Μια από τις πιο ξεκάθαρες προειδοποιήσεις για το μέλλον της εργασίας στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης και της ρομποτικής ήρθε από την Κίνα.
Ο Ρίτσαρντ Λιου, ιδρυτής και πρόεδρος της JD.com, ενός από τους μεγαλύτερους ομίλους ηλεκτρονικού εμπορίου της χώρας, δήλωσε ότι οι περίπου 700.000 διανομείς της εταιρείας θα αντικατασταθούν αργά ή γρήγορα από ρομπότ, καθώς η αυτοματοποίηση επεκτείνεται με ταχύτατους ρυθμούς.
Η δήλωση έγινε στο φόρουμ CEO της Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας - Ειρηνικού (APEC) στο Πεκίνο και έρχεται να αναδείξει μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η κινεζική οικονομία: πώς θα διατηρηθούν εκατομμύρια θέσεις εργασίας σε μια εποχή όπου οι μηχανές γίνονται ολοένα και πιο ικανές να αντικαθιστούν τον άνθρωπο.
«Θα έρθει η μέρα που οι διανομείς δεν θα χρειάζονται πλέον»
Ο επικεφαλής της JD.com δεν άφησε πολλά περιθώρια αμφιβολίας για το πού κατευθύνεται η τεχνολογία.
“Στο μέλλον, όταν τα ρομπότ θα παραδίδουν δέματα, αργά ή γρήγορα θα έρθει η ημέρα που οι διανομείς ουσιαστικά δεν θα χρειάζονται πλέον”, δήλωσε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, έσπευσε να αναγνωρίσει τις κοινωνικές επιπτώσεις μιας τέτοιας μετάβασης.
“Δεν θέλω οι 700.000 άνθρωποί μας να μείνουν χωρίς φαγητό και χωρίς δουλειά”, τόνισε.
Για τον λόγο αυτό, η JD.com έχει ήδη συνάψει συμφωνίες με περίπου 120 εκπαιδευτικά ιδρύματα με στόχο την επανεκπαίδευση των εργαζομένων της σε νέες ειδικότητες, όπως τεχνικοί συντήρησης ρομπότ, μηχανικοί επισκευών, διαχειριστές αυτοματοποιημένων συστημάτων.
Τα ρομπότ βγαίνουν ήδη στους δρόμους
Παρότι ο Λιου δεν έδωσε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για τη μαζική αντικατάσταση των διανομέων, τα πιλοτικά προγράμματα στην Κίνα πολλαπλασιάζονται.
Στην πόλη Σενζέν λειτουργούν ήδη:
- ρομπότ που μεταφέρουν γεύματα στους επιβάτες αεροδρομίων,
- αυτόνομα οχήματα διανομών,
- ρομποτικά συστήματα που χρησιμοποιούν ακόμη και το δίκτυο αστικών συγκοινωνιών για να ανεφοδιάζουν καταστήματα λιανικής.
Η εικόνα θυμίζει περισσότερο επιστημονική φαντασία παρά καθημερινότητα, όμως στην Κίνα η μετάβαση βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη.
Η μεγάλη ανησυχία: 320 εκατομμύρια εργαζόμενοι σε κίνδυνο
Η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω του τεράστιου αριθμού εργαζομένων που απασχολούνται στην λεγόμενη gig economy.
Σύμφωνα με στοιχεία του China New Employment Forms Research Center, οι εργαζόμενοι σε προσωρινές ή ευέλικτες μορφές απασχόλησης θα φθάσουν φέτος τα 320 εκατομμύρια άτομα, από περίπου 200 εκατομμύρια πριν από πέντε χρόνια.
Πρόκειται για διανομείς, οδηγούς πλατφορμών μεταφοράς, εργάτες εργοστασίων, εργαζομένους logistics, υπαλλήλους προσωρινής απασχόλησης.
Συνολικά, αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 40% της αστικής απασχόλησης στην Κίνα.
Για πολλούς από αυτούς, η αυτοματοποίηση δεν αποτελεί θεωρητικό σενάριο αλλά άμεση απειλή.
Η ανεργία των νέων πιέζει ήδη την οικονομία
Η ανησυχία ενισχύεται από το γεγονός ότι η αγορά εργασίας στην Κίνα εμφανίζει ήδη σημάδια πίεσης. Τα επίσημα στοιχεία έδειξαν ότι η ανεργία των νέων ανήλθε στο 16,3% τον Απρίλιο, παρά την οικονομική ανάκαμψη μετά την πανδημία.
Η κυβέρνηση του Πεκίνου γνωρίζει ότι η κοινωνική σταθερότητα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη δημιουργία θέσεων εργασίας. Γι’ αυτό και προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε δύο αντικρουόμενους στόχους:
- την τεχνολογική πρωτοπορία,
- τη διατήρηση της απασχόλησης.
Η Κίνα ποντάρει στην επανάσταση των ρομπότ
Το Πεκίνο έχει ήδη τοποθετήσει τη ρομποτική και την τεχνητή νοημοσύνη στον πυρήνα του νέου πενταετούς αναπτυξιακού σχεδίου.
Σύμφωνα με τη Διεθνή Ομοσπονδία Ρομποτικής, η Κίνα αντιμετωπίζει πλέον τα ρομπότ ως βασικό εργαλείο οικονομικής ανάπτυξης.
Στόχος είναι η μετατροπή της χώρας από “εργοστάσιο του κόσμου” σε παγκόσμιο ηγέτη των προηγμένων τεχνολογιών.
Η στρατηγική αυτή δεν περιορίζεται στη βιομηχανία. Επεκτείνεται σε μεταφορές, υπηρεσίες, λιανεμπόριο, logistics, δημόσιες υποδομές.
Νέα επαγγέλματα ή μαζική ανεργία;
Οι υποστηρικτές της αυτοματοποίησης υποστηρίζουν ότι η τεχνολογία δεν καταστρέφει συνολικά θέσεις εργασίας αλλά τις μετασχηματίζει.
Ο ίδιος ο Λιου υποστήριξε ότι οι τεχνικοί συντήρησης ρομπότ θα αποτελέσουν ένα από τα πιο περιζήτητα επαγγέλματα των επόμενων ετών.
“Τα ρομπότ είναι μηχανές. Κάποια στιγμή θα παρουσιάσουν βλάβες. Κάποιος θα πρέπει να τα επισκευάζει”, δήλωσε.
Η κινεζική κυβέρνηση επίσης επισημαίνει ότι ήδη εμφανίζονται νέα επαγγέλματα όπως:
- εκπαιδευτές τεχνητής νοημοσύνης,
- χειριστές drones,
- ειδικοί αυτοματισμών,
- τεχνικοί ρομποτικών συστημάτων.
Το ερώτημα όμως είναι αν αυτές οι νέες θέσεις θα είναι αρκετές για να απορροφήσουν τα εκατομμύρια εργαζομένων που κινδυνεύουν να χάσουν τη δουλειά τους.
Οι οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων ζητούν προστασία των εργαζομένων
Η οργάνωση Human Rights Watch κάλεσε το Πεκίνο να διασφαλίσει ότι οι εργαζόμενοι στις ψηφιακές πλατφόρμες θα απολαμβάνουν βασικά εργασιακά δικαιώματα.
Η παρέμβαση έρχεται μετά την υιοθέτηση νέας διεθνούς σύμβασης της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας για την “Αξιοπρεπή Εργασία στην Οικονομία των Πλατφορμών”, την οποία η Κίνα υποστήριξε.
Οι οργανώσεις τονίζουν ότι η τεχνολογική πρόοδος δεν μπορεί να αποτελεί δικαιολογία για αποδυνάμωση των εργασιακών δικαιωμάτων.
Το δίλημμα του 21ου αιώνα
Η υπόθεση της JD.com ίσως αποτελεί μια πρόγευση του μέλλοντος για ολόκληρο τον πλανήτη. Όπως τα εργοστάσια αυτοματοποιήθηκαν τις προηγούμενες δεκαετίες, έτσι τώρα η αυτοματοποίηση περνά στις υπηρεσίες.
Η διαφορά είναι ότι αυτή τη φορά δεν απειλούνται μόνο οι χειρωνακτικές εργασίες.
Η τεχνητή νοημοσύνη αρχίζει να επηρεάζει και επαγγέλματα γραφείου, δημιουργώντας μια νέα πραγματικότητα όπου τόσο οι “μπλε” όσο και οι “λευκοί” γιακάδες βρίσκονται αντιμέτωποι με τον ίδιο κίνδυνο.
Η Κίνα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αυτής της μετάβασης. Και το ερώτημα που τίθεται πλέον δεν είναι αν τα ρομπότ θα αντικαταστήσουν ανθρώπους.
Το ερώτημα είναι πόσο γρήγορα θα συμβεί αυτό και αν οι κοινωνίες θα προλάβουν να προσαρμοστούν πριν οι τεχνολογικές εξελίξεις ξεπεράσουν τις δυνατότητές τους να δημιουργήσουν νέες ευκαιρίες απασχόλησης.
Add comment
Comments