Με αφορμή τη χρηματοδότηση της δημόσιας τηλεόρασης και του ραδιοφώνου, η Τσεχία βιώνει σκηνές που η Αθήνα εζησε όταν έγινε προσπάθεια μείωσης του κόστους λειτουργίας της ΕΡΤ, με τη Ζωή Κωνσταντοπούλου και τη Ραχήλ Μακρή να καβαλάνε τα κάγκελα του μεγάρου της Αγίας Παρασκευής.
Συγκεκριμένα, σοβαρές αντιδράσεις έχει προκαλέσει στην Τσεχία η απόφαση της κυβέρνησης του πρωθυπουργού Αντρέι Μπάμπις να καταργήσει το ανταποδοτικό τέλος που χρηματοδοτεί τη δημόσια ραδιοτηλεόραση, οδηγώντας χιλιάδες εργαζομένους στα δημόσια μέσα ενημέρωσης σε 24ωρη προειδοποιητική απεργία.
Η κινητοποίηση επηρέασε αισθητά το πρόγραμμα της δημόσιας τηλεόρασης και του ραδιοφώνου τη Δευτέρα, με δελτία ειδήσεων και ενημερωτικές εκπομπές να ξεκινούν με συμβολική καθυστέρηση ενός λεπτού.
Παρουσιαστές και δημοσιογράφοι εμφανίστηκαν ντυμένοι στα μαύρα ως ένδειξη διαμαρτυρίας, ενώ περιορισμένο ήταν και το περιεχόμενο στις διαδικτυακές πλατφόρμες, τα κοινωνικά δίκτυα και τις υπηρεσίες τηλεκειμένου.
Παράλληλα, προγραμματίστηκαν συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας σε διάφορα σημεία της χώρας, με επίκεντρο την Πράγα.
Η κυβέρνηση κλείνει τη «στρόφιγγα» της χρηματοδότησης
Η δεξιά κυβέρνηση του Αντρέι Μπάμπις ανακοίνωσε πριν από μία εβδομάδα την πρόθεσή της να καταργήσει τα τέλη υπέρ της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης, τα οποία σήμερα καταβάλλουν τα νοικοκυριά της χώρας. Η σχετική νομοθετική ρύθμιση αναμένεται να τεθεί προς έγκριση στο κοινοβούλιο.
Σύμφωνα με το κυβερνητικό σχέδιο, η δημόσια τηλεόραση και το δημόσιο ραδιόφωνο θα χρηματοδοτούνται πλέον απευθείας από τον κρατικό προϋπολογισμό. Ωστόσο, οι προβλεπόμενοι πόροι θα είναι αισθητά μειωμένοι σε σχέση με το σημερινό καθεστώς.
Οι επικριτές της μεταρρύθμισης υποστηρίζουν ότι η αλλαγή αυτή θέτει σε κίνδυνο την ανεξαρτησία των δημόσιων μέσων ενημέρωσης, καθώς τα καθιστά οικονομικά εξαρτημένα από την εκάστοτε κυβέρνηση.
Από την πλευρά του, ο υπουργός Πολιτισμού Ότο Κλέμπιρ απέρριψε τις κατηγορίες, υποστηρίζοντας ότι οι απεργιακές κινητοποιήσεις δεν σχετίζονται με την υπεράσπιση της δημοσιογραφικής ανεξαρτησίας αλλά με οικονομικά συμφέροντα των εργαζομένων.
Χιλιάδες πολίτες στους δρόμους υπέρ της δημόσιας ενημέρωσης
Οι αντιδράσεις δεν περιορίζονται στους εργαζομένους των δημόσιων μέσων. Ήδη από την Κυριακή, αρκετές χιλιάδες πολίτες συγκεντρώθηκαν έξω από το κέντρο εκπομπής της δημόσιας τηλεόρασης CT στην Πράγα, διαμαρτυρόμενοι για τα κυβερνητικά σχέδια.
Οι διαδηλωτές κρατούσαν πανό με συνθήματα όπως “Ελεύθερα μέσα ενημέρωσης σημαίνει ελεύθερη κοινωνία” και “Δεν θέλουμε κυβερνητική τηλεόραση”, εκφράζοντας φόβους ότι η μεταρρύθμιση θα οδηγήσει σε αυξημένο πολιτικό έλεγχο της ενημέρωσης.
Παρέμβαση του Προέδρου Πέτρ Πάβελ
Κριτική στάση απέναντι στα κυβερνητικά σχέδια τήρησε και ο φιλελεύθερος πρόεδρος της χώρας Πέτρ Πάβελ, ο οποίος δήλωσε ότι το υφιστάμενο σύστημα χρηματοδότησης λειτουργεί αποτελεσματικά και δεν απαιτεί ριζικές αλλαγές.
Ο Τσέχος πρόεδρος εξέφρασε παράλληλα κατανόηση για τις κινητοποιήσεις των δημοσιογράφων, χαρακτηρίζοντας την απεργία θεμιτή μορφή διαμαρτυρίας.
Σήμερα κάθε νοικοκυριό στην Τσεχία καταβάλλει 55 κορώνες (περίπου €2,3) τον μήνα για τη χρηματοδότηση του δημόσιου ραδιοφώνου και 150 κορώνες (περίπου €6,2) για τη δημόσια τηλεόραση.
Η νέα πολιτική πραγματικότητα στην Τσεχία
Από τα τέλη του 2025 την εξουσία στην Τσεχία ασκεί κυβερνητικός συνασπισμός με κορμό το δεξιό λαϊκιστικό κόμμα ANO του δισεκατομμυριούχου Αντρέι Μπάμπις και τη συμμετοχή δύο μικρότερων κομμάτων της δεξιάς πτέρυγας.
Ο Μπάμπις είχε διατελέσει και στο παρελθόν πρωθυπουργός της χώρας, από το 2017 έως το 2021, ενώ η νέα σύγκρουση γύρω από το μέλλον της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης εξελίσσεται ήδη σε μία από τις σημαντικότερες πολιτικές αντιπαραθέσεις της θητείας του.
Add comment
Comments