Σαξονία-Άνχαλτ: Σαρωτική νίκη της AfD με 44,5% – Καταρρέει στο 18,5% η CDU

Η Σαξονία-Άνχαλτ έστειλε πολιτικό σεισμό στο Βερολίνο. Η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) αναδεικνύεται, σύμφωνα με τις πρώτες προβλέψεις των γερμανικών τηλεοπτικών δικτύων, μακράν πρώτη δύναμη στις περιφερειακές εκλογές, συγκεντρώνοντας περίπου 44% έως 44,5% των ψήφων.

Την ίδια ώρα, η Χριστιανοδημοκρατική Ένωση (CDU) καταρρέει στο 18,5%, καταγράφοντας ιστορικό χαμηλό στο κρατίδιο.

Δεν πρόκειται απλώς για μια καθαρή εκλογική νίκη. Πρόκειται για πλήρη ανατροπή του πολιτικού συσχετισμού σε ένα κρατίδιο που μέχρι σήμερα κυβερνούσε η CDU και για μια βαριά προειδοποίηση προς την ομοσπονδιακή κυβέρνηση του Φρίντριχ Μερτς.

Τι δείχνουν οι πρώτες προβλέψεις

Η πρώτη πρόβλεψη του ARD/Infratest dimap δίνει στην AfD 44,5% και στην CDU 18,5%. Ακολουθούν η Αριστερά με 9,5%, οι Πράσινοι με 9%, το SPD με 8% και το BSW της Σάρα Βάγκενκνεχτ ακριβώς στο 5%. Η FDP περιορίζεται στο 2% και μένει εκτός κοινοβουλίου. 

Η πρόβλεψη του ZDF κινείται στην ίδια γενική κατεύθυνση: AfD 44%, CDU 18,5%, Αριστερά και SPD από 9%, Πράσινοι 8,5% και BSW 4,8%.

Η μικρή διαφορά ως προς το BSW είναι πολιτικά καθοριστική, επειδή η είσοδος ή ο αποκλεισμός του από το κοινοβούλιο επηρεάζει άμεσα την κατανομή των εδρών. 

Από το 20,8% στο 44% μέσα σε πέντε χρόνια

Το μέγεθος της ανατροπής αποτυπώνεται καθαρά στη σύγκριση με τις εκλογές του 2021. Τότε η CDU είχε επικρατήσει με 37,1%, ενώ η AfD είχε περιοριστεί στο 20,8%.

Πέντε χρόνια αργότερα, οι δύο παρατάξεις έχουν σχεδόν ανταλλάξει θέσεις. Η AfD υπερδιπλασιάζει τη δύναμή της, κερδίζοντας περίπου 24 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ η CDU χάνει σχεδόν το μισό ποσοστό της. Η μεταξύ τους απόσταση φτάνει πλέον περίπου τις 26 μονάδες.

Πρόκειται για το καλύτερο αποτέλεσμα που έχει καταγράψει έως σήμερα η AfD σε περιφερειακές εκλογές και για την ισχυρότερη έως τώρα αμφισβήτηση του λεγόμενου "τείχους προστασίας" – της άρνησης των υπόλοιπων γερμανικών κομμάτων να συνεργαστούν μαζί της.

Κερδίζει σαρωτικά, αλλά δεν εξασφαλίζει ακόμη την κυβέρνηση

Το κρίσιμο ερώτημα της βραδιάς δεν είναι πλέον ποιο κόμμα κέρδισε. Αυτό έχει ήδη απαντηθεί.

Το ερώτημα είναι αν η AfD μπορεί να μετατρέψει τη σαρωτική εκλογική πρωτιά σε απόλυτη πλειοψηφία εδρών και να σχηματίσει μόνη της κυβέρνηση.

Με βάση τις πρώτες προβλέψεις, η αυτοδυναμία δεν θεωρείται ακόμη δεδομένη. Η τελική αριθμητική εξαρτάται από το πόσες ψήφοι θα μείνουν εκτός κοινοβουλίου και, κυρίως, από το αν το BSW θα περάσει το όριο του 5%.

Το 5% της πρόβλεψης του ARD και το 4,8% του ZDF αφήνουν το αποτέλεσμα απολύτως ανοικτό.

Αν η AfD μείνει χωρίς πλειοψηφία εδρών, θα αντιμετωπίσει το ίδιο εμπόδιο που συναντά μέχρι σήμερα σε ολόκληρη τη Γερμανία: τα υπόλοιπα κόμματα αποκλείουν κυβερνητική συνεργασία μαζί της.

Τότε η δεύτερη CDU θα κληθεί, παρά τη συντριπτική ήττα της, να αναζητήσει έναν εξαιρετικά δύσκολο συνδυασμό κομμάτων ή ακόμη και λύση κυβέρνησης μειοψηφίας.

Πολιτικό πλήγμα για τον Μερτς

Το αποτέλεσμα υπερβαίνει κατά πολύ τα όρια ενός κρατιδίου με περίπου 2,1 εκατομμύρια κατοίκους.

Η κάλπη αντιμετωπιζόταν εξαρχής ως δοκιμασία για την κυβέρνηση του καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος επιχείρησε να περιορίσει την άνοδο της AfD υιοθετώντας αυστηρότερη γραμμή στη μετανάστευση και την ασφάλεια.

Η στρατηγική αυτή δεν απέδωσε στη Σαξονία-Άνχαλτ. Αντί να ανακόψει την AfD, η CDU υποχώρησε σε ιστορικό χαμηλό.

Το αποτέλεσμα ενισχύει το επιχείρημα ότι η AfD δεν αποτελεί πλέον μόνο δύναμη διαμαρτυρίας, αλλά διεκδικεί ανοιχτά την εξουσία στα ανατολικά κρατίδια και επιδιώκει να μετατρέψει την περιφερειακή της κυριαρχία σε εθνική δυναμική.

Η πίεση προς τον Μερτς αναμένεται τώρα να αυξηθεί, τόσο για την πολιτική κατεύθυνση της CDU όσο και για τη διατήρηση του αποκλεισμού κάθε συνεργασίας με την AfD.

Ιδιαίτερα δύσκολη θα είναι η θέση της CDU εάν χρειαστεί τη στήριξη ή την ανοχή της Αριστεράς για να εμποδίσει μια κυβέρνηση υπό τον υποψήφιο της AfD, Ούλριχ Ζίγκμουντ.

Συμμετοχή μεγαλύτερη από ολόκληρη την προηγούμενη εκλογή

Η εκλογική συμμετοχή εμφανίζεται ιδιαίτερα υψηλή. Έως τις 16:00 τοπική ώρα είχε ήδη ψηφίσει το 65,3% των εγγεγραμμένων, χωρίς να συνυπολογίζονται οι επιστολικές ψήφοι. Το ποσοστό αυτό ήταν ήδη υψηλότερο από την τελική συμμετοχή του 60,3% στις εκλογές του 2021.

Το στοιχείο περιορίζει το επιχείρημα ότι η πρωτιά της AfD οφείλεται απλώς στην αποχή των αντιπάλων της. Αντίθετα, η πρώτη εικόνα παραπέμπει σε ισχυρή κινητοποίηση και βαθύτερη μετατόπιση του εκλογικού σώματος.

Η νίκη είναι δεδομένη – Η εξουσία όχι ακόμη

Η πρώτη πολιτική ετυμηγορία είναι ξεκάθαρη: η AfD πέτυχε ιστορική και σαρωτική νίκη, ενώ η CDU υπέστη συντριπτική ήττα.

Η δεύτερη ετυμηγορία - ποιος θα κυβερνήσει τη Σαξονία - Άνχαλτ - θα περιμένει τις πρώτες αναγωγές, την καταμέτρηση των επιστολικών ψήφων και την οριστικοποίηση της τύχης του BSW.

Η Γερμανία, πάντως, βρίσκεται ήδη μπροστά σε μια νέα πολιτική πραγματικότητα: για πρώτη φορά η AfD βρίσκεται τόσο κοντά όχι μόνο στην πρωτιά, αλλά και στην αυτοδύναμη κατάκτηση της εξουσίας σε γερμανικό κρατίδιο.

Η εκλογική συμμετοχή εκτιμάται από το ZDF στο εντυπωσιακό 80%, έναντι 60,3% το 2021. Το στοιχείο προσδίδει ακόμη μεγαλύτερο πολιτικό βάρος στη νίκη της AfD, καθώς δείχνει ότι η εκλογική ανατροπή σημειώθηκε μέσα σε συνθήκες μαζικής κινητοποίησης των ψηφοφόρων.

Η επικεφαλής του κόμματος Αλίς Βάιντελ έκανε λόγο για "ιστορικό αποτέλεσμα" και υποστήριξε ότι η AfD διαθέτει πλέον σαφή εντολή σχηματισμού κυβέρνησης.

Σαρωτική νίκη αλλά χωρίς αυτοδυναμία 

Με την πρώτη προβολή του ZDF, η AfD δεν εξασφαλίζει αυτοδυναμία:

• Εάν το BSW μείνει εκτός Βουλής: 41 έδρες για την AfD - χρειάζεται 42, άρα υπολείπεται μίας έδρας.
• Εάν το BSW περάσει το 5%: 39 έδρες για την AfD.

Το κοινοβούλιο υπολογίζεται στις 83 έδρες και η απόλυτη πλειοψηφία στις 42. Επομένως, το όριο του BSW είναι κρίσιμο, αλλά με τα τωρινά δεδομένα η AfD δεν κυβερνά μόνη της.

Η σημαντικότερη πολιτική εξέλιξη είναι ότι η επικεφαλής του BSW, Claudia Wittig, δήλωσε διαθέσιμη για συνεργασία με την AfD σε επιμέρους ζητήματα, όπως η ενεργειακή πολιτική. Όμως το αν το BSW θα μπει τελικά στη Βουλή παραμένει απολύτως οριακό.