Η ιταλική κυβέρνηση σκληραίνει το θεσμικό πλαίσιο μετά τα βίαια επεισόδια στο Μιλάνο. Πρόστιμα, άμεσες αποζημιώσεις και δυνατότητα αναγκαστικής εκτέλεσης σε βάρος της οικογενειακής περιουσίας προβλέπονται όταν ανήλικοι προκαλούν καταστροφές.
Από τον Ίκαρο | Συντακτική ομάδα Greece2Day
"Όποιος προκαλεί ζημιές πληρώνει. Και αν αυτός που τις προκαλεί είναι ανήλικος, πληρώνουν οι γονείς του". Με αυτή την αιχμηρή φράση παρουσίασε η Τζόρτζια Μελόνι το νέο πακέτο μέτρων ασφαλείας της ιταλικής κυβέρνησης, το οποίο στρέφεται εναντίον των οργανωμένων επεισοδίων, των λεηλασιών και των καταστροφών κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων.
Η δήλωση της Ιταλίδας πρωθυπουργού προκάλεσε αίσθηση και σε αρκετές περιπτώσεις αποδόθηκε ως απειλή ότι το κράτος θα "αδειάζει τους τραπεζικούς λογαριασμούς" των γονέων των νεαρών ταραξιών. Η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη. Το διάταγμα δεν προβλέπει αυτόματη κατάσχεση λογαριασμού ούτε επιβάλλει οικονομική ευθύνη στους γονείς κάθε ανηλίκου που βρίσκεται σε μια διαδήλωση όπου σημειώνονται επεισόδια. Δημιουργεί, όμως, ταχύτερες διαδικασίες για την επιβολή προστίμων και την είσπραξη αποζημιώσεων από την οικογενειακή περιουσία όταν αποδεικνύεται ότι ο ανήλικος συμμετείχε σε συγκεκριμένες παράνομες πράξεις.
Η απάντηση της κυβέρνησης στα επεισόδια του Μιλάνου
Το νέο διάταγμα εγκρίθηκε από το ιταλικό υπουργικό συμβούλιο στις 20 Οκτωβρίου, μετά τις βίαιες ταραχές που σημειώθηκαν σε πόλεις της βόρειας Ιταλίας και ιδιαίτερα στο Μιλάνο. Ομάδες νεαρών έσπασαν βιτρίνες, λεηλάτησαν καταστήματα, έβαλαν φωτιές και συγκρούστηκαν με τις δυνάμεις ασφαλείας. Περισσότεροι από 100 αστυνομικοί τραυματίστηκαν και περίπου 50 άτομα συνελήφθησαν, ανάμεσά τους περισσότεροι από 30 ανήλικοι.
Η Μελόνι δήλωσε ότι οι πράξεις βανδαλισμού και οι λεηλασίες δεν μπορούν να εμφανίζονται ως κοινωνική ή πολιτική διαμαρτυρία. Προειδοποίησε, επίσης, ότι η κυβέρνηση δεν θα επιτρέψει να μετατραπούν τέτοιες εικόνες σε "πρότυπο προς μίμηση" για άλλους νέους.
Το πακέτο περιλαμβάνει τη δημιουργία νέου αδικήματος για την οργανωμένη βία στις δημόσιες συγκεντρώσεις, αυστηρότερη μεταχείριση των ανήλικων παραβατών, επέκταση των δυνατοτήτων σύλληψης μετά τα επεισόδια και οικονομικές κυρώσεις στους γονείς όταν οι δράστες είναι ανήλικοι.
Τι ακριβώς είπε η Μελόνι
Σε βίντεο μετά τη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου, η Ιταλίδα πρωθυπουργός εξήγησε τη φιλοσοφία του μέτρου: "Όποιος σπάει πληρώνει και, αν αυτός που σπάει είναι ανήλικος, πληρώνουν οι γονείς του". Η Μελόνι ανέφερε ότι, αν ένας ανήλικος προκαλέσει ζημιά σε δημόσιο περιουσιακό στοιχείο, όπως στάση λεωφορείου, φωτεινό σηματοδότη ή όχημα της αστυνομίας, ο νομάρχης θα μπορεί να αποστείλει στους γονείς εντολή πληρωμής.
Εάν η ζημιά αφορά ιδιωτική περιουσία - όπως ένα κατάστημα, μια βιτρίνα ή ένα αυτοκίνητο - ο ιδιοκτήτης θα μπορεί να προσφύγει στον δικαστή και να εξασφαλίσει προσωρινά εκτελεστό διάταγμα πληρωμής. Οι γονείς θα έχουν δικαίωμα να προσβάλουν την απόφαση. Μέχρι να γίνει δεκτή η ένστασή τους, όμως, η απαίτηση θα μπορεί υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις να εκτελεστεί.
Η Μελόνι υπογράμμισε ότι ο ζημιωθείς θα μπορεί να διεκδικήσει την αποζημίωση από την περιουσία της οικογένειας, ακόμη και από χρηματικά ποσά τα οποία ενδεχομένως οφείλει το κράτος σε αυτήν.
Δεν προβλέπεται κάποια αυτόματη διαδικασία με την οποία το κράτος θα αφαιρεί χρήματα από τον λογαριασμό των γονέων αμέσως μόλις το παιδί τους συλληφθεί ή αναγνωριστεί σε μια διαδήλωση. Για να υπάρξει αναγκαστική εκτέλεση πρέπει να υφίσταται νόμιμη και εκτελεστή απαίτηση: διοικητική εντολή πληρωμής για δημόσια περιουσία ή δικαστικό διάταγμα για ζημιές σε ιδιώτες. Αν η οφειλή δεν καταβληθεί, μπορεί στη συνέχεια να κινηθεί διαδικασία κατάσχεσης περιουσιακών στοιχείων ή χρημάτων.
Σε αυτό το στάδιο, ένας τραπεζικός λογαριασμός θα μπορούσε να αποτελέσει αντικείμενο κατάσχεσης, όπως συμβαίνει γενικά με τις εκτελεστές οικονομικές απαιτήσεις.
Πρόστιμα έως 2.000 ευρώ στους γονείς
Το διάταγμα προβλέπει ειδική διοικητική κύρωση για τους γονείς ή όσους ασκούν τη γονική μέριμνα. Εάν ένας ανήλικος συμμετέχει στα αδικήματα που προσδιορίζει η νέα νομοθεσία, οι γονείς του μπορεί να κληθούν να πληρώσουν πρόστιμο από €500 έως €1.000. Σε περίπτωση επανάληψης της παράβασης, το ποσό αυξάνεται σε €1.000 έως €2.000.
Η κύρωση μπορεί να επιβληθεί ακόμη και όταν το παιδί είναι μικρότερο των 14 ετών και, επομένως, δεν έχει ποινική ευθύνη σύμφωνα με το ιταλικό δίκαιο. Υπάρχει, ωστόσο, δυνατότητα απαλλαγής. Ο γονέας μπορεί να αποφύγει το πρόστιμο εάν αποδείξει ότι δεν μπορούσε να εμποδίσει την πράξη του παιδιού του.
Για ζημιές σε περιουσιακά στοιχεία του κράτους, των περιφερειών ή των δήμων, ο νομάρχης μπορεί να επιβάλει μαζί με το πρόστιμο και την καταβολή αποζημίωσης. Ο γονέας έχει δικαίωμα να προσφύγει στο δικαστήριο εντός 40 ημερών. Οι ιδιώτες που υπέστησαν ζημιές μπορούν να χρησιμοποιήσουν την απόφαση του νομάρχη και τα σχετικά αποδεικτικά στοιχεία για να ζητήσουν προσωρινά εκτελεστό δικαστικό διάταγμα.
Δεν αρκεί η παρουσία στη διαδήλωση
Κρίσιμη είναι η διάκριση ανάμεσα στην παρουσία σε μια συγκέντρωση και στη συμμετοχή σε βίαιη πράξη. Το νέο πλαίσιο δεν επιτρέπει την επιβολή οικονομικών κυρώσεων στους γονείς μόνο και μόνο επειδή το παιδί τους βρισκόταν σε διαδήλωση όπου ξέσπασαν επεισόδια.
Πρέπει να αποδεικνύεται ότι ο ανήλικος συμμετείχε σε συγκεκριμένη αξιόποινη συμπεριφορά, όπως βία κατά προσώπων, καταστροφές, λεηλασία ή άλλη πράξη που καλύπτεται από το διάταγμα. Αντίστοιχη προϋπόθεση ισχύει και για το νέο αδίκημα της οργανωμένης βίας στις δημόσιες συγκεντρώσεις. Αφορά όποιον συμμετέχει σε ομάδα τουλάχιστον πέντε ατόμων και χρησιμοποιεί ρόπαλα ή άλλα επικίνδυνα αντικείμενα, εκτοξεύει πυροτεχνήματα, καπνογόνα ή ερεθιστικές ουσίες και δημιουργεί συγκεκριμένο κίνδυνο για τη σωματική ακεραιότητα ανθρώπων.
Δεν αρκεί, συνεπώς, να βρίσκεται κάποιος κοντά στα επεισόδια ή να συμμετέχει ειρηνικά στην ίδια πορεία.
Φυλάκιση έως πέντε χρόνια για οργανωμένη βία
Για τη συμμετοχή σε οργανωμένες βίαιες ενέργειες κατά τη διάρκεια διαδήλωσης προβλέπεται φυλάκιση από δύο έως πέντε χρόνια και χρηματική ποινή από €10.000 έως €20.000. Η ποινή αυξάνεται όταν οι δράστες έχουν καλυμμένα τα χαρακτηριστικά τους για να αποφύγουν την αναγνώριση ή όταν στρέφονται κατά υποδομών, μεταφορών, τηλεπικοινωνιών και άλλων υπηρεσιών κοινής ωφέλειας.
Ακόμη αυστηρότερες ποινές, από τέσσερα έως δώδεκα χρόνια φυλάκισης, προβλέπονται για όσους οργανώνουν, καθοδηγούν ή υποκινούν τις βίαιες ομάδες, ακόμη και μέσω του διαδικτύου και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Το διάταγμα επεκτείνει επίσης τη λεγόμενη "σύλληψη σε καθυστερημένη αυτόφωρη διαδικασία". Ένα άτομο μπορεί να συλληφθεί μετά τη λήξη των επεισοδίων, μέσα στο προβλεπόμενο χρονικό όριο, εφόσον τα βίντεο ή άλλο αξιόπιστο υλικό αποδεικνύουν με σαφήνεια τη συμμετοχή του.
Η δυνατότητα αυτή επεκτείνεται και στους ανηλίκους.
Αυστηρότερη ποινική μεταχείριση μετά τα 14
Η κυβέρνηση αλλάζει και τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι ανήλικοι ηλικίας από 14 έως 18 ετών. Μέχρι σήμερα, ο δικαστής έπρεπε να διαπιστώσει ότι ο ανήλικος είχε την ικανότητα να κατανοήσει την πράξη του και τις συνέπειές της. Με το νέο πλαίσιο, η ικανότητα αυτή τεκμαίρεται για όσους έχουν συμπληρώσει το 14ο έτος της ηλικίας τους, εκτός αν αποδειχθεί το αντίθετο.
Η ηλικία ποινικής ευθύνης δεν μειώνεται και παραμένει στα 14 έτη. Η αλλαγή, όμως, διευκολύνει την απόδοση ποινικής ευθύνης στους εφήβους, ενώ εξακολουθεί να ισχύει η μειωμένη ποινή που προβλέπεται για τους ανηλίκους.
Παράλληλα, διευρύνονται τα αδικήματα για τα οποία μπορεί να επιβληθεί προσωρινή κράτηση. Ο εγκλεισμός δεν είναι αυτόματος και απαιτεί απόφαση δικαστή.
Το πολιτικό μήνυμα της Μελόνι
Με το σύνθημα "όποιος σπάει πληρώνει", η Μελόνι επιχειρεί να μεταφέρει μέρος του οικονομικού κόστους των καταστροφών από το κράτος, τους δήμους και τους ιδιώτες στις οικογένειες των ανήλικων δραστών.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι υλικές ζημιές δεν πρέπει να καταλήγουν στους φορολογουμένους ή στους ιδιοκτήτες των κατεστραμμένων επιχειρήσεων. Παράλληλα, θεωρεί ότι η οικονομική ευθύνη των γονέων μπορεί να λειτουργήσει αποτρεπτικά.
Το διάταγμα, ωστόσο, αναμένεται να προκαλέσει έντονη πολιτική και νομική αντιπαράθεση. Οι επικριτές του θέτουν ζητήματα αναλογικότητας, συλλογικής ευθύνης των οικογενειών και άνισης επιβάρυνσης των οικονομικά ασθενέστερων νοικοκυριών.
Το μέτρο θα πρέπει να εξεταστεί από το ιταλικό Κοινοβούλιο και να μετατραπεί σε νόμο εντός 60 ημερών, διαφορετικά παύει να ισχύει. Κατά τη διαδικασία αυτή μπορεί να τροποποιηθεί.
Σε κάθε περίπτωση, η βασική κατεύθυνση της Μελόνι είναι σαφής: οι γονείς ανήλικων δραστών δεν θα αντιμετωπίζουν μόνο ένα οικογενειακό ή εκπαιδευτικό πρόβλημα. Θα κινδυνεύουν να επωμιστούν άμεσα και το οικονομικό κόστος των καταστροφών που προκάλεσαν τα παιδιά τους.
Add comment
Comments