ΔΕΘ 2026: Όλα τα μέτρα Μητσοτάκη – Τι αλλάζει σε φόρους, μισθούς, συντάξεις, επαγγελματίες και αγρότες

Το πακέτο περιλαμβάνει από κατώτατο μισθό €1.000 και επίδομα Χριστουγέννων €500 στους δημοσίους υπαλλήλους, μέχρι €400 ετήσια ενίσχυση στους συνταξιούχους, μηδενικό φόρο έως €20.000 για επαγγελματίες αγρότες και τρίτεκνους, μειώσεις εισφορών και τεκμηρίων, κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος και νέο πρόγραμμα "Σπίτι μου 3".

Οι πρώτες παρεμβάσεις ξεκινούν ήδη μέσα στο 2026, ενώ το μεγαλύτερο μέρος τους ενεργοποιείται στη διάρκεια του 2027. 

Στα €2,2 δισ. ο λογαριασμός για το 2027

Το βασικό δημοσιονομικό μέγεθος της βραδιάς είναι τα €2,2 δισ., περίπου 1% του ΑΕΠ, στα οποία τοποθετείται το κόστος των μέτρων για το 2027. Το Reuters επισημαίνει ότι η κυβέρνηση συνδέει το περιθώριο για τις παρεμβάσεις με την καλύτερη πορεία των δημοσίων οικονομικών και την πρόβλεψη για πρωτογενές πλεόνασμα περίπου 4% του ΑΕΠ το 2026. 

Πρόκειται, πάντως, για τον αριθμό που θα χρειαστεί να εξεταστεί αναλυτικά: άλλο είναι η καθαρή δημοσιονομική δαπάνη, άλλο η φορολογική ελάφρυνση και άλλο ένα χρηματοδοτικό πρόγραμμα δισεκατομμυρίων που στηρίζεται σε δάνεια ή εγγυήσεις.

Κατώτατος μισθός €1.000 έως το 2028

Ένα από τα κεντρικά μέτρα αφορά τους εργαζομένους του ιδιωτικού τομέα. Ο κατώτατος μισθός θα αυξηθεί σταδιακά ώστε να φτάσει τα €1.000 τον μήνα έως τον Ιανουάριο του 2028, ενώ με τρεις τριετίες θα μπορεί να φτάνει τα €1.300. 
Παράλληλα, από τον Απρίλιο του 2027 οι ασφαλιστικές εισφορές των εργαζομένων μειώνονται κατά επιπλέον 0,5 ποσοστιαία μονάδα. 

Σύμφωνα με τα παραδείγματα που παρουσιάστηκαν, εργαζόμενος στον βασικό μισθό υπολογίζεται ότι θα έχει όφελος περίπου €414 το 2027 και €1.040 το 2028. 

€500 επίδομα Χριστουγέννων στους δημοσίους υπαλλήλους

Για περίπου 720.000 δημοσίους υπαλλήλους ανακοινώθηκε μόνιμη ενίσχυση Χριστουγέννων €500 μικτά, με πρώτη καταβολή τον Δεκέμβριο του 2027. Η ενίσχυση θα προσμετράται στις συντάξιμες αποδοχές. 

Παράλληλα, προβλέπονται νέες αυξήσεις στις αποδοχές των δημοσίων υπαλλήλων λόγω της σύνδεσής τους με την εξέλιξη του κατώτατου μισθού, οι οποίες σύμφωνα με την παρουσίαση μπορούν να φτάσουν σωρευτικά τα €80 μικτά τον μήνα έως τον Ιανουάριο του 2028. 

Συνταξιούχοι: στα €400 η μόνιμη ετήσια ενίσχυση

Από τον Νοέμβριο του 2026, η μόνιμη ετήσια οικονομική ενίσχυση των συνταξιούχων αυξάνεται από €300 σε €400 καθαρά. Ταυτόχρονα διευρύνεται η περίμετρος των δικαιούχων ώστε να καλύπτονται όλοι οι συνταξιούχοι άνω των 65 ετών. 

Στα τέλη Δεκεμβρίου θα καταβληθούν επίσης οι αυξημένες συντάξεις του Ιανουαρίου βάσει της πορείας πληθωρισμού και ΑΕΠ, χωρίς συμψηφισμό με την προσωπική διαφορά, σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που παρουσιάστηκε. 

Μεγάλη παρέμβαση στους ελεύθερους επαγγελματίες

Σημαντικές αλλαγές ανακοινώθηκαν στο τεκμαρτό σύστημα φορολόγησης. Για τους συνεπείς ελεύθερους επαγγελματίες καταργούνται οι προσαυξήσεις του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος που συνδέονται με κύκλο εργασιών και μισθοδοσία προσωπικού.

Οι αλλαγές αφορούν το φορολογικό έτος 2026 και επομένως θα φανούν στις δηλώσεις του 2027.  Επεκτείνεται επίσης η μείωση κατά 50% των τεκμηρίων σε μικρούς οικισμούς, ενώ προβλέπονται ειδικές ρυθμίσεις για τα ταξί ανάλογα με το ποσοστό συνιδιοκτησίας.

Η συγκεκριμένη παρέμβαση κοστολογείται στα €170 εκατ. 

Μικρότερη προκαταβολή φόρου

Για τους ελεύθερους επαγγελματίες η προκαταβολή φόρου μειώνεται από 55% σε 50% από το φορολογικό έτος 2027.

Για τις επιχειρήσεις προβλέπεται σταδιακή αποκλιμάκωση της προκαταβολής φόρου κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες ετησίως, με τελικό στόχο το 50%. 

Πρόκειται για μέτρο που βελτιώνει κυρίως τη ρευστότητα επιχειρήσεων και επαγγελματιών - στοιχείο που έχει διαφορετική οικονομική σημασία από μια απλή μείωση φορολογικού συντελεστή.

Τέλος επιτηδεύματος: καταργείται πρώτα στην Περιφέρεια

Το τέλος επιτηδεύματος καταργείται για τις επιχειρήσεις στην Περιφέρεια και τη Θεσσαλονίκη, με δημοσιονομικό κόστος που υπολογίζεται σε €82 εκατ.

Στην Αττική προβλέπεται μείωση κατά 50% το 2028 και πλήρης κατάργηση το 2029. 

Χαρακτηριστικό παράδειγμα που παρουσιάστηκε είναι επιχείρηση λιανεμπορίου στη Θεσσαλονίκη που σήμερα επιβαρύνεται με €1.600 και από το 2027 θα έχει μηδενική επιβάρυνση από το συγκεκριμένο τέλος. 

€1,5 δισ. για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις

Παράλληλα ανακοινώθηκε η μεταφορά €1,5 δισ. από το Ταμείο Ανάκαμψης στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα, με στόχο τη χρηματοδότηση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.

Από αυτά: €1,1 δισ. θα αφορούν δανειοδοτικά εργαλεία και

€400 εκατ. εγγυοδοτικά εργαλεία. 

Εδώ χρειάζεται προσοχή: τα €1,5 δισ. δεν πρέπει να προστεθούν αυτομάτως στα €2,2 δισ. ως δημοσιονομικό κόστος, καθώς πρόκειται για διαφορετικού χαρακτήρα χρηματοδοτικό εργαλείο.

Αγρότες: μηδενικός φόρος έως €20.000

Ιδιαίτερα ισχυρή φορολογική παρέμβαση ανακοινώθηκε για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες. Ο φορολογικός συντελεστής μηδενίζεται για εισόδημα έως €20.000, από το φορολογικό έτος 2026.

Σύμφωνα με τα παραδείγματα της παρουσίασης, αγρότης με εισόδημα €20.000 που πλήρωνε φόρο €1.183 θα έχει πλέον μηδενικό φόρο, ενώ στα €30.000 η επιβάρυνση μειώνεται από €5.083 σε €2.183. Το δημοσιονομικό κόστος της παρέμβασης αναφέρεται στα €87 εκατ. 

Από την 1η Νοεμβρίου 2026 προβλέπεται επίσης έναρξη του νέου συστήματος επιστροφής ΕΦΚ στους αγρότες απευθείας στην αντλία. 

Τρίτεκνοι: μηδενικός φόρος έως €20.000

Σημαντική είναι και η παρέμβαση για τις τρίτεκνες οικογένειες. Από το φορολογικό έτος 2027 μηδενίζεται ο φόρος εισοδήματος έως τα €20.000, με το αφορολόγητο να αυξάνεται, σύμφωνα με την παρουσίαση, στα €25.364.

Τρίτεκνος με εισόδημα €20.000, ο οποίος σήμερα πληρώνει €620 φόρο, θα έχει πλέον μηδενική επιβάρυνση.  Για τους πολύτεκνους αυξάνεται παράλληλα το επίδομα γέννησης κατά €1.000 για κάθε επιπλέον παιδί, για γεννήσεις από τον Ιανουάριο του 2026. 

Ο «κουμπαράς» για κάθε παιδί

Μία από τις πιο διαφορετικές εξαγγελίες της βραδιάς αφορά τη δημιουργία ειδικού επενδυτικού λογαριασμού για τη νέα γενιά. Για παιδιά έως δύο ετών, οι γονείς θα μπορούν να καταθέτουν έως €1.200 ετησίως και το κράτος θα καταθέτει ισόποσο ποσό. Το ετήσιο όριο προβλέπεται να αυξάνεται κατά 10% ανά πενταετία.

Με βάση το κυβερνητικό παράδειγμα, ο λογαριασμός μπορεί να ξεπεράσει τις €60.000 όταν το παιδί φτάσει στα 18. 

Η έναρξη του προγράμματος τοποθετείται στον Ιανουάριο του 2027. 

«Σπίτι μου 3» με €2 δισ.

Στο στεγαστικό ανακοινώθηκε νέο πρόγραμμα "Σπίτι μου 3" ύψους €2 δισ., μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, με προγραμματισμένη έναρξη τον Ιανουάριο του 2027. 

Παράλληλα αυξάνεται από 3% σε 15% ο φόρος μεταβίβασης για αγορά κατοικίας από πολίτες τρίτων χωρών εκτός ΕΕ.  Προβλέπεται επίσης διεύρυνση της κατάργησης του ΕΝΦΙΑ σε μικρούς οικισμούς, με εφαρμογή από το 2027. 

Ρεύμα: -50% στις ΥΚΩ

Στο ενεργειακό μέτωπο, από τον Ιανουάριο του 2027 προβλέπεται μείωση κατά 50% των χρεώσεων Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας για τις οικιακές παροχές, από €6,9/MWh σε €3,45/MWh. 

Παράλληλα, η κυβέρνηση θέτει στόχο σταδιακής μείωσης της χονδρικής τιμής ηλεκτρικής ενέργειας κατά 30% από το 2027 έως το 2029. 

Οι φοροελαφρύνσεις των €884 εκατ.

Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία για την πραγματική κοστολόγηση είναι ότι μόνο κατά την περίοδο των φορολογικών δηλώσεων του 2027 προβλέπονται φορολογικές μειώσεις €884 εκατ.

Στο ποσό περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, €402 εκατ. από μειώσεις φόρου εισοδήματος επαγγελματιών και αγροτών, €170 εκατ. από αλλαγές στα τεκμήρια, €82 εκατ. από την κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος, €90 εκατ. από αλλαγές στη φορολογία ακινήτων, €43 εκατ. για ιδρύματα και κληροδοτήματα και €87 εκατ. από τη νέα φορολογία των αγροτών. 

Πότε μπαίνουν τα μέτρα στην τσέπη

Η εφαρμογή δεν ξεκινά ταυτόχρονα. Το πρώτο κύμα αρχίζει ήδη το φθινόπωρο του 2026: επιστροφές ενοικίου και ΕΦΚ αγροτών, ενώ στις 30 Νοεμβρίου καταβάλλονται τα €400 στους συνταξιούχους.

Από 1η Ιανουαρίου 2027 ενεργοποιούνται μεταξύ άλλων οι αλλαγές για τους τρίτεκνους, η τιμαριθμοποίηση των αναπηρικών επιδομάτων, η μείωση των ΥΚΩ και ο "κουμπαράς" νέας γενιάς. Τον Ιανουάριο ξεκινά επίσης το "Σπίτι μου 3".

Την 1η Απριλίου 2027 έρχονται η νέα αύξηση του κατώτατου μισθού και η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών, ενώ τον Δεκέμβριο του 2027 καταβάλλεται για πρώτη φορά το επίδομα Χριστουγέννων των €500 στους δημοσίους υπαλλήλους. 

Από τις εξαγγελίες τώρα στον λογαριασμό

Το πακέτο της 90ής ΔΕΘ είναι μεγάλο και απλώνεται σε πολλές κοινωνικές και επαγγελματικές ομάδες. Αλλά ο αριθμός των εξαγγελιών από μόνος του δεν μας λέει εάν το πακέτο είναι μεγάλο ή μικρό για τον προϋπολογισμό.

Για να απαντηθεί αυτό χρειάζεται να διαχωριστούν τέσσερα εντελώς διαφορετικά πράγματα: μόνιμες δημόσιες δαπάνες – μόνιμες φορολογικές απώλειες – εφάπαξ παρεμβάσεις – δάνεια και χρηματοδοτικά εργαλεία.

Το €2,2 δισ. είναι η κυβερνητική αποτίμηση για το 2027. 

Το επόμενο ερώτημα είναι πολύ πιο ενδιαφέρον:

Πόσο κοστίζει πραγματικά κάθε εξαγγελία, πόσα ευρώ μένουν τελικά στην τσέπη κάθε κατηγορίας πολιτών και πόσο από το πακέτο μπορεί να χρηματοδοτηθεί μόνιμα χωρίς να διαταραχθεί η δημοσιονομική ισορροπία;