Η ελληνική διασπορά μπαίνει ξανά στο επίκεντρο της δημόσιας πολιτικής, όχι πλέον μόνο ως ιστορικός ή συναισθηματικός δεσμός, αλλά ως κρίσιμο ανθρώπινο κεφάλαιο για την ανάπτυξη της χώρας.
Η νέα μελέτη OECD Diaspora Review Greece, που εκπονήθηκε από τον ΟΟΣΑ σε συνεργασία με το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης και Ηλεκτρονικού Περιεχομένου, καταγράφει μια σημαντική μεταβολή: οι μεταναστευτικές ροές των Ελλήνων αρχίζουν σταδιακά να αλλάζουν κατεύθυνση.
Μετά τα χρόνια της κρίσης και του brain drain, η Ελλάδα εμφανίζει από το 2023 και μετά θετικό ισοζύγιο επιστροφών, στοιχείο που η κυβέρνηση παρουσιάζει ως ένδειξη σταθεροποίησης και ανάκτησης εμπιστοσύνης.
Τι εξετάζει η μελέτη
Η έκθεση χαρτογραφεί τους Έλληνες που ζουν και εργάζονται σε χώρες του ΟΟΣΑ, αναλύοντας:
- τη γεωγραφική κατανομή της διασποράς,
- τις πρόσφατες μεταναστευτικές τάσεις,
- το μορφωτικό και επαγγελματικό προφίλ των Ελλήνων του εξωτερικού,
- τη συμμετοχή τους στις αγορές εργασίας,
- τις προοπτικές επιστροφής στην Ελλάδα,
- τις πολιτικές που μπορούν να ενισχύσουν τη σύνδεσή τους με τη χώρα.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στους νέους επιστήμονες, στους ερευνητές, στους φοιτητές και στους επαγγελματίες υψηλής εξειδίκευσης, οι οποίοι αποτελούν πλέον βασικό πεδίο ενδιαφέροντος για την ελληνική οικονομία.
Η επιστροφή ως στρατηγικός στόχος
Ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος υπογράμμισε ότι η Ελλάδα είναι σήμερα ισχυρότερη σε σχέση με το 2019, αναφέροντας την οικονομία, την άμυνα, την ενέργεια, την ψηφιοποίηση του κράτους, την υγεία και την παιδεία.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η επιστροφή Ελλήνων του εξωτερικού δεν είναι τυχαία, αλλά συνδέεται με συγκεκριμένες πολιτικές: φορολογικά κίνητρα, διευκόλυνση της ψήφου των αποδήμων, ReBrain Greece, Elevate Greece, διεθνοποίηση των πανεπιστημίων και επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη.
Κεραμέως: 563.000 νέες θέσεις εργασίας από το 2019
Η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως χαρακτήρισε την επιστροφή του ανθρώπινου δυναμικού ζήτημα στρατηγικής σημασίας.
Σημείωσε ότι από το 2019 έως το 2025 δημιουργήθηκαν περισσότερες από 563.000 νέες θέσεις εργασίας, η ανεργία μειώθηκε από 17,8% σε 8,1%, ενώ ο μέσος μισθός πλήρους απασχόλησης ξεπέρασε τα €1.500 τον Απρίλιο του 2026.
Όπως τόνισε, η κυβέρνηση επιχειρεί να φέρει σε επαφή Έλληνες του εξωτερικού με επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα και αναζητούν εξειδικευμένο προσωπικό.
Λοβέρδος: Η νοσταλγία δεν αρκεί
Ο υφυπουργός Εξωτερικών Ανδρέας Λοβέρδος επισήμανε ότι η επιστροφή δεν μπορεί να στηριχθεί μόνο στο συναίσθημα. Οι Έλληνες του εξωτερικού, όπως είπε, επιστρέφουν όταν βλέπουν προοπτική, σταθερότητα και δυνατότητες εξέλιξης.
Στο πλαίσιο αυτό, το Στρατηγικό Σχέδιο για τον Απόδημο Ελληνισμό και τα προγράμματα φιλοξενίας νέων αποδήμων στοχεύουν στη δημιουργία διαρκών δεσμών με τη διασπορά.
Το νέο προφίλ όσων επιστρέφουν
Στη συζήτηση που ακολούθησε, επισημάνθηκε ότι το νέο μεταναστευτικό ισοζύγιο έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά από το παρελθόν.
Στην Ελλάδα επιστρέφουν πλέον περισσότεροι επαγγελματίες υψηλής εξειδίκευσης, ενώ η εξωστρέφεια των ελληνικών πανεπιστημίων και η διεθνοποίησή τους μπορούν να λειτουργήσουν ως γέφυρα με τη νέα γενιά της διασποράς.
Κρίσιμη πρόκληση παραμένει η περαιτέρω απλούστευση και ψηφιοποίηση των διαδικασιών επαναπατρισμού, καθώς και η συστηματική δικτύωση με το ελληνικό ανθρώπινο δυναμικό στο εξωτερικό.
Ένα εργαλείο για στοχευμένες πολιτικές
Η μελέτη του ΟΟΣΑ και του ΕΚΤ φιλοδοξεί να καλύψει ένα διαχρονικό κενό: την αξιόπιστη καταγραφή και ανάλυση της ελληνικής μετανάστευσης.
Βασίστηκε σε δεδομένα του ΟΟΣΑ, του ΟΗΕ, της Eurostat, της ΕΛΣΤΑΤ και του ΕΚΤ, δημιουργώντας ένα τεκμηριωμένο πλαίσιο για τον σχεδιασμό πολιτικών που αφορούν τη διασπορά, την προσέλκυση ταλέντου και την ενίσχυση της επιστροφής Ελλήνων του εξωτερικού.
Το βασικό συμπέρασμα είναι σαφές: η Ελλάδα δεν μπορεί πλέον να βλέπει τη διασπορά μόνο ως απώλεια ανθρώπινου δυναμικού. Μπορεί να τη δει ως στρατηγικό πλεονέκτημα, αρκεί να δημιουργήσει τις συνθήκες ώστε όσοι έφυγαν να έχουν λόγους να επιστρέψουν.
Add comment
Comments