Ένα ακόμη κεφάλαιο της ελληνικής κρίσης χρέους κλείνει σταδιακά, καθώς η Αθήνα προχώρησε σε νέα μεγάλη πρόωρη αποπληρωμή δανείων που συνδέονται με το πρώτο μνημόνιο.
Η κίνηση δεν έχει μόνο λογιστική σημασία. Αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής που αποσκοπεί:
- στη μείωση του κόστους εξυπηρέτησης του χρέους,
- στη βελτίωση της πιστοληπτικής εικόνας της χώρας και
- στην ενίσχυση της θέσης της στις διεθνείς αγορές.
Η κυβέρνηση ενεργοποίησε για όγδοη φορά από το 2019 τον μηχανισμό πρόωρης αποπληρωμής, εξοφλώντας σχεδόν €7 δισ. από τα διμερή δάνεια που είχαν χορηγήσει οι χώρες της Ευρωζώνης στην Ελλάδα το 2010, όταν η χώρα βρισκόταν στο επίκεντρο της μεγαλύτερης δημοσιονομικής κρίσης της μεταπολεμικής ιστορίας της.
Το τέλος ενός ακόμη κομματιού του πρώτου μνημονίου
Η νέα αποπληρωμή αφορά δάνεια του Greek Loan Facility (GLF), του πρώτου πακέτου διάσωσης που είχε εγκριθεί κατά την έναρξη της ελληνικής κρίσης.
Πρόκειται για δάνεια συνολικού ύψους περίπου €53 δισ. που είχαν χορηγηθεί από τις χώρες της Ευρωζώνης προκειμένου να αποφευχθεί η άτακτη χρεοκοπία της Ελλάδας.
Με τη σημερινή κίνηση αποπληρώνονται πρόωρα σχεδόν €6,94 δισ., μειώνοντας σημαντικά το υπόλοιπο των συγκεκριμένων υποχρεώσεων. Για να καταστεί εφικτή η διαδικασία χρειάστηκε ειδική έγκριση από τους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς στήριξης ESM και EFSF, οι οποίοι επέτρεψαν κατ’ εξαίρεση την εξόφληση χωρίς να ενεργοποιηθούν αντίστοιχες υποχρεώσεις αποπληρωμής προς τους ίδιους.
Η κίνηση χρηματοδοτήθηκε από το ειδικό ταμειακό απόθεμα που είχε δημιουργηθεί τα προηγούμενα χρόνια, ένα “μαξιλάρι ασφαλείας” το οποίο χρησιμοποιείται πλέον για την επιτάχυνση της αποκλιμάκωσης του χρέους.
Πάνω από 100 εκατ. ευρώ λιγότεροι τόκοι κάθε χρόνο
Το μεγαλύτερο άμεσο όφελος αφορά το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του οικονομικού επιτελείου, κάθε €1 δισ. πρόωρης αποπληρωμής μειώνει τους ετήσιους τόκους κατά περίπου 30 εκατ. ευρώ.
Αυτό σημαίνει ότι η σημερινή συναλλαγή δημιουργεί ετήσιο όφελος άνω των €100 εκατ., ενώ αν προστεθούν όλες οι πρόωρες αποπληρωμές που έχουν πραγματοποιηθεί από το 2019 μέχρι σήμερα, η συνολική εξοικονόμηση για το Δημόσιο προσεγγίζει το €1,1 δισ..
Η στρατηγική αυτή επιτρέπει στην Ελλάδα να αντικαθιστά ακριβότερο χρέος με φθηνότερο δανεισμό ή να μειώνει συνολικά τις χρηματοδοτικές της ανάγκες.
Το μήνυμα προς τις αγορές
Πέρα από το δημοσιονομικό όφελος, η Αθήνα επιδιώκει να εκπέμψει ένα ισχυρό μήνυμα αξιοπιστίας.
Η χώρα που πριν από μία δεκαετία εξαρτιόταν από τα πακέτα διάσωσης και τους μηχανισμούς στήριξης, σήμερα προχωρά στην ταχύτερη εξόφληση μέρους των δανείων της, χωρίς να χρειάζεται νέα εξωτερική βοήθεια.
Η χρήση του ταμειακού αποθέματος που δημιουργήθηκε μετά την έξοδο από τα μνημόνια δείχνει ότι η κυβέρνηση θεωρεί πλέον πως η Ελλάδα διαθέτει επαρκή πρόσβαση στις αγορές και δεν χρειάζεται να διατηρεί τόσο υψηλά επίπεδα αδρανούς ρευστότητας.
Για τους επενδυτές, η πρόωρη αποπληρωμή λειτουργεί ως ένδειξη οικονομικής σταθερότητας και δημοσιονομικής αυτοπεποίθησης.
Ο στόχος: Κάτω από την Ιταλία σε όρους χρέους
Η μεγάλη εικόνα αφορά φυσικά την πορεία του δημόσιου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ.
Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας προβλέπει ότι το ελληνικό χρέος θα μειωθεί στο 136,8% του ΑΕΠ το 2026, από 146,1% το 2025.
Αν η πρόβλεψη αυτή επιβεβαιωθεί, η Ελλάδα θα βρεθεί για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες με χαμηλότερο λόγο χρέους προς ΑΕΠ από την Ιταλία, εξέλιξη που μέχρι πριν λίγα χρόνια έμοιαζε αδιανόητη.
Ακόμη και οι πιο συντηρητικές εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τοποθετούν το ελληνικό χρέος κοντά στο 141% του ΑΕΠ, επίπεδο που εξακολουθεί να αντιπροσωπεύει θεαματική βελτίωση σε σχέση με το ιστορικό υψηλό του 209,4% που καταγράφηκε το 2020, στην κορύφωση της πανδημίας.
Από το ΔΝΤ στα δάνεια της Ευρωζώνης
Η στρατηγική πρόωρης εξόφλησης εφαρμόζεται συστηματικά εδώ και επτά χρόνια.
Η αρχή έγινε με την αποπληρωμή των δανείων του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, τα οποία θεωρούνταν από τα ακριβότερα τμήματα του ελληνικού χρέους. Από το 2019 έως το 2022 η Ελλάδα εξόφλησε πλήρως τις υποχρεώσεις της προς το ΔΝΤ, καταβάλλοντας συνολικά πάνω από €8 δισ.
Ακολούθησαν οι διαδοχικές αποπληρωμές των δανείων του πρώτου μνημονίου, οι οποίες μαζί με τη σημερινή υπερβαίνουν τα €28 δισ.
Το επόμενο βήμα προβλέπει νέα αποπληρωμή περίπου €3 δισ. το φθινόπωρο, αυτή τη φορά προς τον EFSF.
Το βλέμμα στις αξιολογήσεις του φθινοπώρου
Το χρονοδιάγραμμα των κινήσεων μόνο τυχαίο δεν θεωρείται.
Το φθινόπωρο ξεκινά ένας νέος κύκλος αξιολογήσεων της ελληνικής οικονομίας από τους διεθνείς οίκους πιστοληπτικής αξιολόγησης. Οι DBRS, Moody’s, Scope, S&P και Fitch θα επανεξετάσουν την πορεία της χώρας μέσα στους επόμενους μήνες, σε μια περίοδο όπου η Ελλάδα επιδιώκει να εδραιώσει οριστικά την επιστροφή της στην επενδυτική βαθμίδα.
Η κυβέρνηση εκτιμά ότι η επιθετική στρατηγική μείωσης του χρέους μπορεί να λειτουργήσει ως πρόσθετος παράγοντας θετικών αξιολογήσεων, ενισχύοντας περαιτέρω την εικόνα της χώρας στις αγορές.
Ο επόμενος μεγάλος σταθμός
Ο σχεδιασμός δεν σταματά εδώ.
Στόχος του οικονομικού επιτελείου είναι η πλήρης εξόφληση των δανείων του πρώτου μνημονίου πριν από το τέλος της δεκαετίας και η συνέχιση της σταδιακής αποκλιμάκωσης του δημόσιου χρέους.
Εφόσον η ελληνική οικονομία διατηρήσει υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης και δεν υπάρξουν σοβαροί εξωτερικοί κλυδωνισμοί, η Αθήνα φιλοδοξεί να δει το δημόσιο χρέος να υποχωρεί κάτω από το 100% του ΑΕΠ μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Για μια χώρα που πριν από λίγα χρόνια βρισκόταν στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους, η συγκεκριμένη προοπτική συνιστά ίσως τη μεγαλύτερη αλλαγή σελίδας από την εποχή των μνημονίων.
Add comment
Comments