Η Ουάσιγκτον σκληραίνει τη στάση απέναντι στην Κούβα - Σενάρια στρατιωτικής κλιμάκωσης επανέρχονται στο προσκήνιο

Παρότι δεν υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες ετοιμάζονται άμεσα για στρατιωτική επέμβαση, η συσσώρευση πιέσεων προς το κουβανικό καθεστώς έχει επαναφέρει στο διεθνές προσκήνιο σενάρια που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν ακραία. Μια πιθανή αμερικανική επιχείρηση στην Κούβα θα αποτελούσε τη μεγαλύτερη σύγκρουση μεταξύ των δύο χωρών από την κρίση των πυραύλων του 1962 και θα σηματοδοτούσε μια νέα προσπάθεια της Ουάσιγκτον να επανακαθορίσει την επιρροή της στη δυτική ημισφαίρια.

Εντατικοποίηση αμερικανικών κινήσεων γύρω από την Κούβα

Σύμφωνα με στοιχεία παρακολούθησης πτήσεων που δημοσιοποιήθηκαν τις τελευταίες ημέρες, οι αμερικανικές αποστολές επιτήρησης και αναγνώρισης κοντά στις ακτές της Κούβας έχουν αυξηθεί αισθητά από τον Φεβρουάριο. Η εξέλιξη αυτή συμπίπτει με την επιβολή νέων κυρώσεων από τις ΗΠΑ, οι οποίες στοχεύουν περαιτέρω την ήδη πιεσμένη κουβανική οικονομία.

Η κυβέρνηση της Αβάνας αντέδρασε έντονα, με τον υπουργό Εξωτερικών της χώρας να χαρακτηρίζει τα νέα μέτρα “συλλογική τιμωρία με γενοκτονικά χαρακτηριστικά”. Οι κουβανικές αρχές υποστηρίζουν ότι η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με βαθιά ανθρωπιστική και ενεργειακή κρίση, την οποία αποδίδουν στον αμερικανικό αποκλεισμό και στους περιορισμούς που δυσκολεύουν ακόμη και τις εισαγωγές πετρελαίου.

Η κατάσταση επιδεινώθηκε ακόμη περισσότερο μετά την απώλεια της ισχυρής στήριξης από τη Βενεζουέλα, που για χρόνια αποτελούσε βασικό ενεργειακό σύμμαχο της Κούβας.

Οι δηλώσεις Trump και Rubio ανεβάζουν τους τόνους

Ο Donald Trump έχει επανειλημμένα αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο πιο επιθετικών ενεργειών απέναντι στην Κούβα. Σε πρόσφατες δηλώσεις του, ανέφερε χαρακτηριστικά ότι ένα αμερικανικό αεροπλανοφόρο θα μπορούσε να σταθμεύσει κοντά στις ακτές του νησιού και να οδηγήσει το καθεστώς σε παράδοση χωρίς καν να χρειαστεί σύγκρουση.

Την ίδια ώρα, ο υπουργός Εξωτερικών Marco Rubio - γιος Κουβανών μεταναστών και διαχρονικά σκληρός επικριτής της Αβάνας - εξαπέλυσε νέα επίθεση κατά της κουβανικής ηγεσίας, χαρακτηρίζοντας το πολιτικό και οικονομικό σύστημα της χώρας “ανεπαρκές και αποτυχημένο”. Υποστήριξε μάλιστα ότι το πρόβλημα της Κούβας δεν είναι μόνο ο κομμουνισμός, αλλά και η “ανικανότητα” της ηγεσίας της.

Αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου υποστηρίζουν ότι η Κούβα βρίσκεται σε πορεία κατάρρευσης, εκτιμώντας πως η απώλεια της στήριξης από τη Βενεζουέλα έχει αποδυναμώσει σημαντικά το καθεστώς. Παράλληλα, η αμερικανική κυβέρνηση κατηγορεί την Αβάνα ότι αδιαφορεί για τις συνθήκες διαβίωσης του πληθυσμού και εμποδίζει ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις ή την αποτελεσματική παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας.

Σενάρια περιορισμένης στρατιωτικής δράσης

Αναλυτές που παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις εκτιμούν ότι η πιθανότητα πλήρους αμερικανικής εισβολής παραμένει μικρή, ωστόσο δεν αποκλείουν πιο περιορισμένες στρατιωτικές επιχειρήσεις από απόσταση, με στόχο να ασκηθεί σοκ στο καθεστώς και να προκληθούν εσωτερικές πολιτικές ανακατατάξεις.

Ο  Sebastian Arcos, επικεφαλής του Institute for Cuban Studies στο Florida International University, θεωρεί ότι η αμερικανική προσοχή είχε προσωρινά μετατοπιστεί στη Μέση Ανατολή λόγω της κρίσης με το Ιράν, αλλά πλέον φαίνεται να επανέρχεται στην Κούβα. Όπως σημειώνει, η αύξηση των πτήσεων επιτήρησης, οι δημόσιες δηλώσεις της αμερικανικής ηγεσίας και οι νέες κυρώσεις συνθέτουν μια εικόνα αυξανόμενης πίεσης.

Κατά τον ίδιο, το πιθανότερο σενάριο δεν είναι η αποστολή χερσαίων δυνάμεων, αλλά μια επιχείρηση περιορισμένης στρατιωτικής έντασης, η οποία θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει την ηγεσία της χώρας και να ανοίξει τον δρόμο για πολιτικές εξελίξεις στο εσωτερικό της Κούβας.

Η 20ή Μαΐου στο επίκεντρο της ανησυχίας

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλεί το γεγονός ότι στις 20 Μαΐου η Κούβα τιμά την Ημέρα Ανεξαρτησίας της, η οποία σηματοδοτεί και το τέλος της αμερικανικής κατοχής του νησιού. Αναλυτές εκτιμούν ότι η ημερομηνία αυτή αποκτά έντονο συμβολισμό μέσα στο σημερινό κλίμα έντασης.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις από κύκλους της κουβανοαμερικανικής κοινότητας στο Μαϊάμι, τόσο στην Κούβα όσο και στη Φλόριντα επικρατεί έντονη αβεβαιότητα και ανησυχία για τις επόμενες κινήσεις της Ουάσιγκτον, καθώς οι σχέσεις των δύο χωρών φαίνεται να εισέρχονται σε μια από τις πιο εύφλεκτες περιόδους των τελευταίων δεκαετιών.