Η Βρετανία «χάνει» 120 δισ. λίρες καθώς οι δισεκατομμυριούχοι αποχωρούν

Περιουσίες συνολικής αξίας περίπου 120 δισ. λιρών συνδέονται με δισεκατομμυριούχους και οικογένειες που εγκατέλειψαν τη Βρετανία ή περιόρισαν τους δεσμούς τους με τη χώρα τα τελευταία δύο χρόνια. Η εκτίμηση, που βασίζεται στον Bloomberg Billionaires Index, επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για τη φυγή μεγάλων περιουσιών μετά τις φορολογικές αλλαγές της κυβέρνησης των Εργατικών.

Το ποσό αντιστοιχεί σε περισσότερα από $160 δισ. δολάρια και αφορά την περιουσία όσων εμφανίζονται στον δείκτη και έχουν αποχωρήσει ή έχουν περιορίσει την οικονομική και φορολογική τους σύνδεση με τη Βρετανία. Δεν σημαίνει ότι 120 δισ. λίρες σε μετρητά μεταφέρθηκαν εκτός χώρας, ούτε ότι το Δημόσιο έχασε αυτομάτως ισόποσα φορολογικά έσοδα.

Αποτυπώνει, όμως, το μέγεθος της περιουσίας που συνδέεται με πρόσωπα τα οποία πλέον στρέφονται σε άλλες φορολογικές έδρες.

Ανάμεσα στις σημαντικότερες περιπτώσεις είναι ο βιομήχανος Λάκσμι Μίταλ, του οποίου η περιουσία εκτιμάται σε περισσότερα από $40 δισ. Ο Μίταλ μετέφερε τη φορολογική του έδρα στην Ελβετία και, σύμφωνα με το δημοσίευμα, περνά μεγάλο μέρος του χρόνου του στο Ντουμπάι.

Στη λίστα περιλαμβάνεται επίσης ο Σράβιν Μπάρτι Μίταλ, με μερίδιο $23,3 δισ. στην οικογενειακή περιουσία. Η Bharti Enterprises, συμφερόντων της οικογένειας, είναι ο μεγαλύτερος μέτοχος της BT, με ποσοστό λίγο κάτω από 25%.

Την ίδια περίοδο, ο συνιδιοκτήτης της Άστον Βίλα Νάσεφ Σαουίρις και ο επενδυτής τηλεπικοινωνιών Σράβιν Μπάρτι Μίταλ συγκαταλέγονται στους εύπορους που έχουν φύγει ή απομακρυνθεί από τη Βρετανία. Ως προορισμοί αναφέρονται τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μονακό, η Ελβετία και η Ιταλία.

Ο Ντέιβιντ Ρούμπεν, με περιουσία που υπολογίζεται σε 9,9 δισ. λίρες, μετακόμισε στο Μονακό το καλοκαίρι, ενώ ο διαχειριστής κεφαλαίων Κρις Ρόκος μεταφέρει τη φορολογική του κατοικία στην Ελλάδα.

Η περίπτωση του Ρόκος έχει ιδιαίτερο βάρος για τα δημόσια έσοδα: σύμφωνα με τη Sunday Times, κατέβαλε 330 εκατ. λίρες σε φόρους το 2025 και βρέθηκε ανάμεσα στους μεγαλύτερους φορολογούμενους της χώρας. Η Ελλάδα προσφέρει σε εύπορους νέους κατοίκους καθεστώς κατ’ αποκοπή φορολόγησης 100.000 ευρώ ετησίως για εισοδήματα από το εξωτερικό, για διάστημα έως 15 ετών.

Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται η κατάργηση του καθεστώτος "non-dom", που επέτρεπε σε κατοίκους με μόνιμη έδρα στο εξωτερικό να μην φορολογούνται στη Βρετανία για ορισμένα εισοδήματα και περιουσιακά στοιχεία εκτός χώρας. Η κυβέρνηση έχει επίσης προχωρήσει σε αλλαγές στη φορολογία κεφαλαιακών κερδών, ακινήτων και ασφαλιστικών εισφορών, ενώ η συζήτηση για νέες επιβαρύνσεις εντείνει την αβεβαιότητα.

Ο Τόνι Ντάλγουντ, επικεφαλής της Gresham House, υποστήριξε ότι η φορολογική επιβάρυνση δυσκολεύει όσους θέλουν να αναπτύξουν επιχειρήσεις και να δημιουργήσουν οικονομική δραστηριότητα. Ο επιχειρηματίας Τζον Κόντγουελ, ιδρυτής της Phones4u, προειδοποίησε ότι η Βρετανία κινδυνεύει να αντιστρέψει τον ενάρετο κύκλο προσέλκυσης πλούσιων επενδυτών και κεφαλαίων.

Παράλληλα, ο Λουκ Τζόνσον, συνιδιοκτήτης της αλυσίδας Gail’s Bakery, συνέδεσε τις αποχωρήσεις με τον φόρο κληρονομιάς. Όπως είπε, οι εύποροι επενδύουν συχνά στις χώρες όπου κατοικούν, με αποτέλεσμα η μετακίνησή τους να μπορεί να επηρεάσει και τις επενδύσεις που κατευθύνονται στη Βρετανία, ακόμη κι όταν οι οικογένειές τους παραμένουν εκεί.

Η ανησυχία δεν περιορίζεται στους δισεκατομμυριούχους. Σε έρευνα της επενδυτικής πλατφόρμας IG, ένας στους οκτώ επενδυτές δήλωσε ότι θα εξέταζε το ενδεχόμενο να αλλάξει φορολογική κατοικία, εάν ο φόρος κεφαλαιακών κερδών εξισωνόταν με τον φόρο εισοδήματος - πρόταση που έχει υποστηριχθεί από στελέχη των Εργατικών.

Το βασικό ερώτημα για την κυβέρνηση είναι αν τα πρόσθετα έσοδα από τις φορολογικές αλλαγές θα αντισταθμίσουν τη μελλοντική απώλεια φορολογικής βάσης, επενδύσεων και οικονομικής δραστηριότητας.

Τα στοιχεία για τις περιουσίες που συνδέονται με αποχωρήσεις δεν απαντούν από μόνα τους σε αυτό το ερώτημα. Καταγράφουν, ωστόσο, ένα σαφές πρόβλημα ανταγωνιστικότητας: όταν το κεφάλαιο και οι φορολογούμενοι μπορούν να μετακινηθούν, οι αποφάσεις της κυβέρνησης επηρεάζουν όχι μόνο πόσα εισπράττει σήμερα το κράτος, αλλά και ποιοι επιλέγουν να παραμείνουν ή να εγκατασταθούν στη χώρα.