Shein και Temu: Η Ευρώπη βάζει τέλος στα αφορολόγητα μικροδέματα – Νέα εμπορική σύγκρουση με την Κίνα

Ο δασμός των €3 καταργεί στην πράξη ένα παλαιότερο προνόμιο που επέτρεπε σε εισαγόμενα προϊόντα αξίας έως €150 να εισέρχονται χωρίς τελωνειακό δασμό. Το νέο τέλος των €2 έχει διαφορετική αιτιολόγηση: αποσκοπεί στην κάλυψη του κόστους τελωνειακών ελέγχων, επεξεργασίας στοιχείων και διαχείρισης των τεράστιων όγκων αποστολών. Σημαντική λεπτομέρεια είναι ότι η επιβάρυνση δεν υπολογίζεται απαραιτήτως μία φορά για κάθε δέμα. Οι κανόνες λαμβάνουν υπόψη τις επιμέρους κατηγορίες προϊόντων, όπως αυτές δηλώνονται τελωνειακά. Για παράδειγμα, ένα δέμα που περιλαμβάνει τρία διαφορετικά είδη μπορεί να επιβαρυνθεί περισσότερο από ένα δέμα με περισσότερα τεμάχια του ίδιου είδους.

Εξίσου σημαντικό: οι επιβαρύνσεις βαρύνουν κατά κανόνα την επιχείρηση ή τον υπόχρεο εισαγωγής, όχι απευθείας τον τελικό καταναλωτή. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο καταναλωτής δεν θα επηρεαστεί. Οι επιχειρήσεις μπορούν να μεταφέρουν μέρος του πρόσθετου κόστους στις τελικές τιμές ή στα έξοδα αποστολής. Η μετακύλιση εξαρτάται από τα περιθώρια κέρδους, τον ανταγωνισμό και τη στρατηγική κάθε πλατφόρμας.

Το μέγεθος της αγοράς που προσπαθεί να ελέγξει η Ευρώπη

Η απόφαση των Βρυξελλών δεν μπορεί να εξηγηθεί χωρίς να εξεταστεί η έκρηξη των μικροδεμάτων.

Πρόκειται για μια τεράστια εμπορική ροή που έχει μεταβάλει τον τρόπο λειτουργίας του ευρωπαϊκού λιανεμπορίου. Οι καταναλωτές μπορούν να παραγγείλουν απευθείας από επιχειρήσεις ή πλατφόρμες εκτός Ευρώπης, παρακάμπτοντας σημαντικά τμήματα της παραδοσιακής αλυσίδας χονδρικής και λιανικής. Το μοντέλο αυτό μειώνει ορισμένα κόστη διαμεσολάβησης, αλλά μεταφέρει μεγάλο μέρος της διοικητικής επιβάρυνσης στα τελωνεία. Κάθε αποστολή πρέπει να δηλωθεί, να αξιολογηθεί ως προς τον κίνδυνο, να ελεγχθεί όπου απαιτείται και να συμμορφώνεται με τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές.

Όταν οι αποστολές αριθμούν δισεκατομμύρια, ακόμη και ένα μικρό κόστος επεξεργασίας ανά μονάδα μετατρέπεται σε σημαντική δημοσιονομική και διοικητική επιβάρυνση. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει επίσης ότι η υποτιμολόγηση προϊόντων και η κατάτμηση αποστολών χρησιμοποιήθηκαν για την αποφυγή τελωνειακών επιβαρύνσεων. Το ζήτημα, συνεπώς, δεν αφορά μόνο τον ανταγωνισμό μεταξύ ευρωπαϊκών και κινεζικών επιχειρήσεων. Αφορά και τη δυνατότητα των τελωνειακών αρχών να ελέγχουν αποτελεσματικά μια αγορά που αναπτύχθηκε ταχύτερα από το ρυθμιστικό πλαίσιο.

Ποιος πληρώνει τελικά τα πέντε ευρώ;

Το σημαντικότερο οικονομικό ερώτημα είναι ποιος θα επωμιστεί το πρόσθετο κόστος. Η νομική υποχρέωση καταβολής ενός δασμού δεν ταυτίζεται απαραίτητα με την πραγματική οικονομική επιβάρυνση. Μια πλατφόρμα μπορεί να απορροφήσει το κόστος μειώνοντας το περιθώριο κέρδους της. Μπορεί να το μετακυλίσει στους καταναλωτές αυξάνοντας τις τιμές ή να το επιμερίσει μεταξύ εμπόρων, προμηθευτών και μεταφορικών εταιρειών. Η τελική κατανομή εξαρτάται κυρίως από την ένταση του ανταγωνισμού και την ευαισθησία της ζήτησης στις τιμές.

Το παράδειγμα μιας αγοράς 20 ευρώ

Εάν η επιχείρηση μετακυλίσει ολόκληρη την επιβάρυνση, μια αγορά €20 θα κοστίζει €25, δηλαδή 25% περισσότερο. Αντίθετα, σε μια αγορά €100 ευρώ, η ίδια επιβάρυνση αντιστοιχεί σε μόλις 5%. Αυτή η διαφορά εξηγεί γιατί οι νέοι κανόνες μπορούν να επηρεάσουν δυσανάλογα τα πολύ φθηνά προϊόντα. Οι πλατφόρμες που βασίζουν την εμπορική τους επιτυχία σε προϊόντα λίγων ευρώ αντιμετωπίζουν μεγαλύτερη πρόκληση από επιχειρήσεις που πωλούν προϊόντα υψηλότερης αξίας. Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι αλλαγή του επιχειρηματικού μοντέλου: λιγότερες μεμονωμένες παραγγελίες, διαφορετική σύνθεση καλαθιού και μεγαλύτερη χρήση ευρωπαϊκών αποθηκών.

Η πρώτη επίδραση: Μείωση 60% στις εισαγωγές μικροδεμάτων

Τα πρώτα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν σημαντική προσαρμογή των εμπορικών ροών. Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο αριθμός μικροδεμάτων που εισέρχονταν στην ΕΕ μειώθηκε κατά περίπου 60% μεταξύ Ιουλίου και Σεπτεμβρίου, μετά την εφαρμογή του δασμού των €3. Η μεταβολή είναι εντυπωσιακή, αλλά χρειάζεται προσεκτική ερμηνεία. Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι Ευρωπαίοι καταναλωτές περιόρισαν τις αγορές τους από κινεζικές πλατφόρμες κατά 60%. Μια τέτοια πτώση στον αριθμό αποστολών μπορεί να αντανακλά περισσότερους παράγοντες: συγκέντρωση παραγγελιών, αλλαγές στην εφοδιαστική αλυσίδα, μεταφορά αποθεμάτων σε ευρωπαϊκές αποθήκες ή διαφορετικές πρακτικές τελωνειακής δήλωσης.

Επομένως, η μείωση των εισερχόμενων δεμάτων δεν πρέπει να ταυτίζεται με αντίστοιχη μείωση του κύκλου εργασιών. Το στοιχείο, ωστόσο, αποκαλύπτει κάτι ουσιαστικό: ακόμη και σχετικά μικρές επιβαρύνσεις μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τη λειτουργία ενός επιχειρηματικού μοντέλου που βασίζεται σε τεράστιους όγκους αποστολών χαμηλής αξίας.

Η απάντηση των Shein, Temu και AliExpress: Ευρωπαϊκές αποθήκες αντί απευθείας αποστολών

Οι μεγάλες πλατφόρμες δεν αντιμετωπίζουν παθητικά τις νέες επιβαρύνσεις. Η AliExpress επεκτείνει τη χρήση τοπικών αποθηκών, η Temu προσφέρει σε ορισμένους καταναλωτές εκπτώσεις που αντισταθμίζουν τις νέες χρεώσεις, ενώ η Shein αυξάνει την αποθηκευτική της δυναμικότητα στην Πολωνία. Η εξέλιξη αυτή μπορεί να αλλάξει σημαντικά τη δομή του ηλεκτρονικού εμπορίου στην Ευρώπη. Μέχρι σήμερα, ένα βασικό πλεονέκτημα των κινεζικών πλατφορμών ήταν η δυνατότητα απευθείας αποστολής μικρών παραγγελιών από την Ασία. Με την αύξηση του κόστους αυτής της διαδικασίας, η εισαγωγή μεγαλύτερων ποσοτήτων σε ευρωπαϊκές αποθήκες γίνεται δυνητικά πιο ελκυστική.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η αποθήκευση εντός ΕΕ εξαλείφει τους τελωνειακούς δασμούς. Οι εμπορικές εισαγωγές εξακολουθούν να υπόκεινται στους εφαρμοστέους κανόνες. Μπορεί, όμως, να αλλάξει τη σχετική επιβάρυνση και να επιτρέψει οικονομίες κλίμακας. Η αλλαγή έχει ευρύτερες συνέπειες. 

Πρώτον, μπορεί να αυξηθούν οι επενδύσεις σε ευρωπαϊκές αποθήκες και κέντρα διανομής.

Δεύτερον, η διαθεσιμότητα αποθεμάτων εντός της ενιαίας αγοράς μπορεί να μειώσει τους χρόνους παράδοσης.

Τρίτον, οι κινεζικές πλατφόρμες μπορούν να εξελιχθούν από εξωτερικούς προμηθευτές σε επιχειρήσεις με σημαντική φυσική παρουσία στην Ευρώπη.

Εδώ βρίσκεται μια ενδιαφέρουσα αντίφαση. Ένα μέτρο που επιδιώκει να περιορίσει τα πλεονεκτήματα των κινεζικών πλατφορμών μπορεί τελικά να τις ωθήσει να επενδύσουν περισσότερο στην ευρωπαϊκή αγορά. Η αύξηση της τοπικής παρουσίας δεν σημαίνει κατ' ανάγκη ενίσχυση των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων. Μπορεί, αντιθέτως, να εντείνει τον ανταγωνισμό στο εσωτερικό της ενιαίας αγοράς.

Προστασία του ευρωπαϊκού λιανεμπορίου ή νέος προστατευτισμός;

Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις λιανικής υποστηρίζουν εδώ και χρόνια ότι αντιμετωπίζουν άνισες συνθήκες ανταγωνισμού. Ένας ευρωπαϊκός έμπορος που εισάγει εμπορεύματα σε μεγάλες ποσότητες οφείλει να συμμορφώνεται με τελωνειακούς κανόνες, φορολογικές υποχρεώσεις, απαιτήσεις ασφάλειας προϊόντων και περιβαλλοντικές προδιαγραφές. Αντίθετα, το μοντέλο των απευθείας αποστολών μικρής αξίας επέτρεπε σε ορισμένους ανταγωνιστές να αξιοποιούν το προηγούμενο όριο απαλλαγής από δασμούς. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί ότι αυτή η διαφορά δημιουργούσε ένα αδικαιολόγητο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Ωστόσο, η οικονομική αξιολόγηση δεν είναι μονοδιάστατη.

Οι χαμηλές τιμές των κινεζικών πλατφορμών δεν προκύπτουν αποκλειστικά από τελωνειακές απαλλαγές. Συνδέονται επίσης με το κόστος παραγωγής, την κλίμακα λειτουργίας, την τεχνολογία, τη διαχείριση αποθεμάτων και τη δομή των εφοδιαστικών αλυσίδων. Η κατάργηση μιας τελωνειακής απαλλαγής μπορεί να αποκαταστήσει μέρος της ισορροπίας χωρίς να εξαλείψει τα υπόλοιπα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα. 

Η οικονομική αποτελεσματικότητα των μέτρων θα εξαρτηθεί από το αν τα οφέλη της δικαιότερης μεταχείρισης και των αποτελεσματικότερων ελέγχων υπερβαίνουν το πρόσθετο κόστος για επιχειρήσεις και καταναλωτές.

Έως 6 δισ. ευρώ ετησίως: Η δημοσιονομική διάσταση

Η υπόθεση έχει και μια λιγότερο προβεβλημένη διάσταση: τα δημόσια έσοδα. Σύμφωνα με έγγραφο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι επιβαρύνσεις στις εισαγωγές μικρής αξίας θα μπορούσαν να αποφέρουν περίπου €6 δισ. ετησίως στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό κατά την περίοδο 2028–2034, ακόμη και αν ο αριθμός των εισαγωγών μειωθεί. Η εκτίμηση προβλέπει ότι το 90% των σχετικών εσόδων θα κατευθύνεται στον προϋπολογισμό της ΕΕ και το υπόλοιπο 10% στα κράτη-μέλη, αν και η τελική κατανομή παραμένει αντικείμενο δημοσιονομικών διαπραγματεύσεων.

Το ποσό δεν είναι αμελητέο, αν και παραμένει μικρό σε σχέση με το συνολικό μέγεθος της ευρωπαϊκής οικονομίας. Η σημασία του βρίσκεται κυρίως στην αναζήτηση πρόσθετων πόρων για τη χρηματοδότηση κοινών ευρωπαϊκών πολιτικών. Η ΕΕ αντιμετωπίζει αυξανόμενες ανάγκες χρηματοδότησης στην άμυνα, στις υποδομές, στην πράσινη μετάβαση και στην εξυπηρέτηση κοινών δανειακών υποχρεώσεων. Τα έσοδα από το ηλεκτρονικό εμπόριο μπορούν να αποτελέσουν μία συμπληρωματική πηγή χρηματοδότησης. Ωστόσο, οι προβλέψεις πρέπει να αντιμετωπίζονται με επιφύλαξη.

Εάν οι νέες επιβαρύνσεις μειώσουν σημαντικά τις επιλέξιμες εισαγωγές ή μεταβάλουν τον τρόπο διακίνησης των εμπορευμάτων, τα πραγματικά έσοδα μπορεί να αποκλίνουν από τις αρχικές εκτιμήσεις.

Η Κίνα βλέπει έναν νέο ευρωπαϊκό εμπορικό φραγμό

Η αντίδραση του Πεκίνου εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο οικονομικής αντιπαράθεσης με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι σχέσεις των δύο πλευρών χαρακτηρίζονται από μια αυξανόμενη αντίφαση. Η Ευρώπη εξακολουθεί να χρειάζεται κινεζικά προϊόντα, πρώτες ύλες και βιομηχανικές εισροές. Παράλληλα, επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από την Κίνα σε στρατηγικούς κλάδους και να περιορίσει τις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού. Από την πλευρά της, η Κίνα θεωρεί την ευρωπαϊκή αγορά σημαντικό προορισμό για τις εξαγωγές της, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου η εγχώρια κατανάλωση δεν αρκεί πάντοτε για να απορροφήσει την παραγωγική δυναμικότητα της χώρας.

Οι νέοι ευρωπαϊκοί κανόνες δεν είναι, τυπικά, δασμοί ειδικά εναντίον της Κίνας. Στην πράξη, όμως, οι κινεζικές επιχειρήσεις επηρεάζονται περισσότερο λόγω του μεγάλου μεριδίου τους στις εισαγωγές μικρής αξίας. Αυτό δημιουργεί ένα πολιτικό πρόβλημα. Μια ρύθμιση μπορεί να είναι ουδέτερη ως προς την εθνικότητα των επιχειρήσεων, αλλά να έχει εξαιρετικά άνισες επιπτώσεις μεταξύ χωρών. Η αντίδραση του Πεκίνου δείχνει ότι η Κίνα αντιμετωπίζει πλέον και τους κανόνες του ηλεκτρονικού εμπορίου ως μέρος της ευρύτερης εμπορικής σχέσης με την Ευρώπη. Προς το παρόν, η επίσημη αντίδραση που καταγράφει το Reuters αφορά την έκφραση ανησυχίας και το αίτημα επανεξέτασης των επιπτώσεων. Δεν συνιστά ανακοίνωση συγκεκριμένων κινεζικών αντιμέτρων.

Τι σημαίνουν οι νέοι κανόνες για τους Έλληνες καταναλωτές;

Για την Ελλάδα, το θέμα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω της ανάπτυξης των διαδικτυακών αγορών από διεθνείς πλατφόρμες. Οι επιπτώσεις θα εξαρτηθούν από τον τρόπο με τον οποίο κάθε επιχείρηση οργανώνει τις εισαγωγές και την τιμολογιακή της πολιτική. Τρία ζητήματα έχουν πρακτική σημασία.

Πρώτον, οι πολύ φθηνές αγορές ενδέχεται να γίνουν λιγότερο συμφέρουσες εάν οι επιχειρήσεις μετακυλίσουν μεγάλο μέρος των επιβαρύνσεων στους καταναλωτές.

Δεύτερον, οι αγορές από αποθέματα που βρίσκονται ήδη σε ευρωπαϊκές αποθήκες μπορεί να αποκτήσουν μεγαλύτερη σημασία, καθώς διαφοροποιείται ο τρόπος οργάνωσης των τελωνειακών διαδικασιών.

Τρίτον, οι ελληνικές επιχειρήσεις ηλεκτρονικού εμπορίου ενδέχεται να αντιμετωπίσουν διαφορετικές ανταγωνιστικές συνθήκες, χωρίς αυτό να εγγυάται ότι θα αυξηθούν οι πωλήσεις ή τα περιθώρια κέρδους τους.

Ένας καταναλωτής δεν πρέπει να θεωρεί ότι κάθε παραγγελία από Shein ή Temu θα επιβαρυνθεί αυτομάτως με ακριβώς πέντε επιπλέον ευρώ στο ταμείο. Η πραγματική χρέωση εξαρτάται από τη σύνθεση της αποστολής, τον εισαγωγέα, τον τρόπο εκπλήρωσης της παραγγελίας και το αν η πλατφόρμα απορροφά μέρος του κόστους. Εξίσου σημαντικό είναι ότι οι νέες τελωνειακές επιβαρύνσεις δεν ταυτίζονται με τον ΦΠΑ, ο οποίος αποτελεί διαφορετική φορολογική υποχρέωση.

Η επόμενη φάση: Από τα φθηνά δέματα στην ευρωπαϊκή τελωνειακή μεταρρύθμιση

Οι νέες χρεώσεις αποτελούν μεταβατικό στάδιο μιας ευρύτερης μεταρρύθμισης. Η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά στη δημιουργία ενός νέου συστήματος τελωνειακών δεδομένων, το οποίο θα επιτρέψει αποτελεσματικότερη παρακολούθηση των εισαγωγών και μεγαλύτερη ενοποίηση των πληροφοριών μεταξύ των κρατών-μελών. Ο προσωρινός δασμός των €3 προβλέπεται να ισχύσει έως την 1η Ιουλίου 2028, οπότε σχεδιάζεται να αντικατασταθεί από την εφαρμογή των κανονικών τελωνειακών συντελεστών μέσω του νέου συστήματος.

Αυτό σημαίνει ότι οι σημερινές επιβαρύνσεις δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως η οριστική μορφή του ευρωπαϊκού καθεστώτος εισαγωγών. Ο τελικός στόχος είναι ένα σύστημα όπου οι πλατφόρμες θα αναλαμβάνουν μεγαλύτερη ευθύνη για τη συμμόρφωση των προϊόντων και την καταβολή των σχετικών επιβαρύνσεων. Η μεταρρύθμιση προβλέπει επίσης αυστηρότερες κυρώσεις για επαναλαμβανόμενες παραβάσεις των τελωνειακών υποχρεώσεων. Το Συμβούλιο της ΕΕ αναφέρει ότι, στις σοβαρότερες περιπτώσεις, οι κυρώσεις μπορούν να φτάσουν έως το 6% της ετήσιας αξίας εισαγωγών της επιχείρησης κατά το προηγούμενο έτος.

Η κατεύθυνση είναι σαφής: η Ευρώπη επιδιώκει να μεταφέρει μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης από τις τελωνειακές αρχές και τους μεμονωμένους καταναλωτές στις μεγάλες πλατφόρμες που οργανώνουν το διασυνοριακό εμπόριο.

Η ευρύτερη οικονομική σημασία: Το τέλος ενός μοντέλου παγκοσμιοποίησης

Η υπόθεση Shein και Temu αποκαλύπτει μια σημαντική μεταβολή στη λειτουργία της παγκόσμιας οικονομίας. Για πολλά χρόνια, η ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου στηρίχθηκε στη μείωση του κόστους μεταφοράς, στην ψηφιοποίηση των συναλλαγών και στην αξιοποίηση διαφορών μεταξύ εθνικών ρυθμιστικών συστημάτων. Το αποτέλεσμα ήταν η δημιουργία ενός μοντέλου στο οποίο ένας καταναλωτής στην Αθήνα μπορούσε να παραγγείλει απευθείας ένα προϊόν από την Κίνα, συχνά σε τιμή σημαντικά χαμηλότερη από εκείνη ενός αντίστοιχου προϊόντος στο παραδοσιακό λιανεμπόριο.

Το μοντέλο αυτό δεν εξαφανίζεται. Αλλά οι κυβερνήσεις αρχίζουν να επανεξετάζουν το κόστος που δημιουργεί για τα τελωνεία, τις εγχώριες επιχειρήσεις και την εποπτεία της αγοράς. Η μεταβολή αυτή δεν αφορά αποκλειστικά την Ευρώπη. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η αντιμετώπιση των εισαγωγών χαμηλής αξίας έχει επίσης αποτελέσει αντικείμενο σημαντικών αλλαγών. Η ευρύτερη τάση είναι η αυστηρότερη ρύθμιση των διασυνοριακών αποστολών, σε μια εποχή όπου το εμπόριο δεν αφορά πλέον μόνο μεγάλες επιχειρήσεις και εμπορευματοκιβώτια, αλλά δισεκατομμύρια μικρές συναλλαγές μεταξύ πλατφορμών και καταναλωτών.

Η πρόκληση είναι να διαμορφωθούν κανόνες που δεν καταστρέφουν τα οφέλη της διεθνούς ανταγωνιστικής αγοράς. Οι φθηνότερες εισαγωγές αυξάνουν την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών. Οι αποτελεσματικοί τελωνειακοί έλεγχοι, όμως, προστατεύουν τη φορολογική συμμόρφωση, την ασφάλεια προϊόντων και τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς. Η ισορροπία ανάμεσα στους δύο στόχους θα καθορίσει τη μελλοντική μορφή του ευρωπαϊκού ηλεκτρονικού εμπορίου.

Εν κατακλείδι: Τα πέντε ευρώ είναι μόνο η αρχή

Η νέα αντιπαράθεση μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Κίνας για τα μικροδέματα δεν αποτελεί ένα δευτερεύον εμπορικό επεισόδιο. Αναδεικνύει μια βαθύτερη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο οι κυβερνήσεις αντιμετωπίζουν την παγκοσμιοποίηση. Οι Βρυξέλλες επιχειρούν να περιορίσουν ένα ανταγωνιστικό πλεονέκτημα που συνδεόταν με την απαλλαγή μικρών εισαγωγών από τελωνειακούς δασμούς και να χρηματοδοτήσουν αποτελεσματικότερους ελέγχους. Το Πεκίνο ανησυχεί για την επίδραση των μέτρων σε έναν δυναμικό εξαγωγικό κλάδο.

Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις ελπίζουν σε δικαιότερες συνθήκες ανταγωνισμού, ενώ οι καταναλωτές ενδέχεται να αντιμετωπίσουν υψηλότερες τιμές σε ορισμένες κατηγορίες προϊόντων. Ωστόσο, οι κινεζικές πλατφόρμες διαθέτουν σημαντική δυνατότητα προσαρμογής. Η ανάπτυξη ευρωπαϊκών αποθηκών, η αλλαγή των εφοδιαστικών αλυσίδων και η απορρόφηση μέρους των επιβαρύνσεων μπορούν να περιορίσουν τις άμεσες συνέπειες των μέτρων.

Το ουσιαστικό ερώτημα δεν είναι αν η Ευρώπη μπορεί να επιβάλει πέντε ευρώ στις εισαγωγές μικρής αξίας. Είναι αν μπορεί να διαμορφώσει ένα σύστημα που θα προστατεύει τον ανταγωνισμό και τους καταναλωτές, χωρίς να καταλήξει σε έναν νέο, ακριβότερο προστατευτισμό. Η απάντηση θα κριθεί από τις πραγματικές τιμές, τη συμπεριφορά των καταναλωτών, την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και την προσαρμογή των κινεζικών πλατφορμών.

Και αυτά τα αποτελέσματα θα χρειαστούν περισσότερο χρόνο για να γίνουν ορατά.