Οι αποδόσεις των κρατικών τίτλων εκτινάσσονται σε Βρετανία και ΗΠΑ, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, η άνοδος της ενέργειας και ο ανεξέλεγκτος δημόσιος δανεισμός τρομάζουν τις αγορές
Από την Αργώ | Συντακτική ομάδα Greece2Day
Νέο κύμα πωλήσεων σαρώνει τις διεθνείς αγορές κρατικών ομολόγων, αυξάνοντας το κόστος δανεισμού των μεγαλύτερων οικονομιών. Η απότομη άνοδος των τιμών του πετρελαίου ενισχύει τις ανησυχίες ότι ο πληθωρισμός θα παραμείνει υψηλός για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, υποχρεώνοντας τις κεντρικές τράπεζες να διατηρήσουν – ή ακόμη και να αυξήσουν – τα επιτόκια.
Το πετρέλαιο ενισχύθηκε την Πέμπτη κατά περίπου 6%, ξεπερνώντας τα $107 το βαρέλι, καθώς οι αγορές ανησυχούν ότι η προέλαση των Χούθι κατά μήκος των ακτών της Ερυθράς Θάλασσας στην Υεμένη μπορεί να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα στις εξαγωγές αργού πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας.
Η νέα ένταση στη Μέση Ανατολή αναζωπύρωσε το παγκόσμιο sell-off των ομολόγων, το οποίο είχε ήδη προκαλέσει ισχυρές αναταράξεις τις προηγούμενες εβδομάδες. Πίσω από τις πιέσεις δεν βρίσκεται μόνο η ενέργεια, αλλά και η αυξανόμενη ανησυχία των επενδυτών για τα μεγάλα δημοσιονομικά ελλείμματα και τη συνεχή διόγκωση του κρατικού χρέους.
Το πετρέλαιο επαναφέρει τον πληθωρισμό στο προσκήνιο
Οι τιμές του πετρελαίου είχαν ήδη αρχίσει να κινούνται ανοδικά μετά την επανέναρξη των εχθροπραξιών στον πόλεμο με το Ιράν. Η νέα άνοδος ενισχύει τον κίνδυνο ενός δεύτερου πληθωριστικού κύματος, καθώς το υψηλότερο ενεργειακό κόστος μεταφέρεται στα καύσιμα, στις μεταφορές, στην παραγωγή και τελικά στις τιμές των καταναλωτικών προϊόντων.
Ο μηχανισμός είναι γνώριμος στις αγορές: Όταν το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο ακριβαίνουν, αυξάνεται το κόστος παραγωγής και μεταφοράς, ο πληθωρισμός παραμένει υψηλός, οι κεντρικές τράπεζες αυξάνουν ή διατηρούν υψηλά τα επιτόκια και ως αποτέλεσμα η οικονομική ανάπτυξη και οι επενδύσεις επιβραδύνονται
Ο Ντόναλντ Τραμπ άφησε την Τετάρτη να εννοηθεί ότι η σύγκρουση με το Ιράν θα μπορούσε να συνεχιστεί έως αμέσως μετά τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου στις ΗΠΑ. Υποστήριξε, παράλληλα, ότι μετά το τέλος της κρίσης οι τιμές του πετρελαίου θα υποχωρήσουν απότομα.
Μέχρι τότε, όμως, οι αγορές καλούνται να διαχειριστούν τον άμεσο κίνδυνο της ενεργειακής ακρίβειας.
Η ΕΚΤ αύξησε το επιτόκιο στο 2,5%
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αύξησε την Πέμπτη το βασικό της επιτόκιο στο 2,5%, επιβεβαιώνοντας ότι η μάχη κατά του πληθωρισμού δεν έχει ολοκληρωθεί.
Η Κριστίν Λαγκάρντ προειδοποίησε ότι οι πληθωριστικές πιέσεις θα διαρκέσουν περισσότερο από όσο είχε αρχικά εκτιμηθεί. Σύμφωνα με την πρόεδρο της ΕΚΤ, η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή συνεχίζει να τροφοδοτεί τις αυξήσεις των τιμών, με τον πληθωρισμό να αναμένεται να παραμείνει πάνω από τον στόχο της κεντρικής τράπεζας για παρατεταμένο χρονικό διάστημα.
Η εξέλιξη αυτή περιορίζει τις προσδοκίες για χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής και αυξάνει το κόστος χρηματοδότησης για κράτη, επιχειρήσεις και νοικοκυριά σε ολόκληρη την Ευρωζώνη.
Στο 5,37% η απόδοση του βρετανικού δεκαετούς
Ισχυρές ήταν οι πιέσεις και στη βρετανική αγορά ομολόγων. Η απόδοση του δεκαετούς κρατικού τίτλου ξεπέρασε το 5,37%, φθάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από το 2007.
Η άνοδος των αποδόσεων σημαίνει ότι η βρετανική κυβέρνηση θα πρέπει να πληρώνει υψηλότερους τόκους για να δανειστεί. Το γεγονός αυτό δημιουργεί έναν ακόμη σοβαρό πονοκέφαλο για τον νέο υπουργό Οικονομικών Τζον Χίλι, λιγότερο από επτά εβδομάδες πριν από την παρουσίαση του πρώτου προϋπολογισμού του, στις 28 Οκτωβρίου.
Η αύξηση του κόστους εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους περιορίζει τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο και καθιστά ακριβότερη τη χρηματοδότηση μελλοντικών επενδυτικών προγραμμάτων.
Την ίδια στιγμή, οι υψηλότερες τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου αυξάνουν τις πιέσεις προς την κυβέρνηση να στηρίξει τα νοικοκυριά κατά τη διάρκεια του χειμώνα.
Η τιμή της αμόλυβδης στη Βρετανία έχει ήδη αυξηθεί κατά 6 πένες το λίτρο από τις αρχές Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με την αυτοκινητιστική οργάνωση RAC. Παράλληλα, ο φόβος υψηλότερου πληθωρισμού οδήγησε ορισμένες τράπεζες να αυξήσουν τα επιτόκια των στεγαστικών δανείων.
Ο Χίλι έχει δεσμευθεί να προσφέρει οικονομική "ανάσα" στα βρετανικά νοικοκυριά και να περιορίσει το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων. Ταυτόχρονα, επιχειρεί να καθησυχάσει τις αγορές ομολόγων, υποσχόμενος έλεγχο του κρατικού δανεισμού και αντιμετώπιση των μακροπρόθεσμων δημοσιονομικών πιέσεων.
Οι αποδόσεις ανεβαίνουν και στις ΗΠΑ
Το sell-off επεκτάθηκε και στην αμερικανική αγορά. Η απόδοση του δεκαετούς ομολόγου των ΗΠΑ έφθασε στο 4,92%, στο υψηλότερο επίπεδο από το 2023.
Ακόμη μεγαλύτερες πιέσεις καταγράφονται στους τίτλους μεγαλύτερης διάρκειας, με την απόδοση του τριακονταετούς αμερικανικού ομολόγου να ανεβαίνει στο υψηλότερο σημείο από το 2007.
Η άνοδος συνεχίστηκε παρά την απευθείας παρέμβαση του υπουργού Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, στην αγορά κρατικού χρέους. Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών προχώρησε σε επαναγορά ομολόγων ύψους $6 δισ., επιδιώκοντας να συγκρατήσει τις αποδόσεις.
Η παρέμβαση, ωστόσο, δεν κατάφερε να αντιστρέψει το κλίμα. Οι επενδυτές συνέχισαν τις πωλήσεις, εκφράζοντας αμφιβολίες για τη δημοσιονομική πορεία των ΗΠΑ.
Οι ανησυχίες ενισχύονται και από την υπόσχεση του Τραμπ να χορηγήσει επιταγή $5.000 σε κάθε ενήλικο Αμερικανό, εφόσον οι Ρεπουμπλικανοί επικρατήσουν στις ενδιάμεσες εκλογές. Μια τέτοια πολιτική θα μπορούσε να αυξήσει ακόμη περισσότερο τις δημόσιες δαπάνες, τον δανεισμό και τις πληθωριστικές πιέσεις.
Τα δύο δύσκολα μονοπάτια για την αμερικανική οικονομία
Ο Κάιλ Ρόντα, ανώτερος αναλυτής χρηματοπιστωτικών αγορών στην Capital.com, εκτίμησε ότι μια διατηρήσιμη αποκλιμάκωση των μακροπρόθεσμων αποδόσεων απαιτεί πραγματική αλλαγή στη μακροοικονομική πολιτική.
Στην πράξη, υπάρχουν δύο βασικές επιλογές:
- περιορισμός των κρατικών δαπανών και του δημοσιονομικού ελλείμματος,
- ή νέα αύξηση των επιτοκίων από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ.
Και οι δύο επιλογές έχουν πολιτικό και οικονομικό κόστος. Η πρώτη απαιτεί περιορισμό των προεκλογικών υποσχέσεων και των δημόσιων δαπανών. Η δεύτερη κινδυνεύει να επιβραδύνει την οικονομία, να αυξήσει το κόστος των στεγαστικών και επιχειρηματικών δανείων και να προκαλέσει την έντονη αντίδραση του Λευκού Οίκου.
Η Fed πρόκειται να συνεδριάσει την επόμενη εβδομάδα υπό τον νέο πρόεδρό της, Κέβιν Γουόρς. Οι αγορές προεξοφλούν πιθανή αύξηση των επιτοκίων, παρά το γεγονός ότι ο Τραμπ έχει επανειλημμένα ζητήσει μειώσεις.
Το νέο δίλημμα των αγορών
Η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν δύσκολο συνδυασμό: υψηλότερες τιμές ενέργειας, επίμονο πληθωρισμό, τεράστιο κρατικό χρέος και αυξανόμενο κόστος δανεισμού.
Οι κυβερνήσεις καλούνται να στηρίξουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις απέναντι στην ενεργειακή κρίση. Κάθε νέο πακέτο βοήθειας, όμως, μπορεί να απαιτήσει περισσότερο κρατικό δανεισμό, αυξάνοντας τις πιέσεις στις αγορές ομολόγων.
Οι κεντρικές τράπεζες, από την πλευρά τους, πρέπει να επιλέξουν ανάμεσα στην καταπολέμηση του πληθωρισμού και στην προστασία της οικονομικής ανάπτυξης. Εάν αυξήσουν τα επιτόκια, κινδυνεύουν να προκαλέσουν επιβράδυνση ή ύφεση. Εάν δεν αντιδράσουν, ο πληθωρισμός μπορεί να παγιωθεί.
Το νέο sell-off δείχνει ότι οι επενδυτές δεν ανησυχούν πλέον μόνο για τον πόλεμο ή για το πετρέλαιο. Αμφισβητούν συνολικά την ικανότητα των κυβερνήσεων να χρηματοδοτούν τις αυξανόμενες υποχρεώσεις τους χωρίς να προκαλούν περισσότερο πληθωρισμό και ακόμη υψηλότερα επιτόκια.
Add comment
Comments