Γερμανία: Το Βερολίνο κατηγορεί επίσημα τη Ρωσία για απόπειρα επίθεσης με drone στο αεροδρόμιο της Λειψίας

Είναι πλέον επίσημο - και η εξέλιξη είναι εξαιρετικά σοβαρή. Η γερμανική κυβέρνηση θεωρεί τη Ρωσία υπεύθυνη για την απόπειρα επίθεσης με drone στο αεροδρόμιο Λειψίας/Χάλε στις 4 Αυγούστου, ανεβάζοντας ακόμη περισσότερο το θερμόμετρο στις ήδη τεταμένες σχέσεις Βερολίνου και Μόσχας. Την ανακοίνωση έκαναν την Τρίτη στο Βερολίνο ο ομοσπονδιακός υπουργός Εσωτερικών Αλεξάντερ Ντόμπριντ και ο υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ.

Σύμφωνα με τον Ντόμπριντ, οι έρευνες των γερμανικών υπηρεσιών πληροφοριών και της αστυνομίας κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το περιστατικό στη Λειψία εντάσσεται σε ένα ευρύτερο μοτίβο ρωσικού υβριδικού πολέμου εναντίον της Γερμανίας και της Ευρώπης.

Τα στοιχεία που δείχνουν προς τη Μόσχα

Οι γερμανικές αρχές εντόπισαν, μεταξύ άλλων, εκρηκτικά και τεχνολογία πυροδότησης που, σύμφωνα με την κυβέρνηση, παραπέμπουν σε μεθόδους οι οποίες έχουν καταγραφεί και σε άλλες επιχειρήσεις που αποδίδονται στη Ρωσία. "Τα ευρήματα παραπέμπουν σε εμπλεκόμενα πρόσωπα που ενήργησαν για λογαριασμό ρωσικών κρατικών υπηρεσιών", δήλωσε ο Γερμανός υπουργός Εσωτερικών. Σύμφωνα με τον ίδιο, όταν όλα τα διαθέσιμα στοιχεία εξεταστούν συνολικά, σχηματίζεται η εικόνα ότι πίσω από την απόπειρα επίθεσης στις αρχές Αυγούστου βρισκόταν το ρωσικό κράτος.

Ο Ντόμπριντ προειδοποίησε μάλιστα ότι το Βερολίνο θεωρεί πιθανό να υπάρξουν και νέες ανάλογες επιχειρήσεις στο μέλλον. "Δεν βρισκόμαστε σε πόλεμο. Αλλά αποτελούμε καθημερινά στόχο υβριδικού πολέμου", δήλωσε χαρακτηριστικά. 

Ο Μερτς αποφεύγει μια περιττή κλιμάκωση

Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, αν και αρχικά αναμενόταν να συμμετάσχει στη σύντομη συνέντευξη Τύπου της κυβέρνησης, τελικά δεν εμφανίστηκε. Η απουσία του ερμηνεύεται και ως προσπάθεια να μη δοθεί ακόμη μεγαλύτερη πολιτική βαρύτητα στην ανακοίνωση και να αποφευχθεί μια περιττή περαιτέρω κλιμάκωση των ήδη εξαιρετικά δύσκολων σχέσεων με τη Ρωσία του Βλαντίμιρ Πούτιν. Αντίθετα, ο υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ επέστρεψε στο Βερολίνο μεταξύ δύο ταξιδιών - στην Αλγερία και στη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ στην Ιρλανδία. Η παρουσία του είχε σαφή πολιτικό συμβολισμό: ολόκληρη η γερμανική κυβέρνηση αντιμετωπίζει την υπόθεση ως εξαιρετικά σοβαρή απειλή εθνικής ασφάλειας.

Και οι γερμανικές αντιδράσεις αποδείχθηκαν ισχυρότερες από ό,τι αρχικά αναμενόταν.

Κλείνει το ρωσικό προξενείο στη Βόννη

Ο Βάντεφουλ ανακοίνωσε μια σειρά μέτρων κατά της Ρωσίας. Το Γενικό Προξενείο της Ρωσίας στη Βόννη πρόκειται να κλείσει στις 18 Σεπτεμβρίου. Παράλληλα, η γερμανική κυβέρνηση προχωρά στον τερματισμό της συμφωνίας για το "Ρωσικό Σπίτι" στο Βερολίνο, έναν θεσμό με ιστορία που φτάνει μέχρι την εποχή της Ανατολικής Γερμανίας. Το Βερολίνο σκοπεύει επίσης να προτείνει στην Ευρωπαϊκή Ένωση νέες κυρώσεις και καταχωρίσεις Ρώσων πολιτών που θεωρεί ότι συνδέονται με υβριδικές επιχειρήσεις.

Ταυτόχρονα, η Γερμανία θα αυστηροποιήσει τους ελέγχους εισόδου για Ρώσους υπηκόους. Ο Ρώσος πρεσβευτής κλήθηκε στο γερμανικό υπουργείο Εξωτερικών προκειμένου να ενημερωθεί επίσημα για τις αποφάσεις. 

Στο στόχαστρο και ο ρωσικός «σκιώδης στόλος»

Η αντίδραση του Βερολίνου δεν περιορίζεται στις διπλωματικές σχέσεις. Η γερμανική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι σκοπεύει να εντείνει τις ενέργειές της εναντίον του ρωσικού «σκιώδους στόλου» στη Βαλτική Θάλασσα. Πρόκειται για το δίκτυο δεξαμενόπλοιων που χρησιμοποιείται για τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου στις διεθνείς αγορές, επιτρέποντας στη Μόσχα να περιορίζει τις συνέπειες των δυτικών κυρώσεων. Η δραστηριότητα του συγκεκριμένου στόλου βρίσκεται εδώ και καιρό στο μικροσκόπιο των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, όχι μόνο λόγω της παράκαμψης των κυρώσεων αλλά και λόγω των ανησυχιών για ζητήματα ασφάλειας και πιθανές επιχειρήσεις δολιοφθοράς στη Βαλτική.

Γιατί η Λειψία είναι τόσο σημαντική

Η επιλογή του αεροδρομίου της Λειψίας κάθε άλλο παρά τυχαία θεωρείται. Το drone, το οποίο έφερε εκρηκτικά, εντοπίστηκε σχεδόν κατά τύχη το βράδυ της 4ης Αυγούστου μέσα στην ελεγχόμενη ζώνη ασφαλείας του αεροδρομίου. Και υπήρχε μία ιδιαίτερα ανησυχητική λεπτομέρεια: βρισκόταν πολύ κοντά σε ουκρανικά μεταγωγικά αεροσκάφη. Το αεροδρόμιο Λειψίας/Χάλε αποτελεί σημαντικό κόμβο μεταφορών και logistics και χρησιμοποιείται για την υποστήριξη των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων στον πόλεμο που ακολούθησε τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Η Ομοσπονδιακή Εισαγγελία της Γερμανίας ανέλαβε πολύ γρήγορα την έρευνα, χαρακτηρίζοντας το περιστατικό "σοβαρή επίθεση στις μεταφορικές και υλικοτεχνικές υποδομές της Γερμανίας".

Η υπόθεση επομένως ξεπερνά κατά πολύ ένα συνηθισμένο περιστατικό παραβίασης της ασφάλειας ενός αεροδρομίου. Εάν η γερμανική εκτίμηση είναι ορθή, πρόκειται για επιχείρηση που στόχευε μια κρίσιμη ευρωπαϊκή υποδομή άμεσα συνδεδεμένη με την υποστήριξη της Ουκρανίας.

«Η απόπειρα επίθεσης είναι εξαιρετικά σοβαρή»

Ήδη από τις πρώτες ημέρες μετά το περιστατικό, Γερμανοί πολιτικοί αλλά και ειδικοί σε θέματα ασφάλειας και άμυνας είχαν αναφέρει τη Ρωσία ως πιθανό οργανωτή της επιχείρησης. Η συμπρόεδρος των Πρασίνων Φραντσίσκα Μπράντνερ είχε δηλώσει: "Είναι εξαιρετικά σοβαρό το γεγονός ότι πίσω από την απόπειρα επίθεσης στο αεροδρόμιο της Λειψίας φαίνεται να βρίσκεται η ρωσική μυστική υπηρεσία - αλλά δεν εκπλήσσει κανέναν". Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση, ωστόσο, απέφευγε αρχικά να κατηγορήσει ευθέως τη Μόσχα. Η στάση αυτή άρχισε να αλλάζει την προηγούμενη εβδομάδα, όταν ο καγκελάριος Μερτς ανέφερε επανειλημμένα ότι οι έρευνες πλησίαζαν στην ολοκλήρωσή τους.

Τώρα το Βερολίνο περνά από τις υποψίες στην επίσημη απόδοση ευθύνης.

Το «Ρωσικό Σπίτι» στο κέντρο του Βερολίνου

Ιδιαίτερο συμβολικό βάρος έχει η απόφαση για το λεγόμενο "Ρωσικό Σπίτι". Το κτίριο βρίσκεται στην Friedrichstraße, στην καρδιά της γερμανικής πρωτεύουσας, και λειτουργεί από το 1984 - όταν ακόμη υπήρχε η Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας και το Βερολίνο ήταν χωρισμένο στα δύο. Επί δεκαετίες λειτουργεί ως ρωσικό πολιτιστικό και κοινωνικό κέντρο. Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, έχουν διατυπωθεί υποψίες ότι οι εγκαταστάσεις του θα μπορούσαν να χρησιμοποιούνται και για δραστηριότητες που συνδέονται με τις ρωσικές υπηρεσίες πληροφοριών.

Η γερμανική κυβέρνηση αποφάσισε πλέον να τερματίσει τη σχετική συμφωνία. Μια πιθανή ρωσική απάντηση θα μπορούσε να είναι το κλείσιμο του Goethe-Institut στη Μόσχα, σε μια ακόμη ένδειξη της ταχύτατης επιδείνωσης των γερμανορωσικών σχέσεων.

Από την κατασκοπεία στον υβριδικό πόλεμο

Η υπόθεση της Λειψίας αποκτά μεγαλύτερη σημασία επειδή στο Βερολίνο δεν αντιμετωπίζεται ως ένα μεμονωμένο περιστατικό.Οι γερμανικές αρχές εξετάζουν εδώ και χρόνια ένα ευρύτερο πλέγμα δραστηριοτήτων που αποδίδονται στη Ρωσία: κυβερνοεπιθέσεις, κατασκοπεία, επιχειρήσεις επιρροής, δολιοφθορές και ενέργειες εναντίον κρίσιμων ευρωπαϊκών υποδομών. Η επίσημη θέση της κυβέρνησης ότι η Γερμανία αποτελεί πλέον "καθημερινό στόχο υβριδικού πολέμου" αποτυπώνει πόσο έχει αλλάξει η αντίληψη του Βερολίνου για τη ρωσική απειλή. Και δημιουργεί ένα δύσκολο ερώτημα για ολόκληρη την Ευρώπη: Πού τελειώνει ο υβριδικός πόλεμος και πού αρχίζει μια άμεση επίθεση εναντίον ενός κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ;

Οι επόμενες ημέρες αναμένεται να δείξουν πώς θα αντιδράσει η Μόσχα στα γερμανικά μέτρα. Το βέβαιο είναι ότι η υπόθεση της Λειψίας προσθέτει ένα ακόμη επικίνδυνο επεισόδιο στη σύγκρουση Ρωσίας και Δύσης - μια σύγκρουση που μπορεί να μην έχει τη μορφή συμβατικού πολέμου στο γερμανικό έδαφος, αλλά, σύμφωνα πλέον με το ίδιο το Βερολίνο, διεξάγεται καθημερινά στη γκρίζα ζώνη μεταξύ ειρήνης και πολέμου.