Οι παρελάσεις είναι καλές, το ίδιο και οι σημαίες στα μπαλκόνια. Όπως αναμφισβήτητα και οι αναφορές στο "αθάνατο νερό του 21".
Η ιστορία όμως, δεν στέκεται σε γλαφυρές περιγραφές, χρήσιμες για την οικοδόμηση ενός ενιαίου εθνικού αφηγήματος, όμως αδύνατες να προσδιορίσουν αιτίες και αιτιατά μιας επανάστασης, μιας ανατροπής δηλαδή της υφιστάμενης δομής και της αντικατάστασής της από μία άλλη.
Η ιστορία προσπερνάει "καλλιτεχνικές" αφηγήσεις τύπου Σμαραγδή και Τζέιμς Πάρις, ψάχνει, φωτίζει, ξεθάβει, αναλύει, προβληματίζεται, εικάζει, συμπεραίνει.
Όλα αυτά λαμβάνοντας υπόψιν την ιστορική συγκυρία, το διεθνές περιβάλλον, τις οικονομικές δομές, τα ζητούμενα των ανθρώπων μιας εποχής. Ζητούμενα που πάνε πέρα από την ανάγκη της διαμόρφωσης κρατικής υπόστασης που να περικλείει ανθρώπους κοινής καταγωγής, γλώσσας, παραδόσεων και θεσμών.
Τα ζητούμενα τα προσδιορίζει συχνά η καθημερινή ανάγκη, η προσαρμογή των επιθυμιών στις μεταβαλλόμενες συνθήκες.
Εδώ θα προτείνουμε δύο βιβλία για το μεγάλο εθνικό άλμα που συμπληρώνει 205 χρόνια ιστορίας.
Βιβλία που πάνε πέρα από το προφανές και μας ανοίγουν νέους δρόμους προσέγγισης του καθοριστικού για όλους μας αυτού γεγονότος.
Κωστή Παπαγιώργη: Κανέλλος Δελληγιάννης
Σε ηλικία των 74 ετών, το 1854 δηλαδή, ο κοτζαμπάσης της Γορτυνίας Κανέλλος Δεληγιάννης συγγράφει για το '21 μια τρίτομη Ιστορία του απελευθερωτικού πολέμου με έναν και μόνο σκοπό: να αποκαταστήσει την τιμή της οικογένειάς του.
Στα 13 τετράδια του χειρογράφου ο πάλαι ποτέ προύχων των Λαγκαδίων υπερασπίζεται λυσσωδώς την οικογένειά του και την τάξη του. Το μένος, η οργή, τα κακοφορμισμένα αισθήματα δεν αφορούν βέβαια την Τουρκιά. Όλο το πάθος στρέφεται κατά ομοφύλων και ομοθρήσκων - κυρίως δε κατά του Κολοκοτρώνη.
Ανιστορεί, συχνά με ζηλευτή ακρίβεια, μάχες, μετακινήσεις, προσωπικές αντιζηλίες. Αναφέρεται σε πολλά πρόσωπα του Αγώνα, από μικροκαπεταναίους ίσαμε τους πρωταγωνιστές, αλλά το βασικό κίνητρο της συγγραφής του είναι ο αποτροπιασμός απέναντι στα πρόσωπα της νέας τάξης πραγμάτων, αυτά που αναξίως κέρδισαν πόστα και εξουσίες.
Η πατρίδα αποτίναξε τον οθωμανικό ζυγό και, αντί να δει Θεού πρόσωπο, περιήλθε στην εξουσία ξενόφερτων ανθρώπων, "απάτριδων", "τυχοδιωκτών", και "φερέοικων".
Βασίλη Κρεμμυδά: Η ελληνική επανάσταση του 1821 - Τεκμήρια, αναψηλαφήσεις, ερμηνείες
Η σειρά από πυκνά οικονομικά, κοινωνικά, πολεμικά, πολιτικά, διπλωματικά κ.ά. γεγονότα που αποκαλείται Ελληνική Επανάσταση εκτείνεται σε ένα εύρος τουλάχιστον 15 ετών (από την Παλινόρθωση της Μοναρχίας στη Γαλλία και την ίδρυση της Ιεράς Συμμαχίας, το 1815, μέχρι το Πρωτόκολλο του Λονδίνου με το οποίο ιδρύεται για πρώτη φορά ανεξάρτητο ελληνικό κράτος, το 1830), μένοντας στην πιο στενή χρονικά θεώρηση του ιστορικού πλαισίου.
Και βέβαια, εύκολα μπορείς κανείς να το δει να επεκτείνεται τουλάχιστον 12 χρόνια πίσω, μέχρι τις απαρχές των ναπολεόντειων πολέμων το 1803, και το λιγότερο 13 χρόνια μπροστά, μέχρι δηλαδή το 1843 και την εγκαθίδρυση της πρώτης Συνταγματικής Μοναρχίας.
Το μόλις διακοσίων σελίδων βιβλίο του Βασίλη Κρεμμυδά είναι ένα επίτευγμα, μια και κατορθώνει να δώσει στον αναγνώστη μια σύνθετη όσο και πανοραμική εικόνα του ψηφιδωτού από γεγονότα και κοινωνικούς μετασχηματισμούς της εποχής, μην παραλείποντας να σκιαγραφήσει τα πορτρέτα ορισμένων βασικών πρωταγωνιστών της Επανάστασης και της ίδρυσης του ελληνικού κράτους, και συγκεκριμένα του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου και του Ιωάννη Καποδίστρια.
Από αυτή την άποψη, αποτελεί πόνημα που μπορεί να λειτουργήσει ιδανικά και ως εισαγωγικό βιβλίο για όποιον ενδιαφέρεται να μάθει περισσότερα για την Ελληνική Επανάσταση, ακόμη κι αν διαθέτει λίγες ή ελάχιστες γνώσεις για το θέμα (τούτου λεχθέντος, οι αναγνώστες που θα δυσκολευτούν περισσότερο δεν είναι όσοι ενδεχομένως δεν γνωρίζουν αρκετά αλλά εκείνοι που πιστεύουν ότι γνωρίζουν υπερβολικά πολλά).
Add comment
Comments