεται μια ήπειρος που αγωνιά για την παραγωγικότητα, την τεχνολογία και την παγκόσμια ανταγωνιστικότητά της.
Διαβάστε ακόμα: Οι λέξεις «Τσίπρας» και «σταθερότητα» στην ίδια πρόταση
Με άλλα λόγια, οι Βρυξέλλες προσπαθούν να χρηματοδοτήσουν την ανταγωνιστικότητα φορολογώντας την. Είναι σαν να θεραπεύεις την αναιμία με αφαίμαξη. Η Ευρώπη πρώτα φορτώνει τις επιχειρήσεις με κανονισμούς, συμμόρφωση, πράσινες υποχρεώσεις, ψηφιακούς κανόνες και ακριβή ενέργεια. Έπειτα ανακαλύπτει ότι υστερεί στην καινοτομία, στις επενδύσεις και στην παραγωγικότητα. Στο τέλος ζητά νέους φόρους για να επιδοτήσει την υστέρηση που η ίδια δημιούργησε.
Το πιο θρασύ επιχείρημα είναι ότι οι μεγάλες επιχειρήσεις πρέπει να πληρώσουν επειδή επωφελούνται από την ενιαία αγορά. Ποια ενιαία αγορά; Η Ευρώπη παραμένει μωσαϊκό φορολογικών κωδίκων, εργασιακών κανόνων, καταναλωτικών ρυθμίσεων και εθνικών εξαιρέσεων. Τριάντα χρόνια μετά, οι Βρυξέλλες δεν έχουν ολοκληρώσει την αγορά που διαφημίζουν. Τώρα θέλουν να χρεώσουν τις επιχειρήσεις για μια υπόσχεση που δεν παρέδωσαν πλήρως.
Η φιλελεύθερη απάντηση είναι απλή, αλλά όχι εύκολη. Όχι άλλοι φόροι με ωραία ονόματα, όχι άλλη δημοσιονομική ποίηση και όχι άλλες επιδοτήσεις για να κρύβεται η αποτυχία της ρύθμισης. Η Ευρώπη χρειάζεται λιγότερη γραφειοκρατία, φθηνότερη ενέργεια, βαθύτερες κεφαλαιαγορές, πραγματική ενιαία αγορά, άνοιγμα στην καινοτομία και σοβαρή άμυνα. Αυτά δεν αγοράζονται με έναν ακόμη φόρο. Κερδίζονται με πολιτικό θάρρος και με την παραδοχή ότι ο πλούτος δημιουργείται πριν αναδιανεμηθεί.
Η ελπίδα είναι ότι οι προτάσεις αυτές δεν θα υλοποιηθούν όπως κατατέθηκαν. Η διαδικασία για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό είναι σύνθετη, αργή και συχνά κουραστική, αλλά ακριβώς γι’ αυτό μπορεί να λειτουργήσει ως μηχανισμός εξορθολογισμού. Οι διαπραγματεύσεις ανάμεσα στην Κομισιόν, το Κοινοβούλιο και τα κράτη μέλη ίσως περιορίσουν τις πιο επιθετικές ιδέες και οδηγήσουν σε έναν τελικό προϋπολογισμό πιο πειθαρχημένο, πιο στοχευμένο και λιγότερο πρόθυμο να φορολογήσει ό,τι κινείται.
Το δυσάρεστο είναι ότι αυτή τη στιγμή στις Βρυξέλλες οι φωνές υπέρ της δημοσιονομικής πειθαρχίας σπανίζουν. Η ευκολία βρίσκεται πάντα στην αύξηση της δαπάνης και στην επινόηση ενός νέου φόρου με ευρωπαϊκό λεξιλόγιο. Η δυσκολία βρίσκεται στην ιεράρχηση, στην περικοπή, στην απλοποίηση και στον σεβασμό του φορολογούμενου. Αν η Ευρώπη θέλει πραγματικά να γίνει ισχυρότερη, πρέπει να ξαναθυμηθεί ότι η δύναμή της βρίσκεται στους ελεύθερους πολίτες, στις επιχειρήσεις, στις αγορές και στους θεσμούς που περιορίζουν την εξουσία.
Όχι σε προϋπολογισμούς που δεν χορταίνουν ποτέ.
Add comment
Comments