Η Νέα Δημοκρατία διατηρεί προβάδισμα 14,4 μονάδων, αλλά η κοινοβουλευτική προβολή του Greece2Day Data Studio περιορίζει την εκλογική της δύναμη στις 122 έδρες. Η ΕΛ.Α.Σ. εδραιώνεται στη δεύτερη θέση, το ΠΑΣΟΚ αναζητά δυναμική και η επιλογή "Κανένας" πλησιάζει τον Κυριάκο Μητσοτάκη στην καταλληλότητα για την πρωθυπουργία.
Από τον Δαίδαλο | Συντακτική ομάδα Greece2Day
Η νέα δημοσκόπηση της Opinion Poll για το Action24, που πραγματοποιήθηκε από τις 7 έως τις 12 Οκτωβρίου σε πανελλαδικό δείγμα 1.005 πολιτών, περιγράφει ένα πολιτικό σκηνικό με μια αξιοσημείωτη αντίφαση: η κυβέρνηση διατηρεί σαφές εκλογικό προβάδισμα, την ίδια στιγμή που η κοινωνική δυσαρέσκεια για την οικονομία παραμένει ιδιαίτερα έντονη. Η Νέα Δημοκρατία εξακολουθεί να είναι το πρώτο κόμμα, χωρίς να απειλείται άμεσα η θέση της. Η ΕΛ.Α.Σ. διατηρεί τη δεύτερη θέση, το ΠΑΣΟΚ παραμένει τρίτο, ενώ η πολυδιάσπαση της αντιπολίτευσης δημιουργεί προϋποθέσεις για μια ιδιαίτερα σύνθετη κοινοβουλευτική αριθμητική.
Αλλά το ουσιαστικό πολιτικό μήνυμα της έρευνας δεν εξαντλείται στις εκλογικές επιδόσεις. Η ακρίβεια, η πίεση στο διαθέσιμο εισόδημα, η αμφισβήτηση της αποτελεσματικότητας των κυβερνητικών παρεμβάσεων και η αυξανόμενη δυσπιστία απέναντι στα πολιτικά πρόσωπα συνθέτουν ένα περιβάλλον στο οποίο κανείς δεν μπορεί να θεωρεί δεδομένη τη μελλοντική συμπεριφορά των ψηφοφόρων.
ΝΔ στο 30,3%: Πρώτη με διαφορά, αλλά χωρίς δυναμική αυτοδυναμίας
Στην εκτίμηση ψήφου, η Νέα Δημοκρατία συγκεντρώνει 30,3%, έναντι 31% τον Σεπτέμβριο. Η υποχώρηση κατά 0,7 ποσοστιαίες μονάδες είναι περιορισμένη και δεν αρκεί για να τεκμηριώσει μια νέα τάση. Επιβεβαιώνει, ωστόσο, ότι το κυβερνών κόμμα δεν εμφανίζει αυτή τη στιγμή τη δυναμική που θα του επέτρεπε να διεκδικήσει με αξιώσεις την αυτοδυναμία. Η ΕΛ.Α.Σ. παραμένει στο 15,9%, διατηρώντας τη δεύτερη θέση και απόσταση 14,4 μονάδων από τη ΝΔ. Το ΠΑΣΟΚ ακολουθεί στο 12,3%, ενισχυμένο οριακά κατά 0,2 μονάδες σε σχέση με τον Σεπτέμβριο.
Η απόσταση μεταξύ δεύτερου και τρίτου κόμματος διαμορφώνεται στις 3,6 μονάδες. Δεν πρόκειται για αμελητέα διαφορά, αλλά ούτε και για μια πολιτική απόσταση που μπορεί να θεωρηθεί οριστικά παγιωμένη. Το ΚΚΕ ενισχύεται στο 7,2%, η Ελληνική Λύση υποχωρεί στο 6,8%, ενώ η Πλεύση Ελευθερίας καταγράφει 5,1%. Η Ελπίδα για τη Δημοκρατία βρίσκεται στο 4,5%, με τη Φωνή Λογικής και τη Συμμαχία Ελλήνων να ακολουθούν στο 3,5%. Κάτω από το όριο του 3% βρίσκονται το ΜέΡΑ25 με 2,7%, ο ΣΥΡΙΖΑ με 1,7% και η ΝΙΚΗ με 1,1%.
Η εμφάνιση της Συμμαχίας Ελλήνων με ξεχωριστή καταγραφή στο 3,5% προσθέτει έναν ακόμη παράγοντα στον ήδη κατακερματισμένο πολιτικό χάρτη. Θα ήταν, ωστόσο, πρόωρο να θεωρηθεί μια πρώτη δημοσκοπική επίδοση ως παγιωμένη εκλογική δύναμη.
Η εικόνα αποκαλύπτει μια ενδιαφέρουσα πολιτική πραγματικότητα. Η ΝΔ διατηρεί μεγάλο προβάδισμα όχι επειδή συγκεντρώνει την υποστήριξη της πλειονότητας των ψηφοφόρων, αλλά επειδή κανένας αντίπαλός της δεν πλησιάζει την εκλογική της επίδοση. Η διαφορά έχει ουσία. Άλλο πράγμα είναι η εκλογική πρωτιά και άλλο η ευρεία πολιτική αποδοχή. Και άλλο η αδυναμία των ανταγωνιστών να συγκροτήσουν μια πειστική εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης.
Η πρόθεση ψήφου και το 15,7% που δεν έχει αποφασίσει
Στην πρόθεση ψήφου, πριν από την αναγωγή που πραγματοποιεί η δημοσκοπική εταιρεία, η ΝΔ καταγράφει 25,5%, η ΕΛ.Α.Σ. 13,3% και το ΠΑΣΟΚ 10,4%. Ακολουθούν το ΚΚΕ με 6,1%, η Ελληνική Λύση με 5,8%, η Πλεύση Ελευθερίας με 4,3%, η Ελπίδα για τη Δημοκρατία με 3,8%, ενώ Φωνή Λογικής και Συμμαχία Ελλήνων συγκεντρώνουν από 2,9%.
Το σημαντικότερο στοιχείο της πρόθεσης ψήφου είναι το 15,7% των αναποφάσιστων. Περισσότεροι από ένας στους επτά ερωτηθέντες δεν έχουν ακόμη καταλήξει σε συγκεκριμένη κομματική επιλογή. Αυτό δεν σημαίνει ότι αποτελούν μια ομοιογενή δεξαμενή δυνητικών ψηφοφόρων της αντιπολίτευσης. Ούτε, βεβαίως, ότι θα επιστρέψουν αναγκαστικά στο κυβερνών κόμμα. Σημαίνει ότι ένα σημαντικό τμήμα του εκλογικού σώματος παραμένει πολιτικά διαθέσιμο, χωρίς όμως να γνωρίζουμε προς ποια κατεύθυνση θα κινηθεί.
Εννεακομματική Βουλή: Η πρωτιά δεν αρκεί για να κυβερνήσεις
Η κοινοβουλευτική προβολή του Greece2Day Data Studio, βασισμένη στην εκτίμηση ψήφου της Opinion Poll και στον ισχύοντα εκλογικό μηχανισμό, παράγει μια Βουλή εννέα κομμάτων.
Η Νέα Δημοκρατία εξασφαλίζει 122 έδρες, η ΕΛ.Α.Σ. 48 και το ΠΑΣΟΚ 37. Το ΚΚΕ καταλαμβάνει 22 έδρες, η Ελληνική Λύση 20, η Πλεύση Ελευθερίας 15 και η Ελπίδα για τη Δημοκρατία 14. Η Φωνή Λογικής και η Συμμαχία Ελλήνων εξασφαλίζουν από 11 έδρες. Για τη ΝΔ, η αριθμητική είναι αμείλικτη: 122 έδρες σημαίνουν ότι υπολείπεται 29 εδρών από την αυτοδυναμία, παρά το εκλογικό μπόνους των 30 εδρών που προβλέπει το συγκεκριμένο σενάριο.
Το αποτέλεσμα αναδεικνύει μια πλευρά του εκλογικού συστήματος που συχνά παραβλέπεται στη δημόσια συζήτηση. Η δυνατότητα σχηματισμού αυτοδύναμης κυβέρνησης δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το ποσοστό του πρώτου κόμματος. Επηρεάζεται και από το πόσες ψήφοι κατευθύνονται σε κόμματα που δεν περνούν το όριο εισόδου στη Βουλή. Όσο περισσότερα κόμματα ξεπερνούν το 3%, τόσο μεγαλύτερο μέρος των ψήφων συμμετέχει στην κατανομή των εδρών. Και αυτό, υπό τις ίδιες λοιπές συνθήκες, δυσκολεύει την αυτοδυναμία του πρώτου κόμματος.
Η συγκεκριμένη προβολή δεν αποτελεί πρόβλεψη του αποτελέσματος των επόμενων εκλογών. Είναι μαθηματική αποτύπωση του τι θα μπορούσαν να σημαίνουν οι σημερινές δημοσκοπικές αναλογίες εάν μετατρέπονταν σε εκλογικό αποτέλεσμα.
Η πολιτική της σημασία, όμως, είναι σαφής: μια ενδεχόμενη εκλογική πρωτιά δεν εγγυάται ότι το πρώτο κόμμα θα διαθέτει και την κοινοβουλευτική δύναμη να κυβερνήσει μόνο του.
Καταλληλότητα πρωθυπουργού: Όταν ο «Κανένας» πλησιάζει τον πρώτο
Στην καταλληλότητα για την πρωθυπουργία, ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξακολουθεί να προηγείται με 27,4%, παρουσιάζοντας μικρή υποχώρηση από το 27,9% του Σεπτεμβρίου. Η σημαντικότερη μεταβολή, ωστόσο, καταγράφεται στην επιλογή "Κανένας", η οποία αυξάνεται από το 24,9% στο 26,5%. Η διαφορά μεταξύ του πρωθυπουργού και της επιλογής "Κανένας" περιορίζεται πλέον σε μόλις 0,9 ποσοστιαίες μονάδες. Ο Αλέξης Τσίπρας συγκεντρώνει 13,1%, έναντι 13,9% τον προηγούμενο μήνα, ενώ ο Νίκος Ανδρουλάκης υποχωρεί από το 7,4% στο 7,1%.
Το εύρημα έχει ιδιαίτερο πολιτικό ενδιαφέρον. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξακολουθεί να προηγείται των άλλων πολιτικών προσώπων που εξετάζονται. Η πρωτιά του, όμως, συνοδεύεται από ένα σχεδόν ισοδύναμο ποσοστό πολιτών που δεν επιλέγει κανέναν. Αυτό δεν επιτρέπει το συμπέρασμα ότι το 26,5% θα ψηφίσει κάποιο συγκεκριμένο κόμμα διαμαρτυρίας. Ούτε σημαίνει ότι όλοι αυτοί οι πολίτες θα απέχουν από τις εκλογές. Αποτυπώνει, ωστόσο, μια σοβαρή δυσκολία πολιτικής εκπροσώπησης: σημαντικό μέρος της κοινωνίας δεν αναγνωρίζει στους προτεινόμενους πολιτικούς αρχηγούς το πρόσωπο που θα επιθυμούσε να αναλάβει την πρωθυπουργία.
Και εδώ ανακύπτει το ουσιαστικό ερώτημα για την αντιπολίτευση. Η δυσαρέσκεια απέναντι στην κυβέρνηση μπορεί να είναι σημαντική, αλλά για να μετατραπεί σε εκλογική ανατροπή χρειάζεται κάτι περισσότερο από την καταγραφή της. Χρειάζεται μια πειστική εναλλακτική πρόταση.
Η ακρίβεια στο 59%: Το πρόβλημα που δεν εξαφανίζεται με ανακοινώσεις επιδομάτων
Η οικονομία βρίσκεται στον πυρήνα της κοινωνικής δυσαρέσκειας. Στα δημοσιευμένα ευρήματα της Opinion Poll, το 59% αναδεικνύει την ακρίβεια και τον πληθωρισμό ως σημαντικό πρόβλημα. Η οικονομία και η ανάπτυξη συγκεντρώνουν 27,2%, ενώ η ενεργειακή κρίση και το κόστος καυσίμων 21,2%.
Η διαφθορά αναφέρεται από το 13,3%.
Οι αριθμοί αποτυπώνουν μια πραγματικότητα που δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί αποκλειστικά με επικοινωνιακές παρεμβάσεις. Η αύξηση των ονομαστικών εισοδημάτων δεν σημαίνει αναγκαστικά βελτίωση του βιοτικού επιπέδου, εάν οι τιμές των αγαθών και των υπηρεσιών αυξάνονται ταχύτερα. Ούτε η επιβράδυνση του πληθωρισμού σημαίνει επιστροφή των τιμών στα προηγούμενα επίπεδα. Όταν ο πληθωρισμός μειώνεται, συνήθως οι τιμές εξακολουθούν να αυξάνονται, απλώς με χαμηλότερο ρυθμό. Για ένα νοικοκυριό που έχει ήδη απορροφήσει μεγάλες ανατιμήσεις, αυτή η διαφορά είναι καθοριστική.
Το 50,4% των ερωτηθέντων αποδίδει την ακρίβεια στην αδυναμία της κυβέρνησης να αντιμετωπίσει το πρόβλημα, ενώ ένα επιπλέον 25,9% συνδυάζει κυβερνητικές ευθύνες και διεθνείς παράγοντες. Μόλις το 22% την αποδίδει αποκλειστικά σε εξωγενείς συνθήκες. Δεν πρόκειται για τεχνική ανάλυση των αιτιών του πληθωρισμού. Πρόκειται για την αντίληψη των πολιτών σχετικά με την πολιτική ευθύνη. Και η αντίληψη αυτή έχει εκλογική σημασία.
Το 76,2% θεωρεί ότι η κυβέρνηση καθυστερεί
Η δυσαρέσκεια δεν αφορά μόνο το ύψος των τιμών. Αφορά και την αποτελεσματικότητα της κυβερνητικής αντίδρασης. Σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία, το 76,2% θεωρεί ότι η κυβέρνηση καθυστερεί να λάβει μέτρα, ενώ το 21% εκτιμά ότι αντιδρά άμεσα. Το εύρημα αυτό είναι πολιτικά βαρύ, διότι αγγίζει ένα από τα βασικά επιχειρήματα κάθε κυβέρνησης: την ικανότητά της να διαχειρίζεται αποτελεσματικά τις κρίσεις. Βεβαίως, οι πολίτες δεν απορρίπτουν συλλήβδην κάθε παρέμβαση. Η ρύθμιση των 120 δόσεων συγκεντρώνει 60,3% θετικές αξιολογήσεις, οι αυστηρότεροι όροι για τους διαχειριστές απαιτήσεων 55,6%, ενώ η συγκράτηση της τιμής του πετρελαίου θέρμανσης κάτω από τα 1,75 ευρώ ανά λίτρο αξιολογείται θετικά από το 53,6%.
Αυτή η διαφοροποίηση έχει σημασία. Δείχνει ότι η κοινωνική δυσαρέσκεια δεν συνεπάγεται απόρριψη κάθε κυβερνητικής πολιτικής. Ωστόσο, το γεγονός ότι ορισμένα μέτρα γίνονται αποδεκτά δεν σημαίνει ότι οι πολίτες θεωρούν επαρκή τη συνολική οικονομική διαχείριση. Η ουσιαστική δοκιμασία μιας πολιτικής δεν είναι μόνο αν ένα μέτρο ακούγεται ευχάριστο τη στιγμή της ανακοίνωσής του. Είναι αν το αποτέλεσμα διατηρείται, πόσο κοστίζει, ποιος το χρηματοδοτεί και ποιες συνέπειες δημιουργεί στην οικονομία.
Έξι στους δέκα σκέφτονται να περιορίσουν σημαντικά τη θέρμανση
Ακόμη πιο αποκαλυπτικές είναι οι απαντήσεις για τις προθέσεις των νοικοκυριών ενόψει του χειμώνα. Το 34,1% δηλώνει ότι σκοπεύει να περιορίσει αρκετά τη διάρκεια θέρμανσης της κατοικίας του και το 26,8% πολύ. Συνολικά, το 60,9% δηλώνει πρόθεση σημαντικού περιορισμού. Αντίστοιχα, το 55,9% δηλώνει ότι σχεδιάζει να περιορίσει αρκετά ή πολύ τις μετακινήσεις με αυτοκίνητο. Δεν πρόκειται για πραγματική μέτρηση της κατανάλωσης, αλλά για δηλωμένες προθέσεις. Παρ' όλα αυτά, οι απαντήσεις υποδηλώνουν ότι το ενεργειακό κόστος έχει ήδη επηρεάσει τον προγραμματισμό των οικογενειακών προϋπολογισμών.
Ευρωπαϊκή Ένωση: Οι πολίτες ζητούν κοινή δράση, αλλά δεν εμπιστεύονται την ταχύτητά της
Η δημοσκόπηση καταγράφει μια επίσης ενδιαφέρουσα αντίθεση στην ευρωπαϊκή διάσταση της οικονομικής κρίσης. Το 58,7% θεωρεί ότι απαιτείται συνολική ευρωπαϊκή αντίδραση, ενώ το 37,7% πιστεύει ότι η Ελλάδα μπορεί να αντιμετωπίσει την κρίση μόνη της. Την ίδια στιγμή, το 80,5% εκτιμά ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν αντιδρά άμεσα και συντονισμένα. Το εύρημα δεν αποτελεί κατ' ανάγκην έκφραση ευρωσκεπτικισμού. Αντιθέτως, μπορεί να διαβαστεί και ως απαίτηση για μια Ευρώπη περισσότερο αποτελεσματική.
Τι δείχνει η διαχρονική πορεία των κομμάτων
Η χρονοσειρά της Opinion Poll που επεξεργάστηκε το Greece2Day Data Studio περιλαμβάνει δέκα διαθέσιμες μετρήσεις από τον Οκτώβριο 2025 έως τον Οκτώβριο 2026. Το διάγραμμα παρουσιάζει τις επτά τελευταίες, από τον Ιανουάριο έως τον Οκτώβριο. Η Νέα Δημοκρατία εμφανίζεται στο 30,2% τον Ιανουάριο, ανεβαίνει στο 32,7% τον Μάρτιο, επιστρέφει στο 31,2% τον Απρίλιο και τον Μάιο, υποχωρεί στο 30,5% τον Ιούνιο, καταγράφει 31% τον Σεπτέμβριο και καταλήγει στο 30,3% τον Οκτώβριο.
Η εικόνα αυτή παραπέμπει περισσότερο σε διακύμανση γύρω από μια σχετικά σταθερή εκλογική περιοχή παρά σε συνεχή, μονοκατευθυντική μεταβολή.
Το ΠΑΣΟΚ ακολουθεί διαφορετική πορεία. Από το 13,4% του Ιανουαρίου και το 14,4% του Απριλίου και του Μαΐου, υποχωρεί στο 10,5% τον Ιούνιο, για να επανέλθει στο 12,1% τον Σεπτέμβριο και στο 12,3% τον Οκτώβριο. Η ΕΛ.Α.Σ., για την οποία η συγκεκριμένη χρονοσειρά διαθέτει ξεχωριστές καταγραφές από τον Ιούνιο, εμφανίζεται στο 15,5% εκείνον τον μήνα και στο 15,9% τόσο τον Σεπτέμβριο όσο και τον Οκτώβριο.
Το ΚΚΕ, τέλος, καταγράφει 8,2% τον Ιανουάριο, 7,8% τον Μάρτιο, τον Απρίλιο και τον Μάιο, 6,5% τον Ιούνιο, 6,8% τον Σεπτέμβριο και 7,2% τον Οκτώβριο.
Η χρονοσειρά υποδεικνύει ότι η πολιτική ένταση δεν συνοδεύεται πάντοτε από αντίστοιχης έντασης μετακινήσεις στην εκλογική συμπεριφορά. Χρειάζεται επίσης προσοχή στην ερμηνεία της μεταβολής του κομματικού χάρτη. Η εμφάνιση νέων σχηματισμών και η διαφορετική ομαδοποίηση μικρότερων κομμάτων σε διαδοχικές έρευνες δεν επιτρέπουν πάντοτε άμεσες συγκρίσεις όλων των ποσοστών. Εκείνο που μπορεί να διαπιστωθεί είναι ότι η ΝΔ διατηρεί το εκλογικό της προβάδισμα, η ΕΛ.Α.Σ. έχει αποκτήσει σημαντική δημοσκοπική παρουσία και το ΠΑΣΟΚ δεν έχει καταφέρει, στις τελευταίες μετρήσεις, να ανακτήσει τα υψηλότερα ποσοστά της άνοιξης.
Η οικονομική δυσαρέσκεια δεν μετατρέπεται αυτομάτως σε πολιτική εναλλακτική
Ίσως το σημαντικότερο συμπέρασμα της δημοσκόπησης να βρίσκεται ακριβώς στη συνύπαρξη των διαφορετικών ευρημάτων της. Το 59% αναδεικνύει την ακρίβεια ως σημαντικό πρόβλημα. Το 76,2% θεωρεί ότι η κυβέρνηση καθυστερεί να αντιδράσει. Περισσότεροι από έξι στους δέκα δηλώνουν ότι θα περιορίσουν σημαντικά τη θέρμανσή τους. Η επιλογή "Κανένας" πλησιάζει την πρώτη θέση στην καταλληλότητα για την πρωθυπουργία. Και όμως, η Νέα Δημοκρατία διατηρεί προβάδισμα 14,4 μονάδων. Δεν υπάρχει εδώ κάποιο παράδοξο που χρειάζεται να εξηγηθεί με πολιτικές θεωρίες συνωμοσίας ή αυθαίρετες υποθέσεις για τις προθέσεις των ψηφοφόρων.
Η δυσαρέσκεια δεν είναι εκλογικό πρόγραμμα. Η αποδοκιμασία μιας κυβέρνησης δεν αποτελεί αυτομάτως επιδοκιμασία της αντιπολίτευσης. Και η καταγραφή των προβλημάτων δεν ισοδυναμεί με την παρουσίαση αξιόπιστων λύσεων. Αυτό είναι το μεγάλο πρόβλημα ενός πολιτικού συστήματος στο οποίο η αντιπαράθεση εξαντλείται συχνά στην υπόσχεση ότι το κράτος θα δαπανήσει περισσότερα, θα επιδοτήσει περισσότερα, θα ρυθμίσει περισσότερα και θα παρέμβει περισσότερο.
Add comment
Comments