Η περίοδος των ισχυρών αυξήσεων στους πραγματικούς μισθούς, που ακολούθησε την αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, φαίνεται ότι σταδιακά εξαντλείται.
Η τελευταία έκθεση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) καταγράφει σαφή επιβράδυνση της αύξησης των αποδοχών στις περισσότερες ανεπτυγμένες οικονομίες, καθώς η αγορά εργασίας αρχίζει να χάνει μέρος της έντασης που χαρακτήριζε τα προηγούμενα χρόνια.
Η Ελλάδα εξακολουθεί να εμφανίζει καλύτερη εικόνα από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ, ωστόσο και εδώ η δυναμική εξασθενεί. Η πραγματική αύξηση των μισθών διαμορφώθηκε στο 3,5% κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026, έναντι 4% ένα χρόνο νωρίτερα, δείχνοντας ότι η αγοραστική δύναμη συνεχίζει να ενισχύεται, αλλά με σαφώς πιο αργό ρυθμό.
Η διεθνής εικόνα
Η τάση αυτή δεν αποτελεί ελληνική ιδιαιτερότητα. Αντίθετα, αντανακλά μια ευρύτερη μεταβολή στις αγορές εργασίας των ανεπτυγμένων οικονομιών.
Στις 37 χώρες του ΟΟΣΑ για τις οποίες υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία, η μέση ετήσια αύξηση των πραγματικών μισθών περιορίστηκε στο 2,2% το πρώτο τρίμηνο του 2026, από 2,7% την αντίστοιχη περίοδο του 2025.
Ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι ότι περίπου οι δύο στις τρεις χώρες παρουσίασαν χαμηλότερο ρυθμό αύξησης των πραγματικών αποδοχών σε σχέση με ένα χρόνο πριν, ένδειξη ότι η μεταπληθωριστική ανάκαμψη των εισοδημάτων περνά πλέον σε πιο ώριμη φάση.
Γιατί μειώνεται ο ρυθμός αύξησης των μισθών
Ο ΟΟΣΑ αποδίδει την αλλαγή αυτή κυρίως στη σταδιακή εξομάλυνση των αγορών εργασίας.
Τα προηγούμενα χρόνια, οι επιχειρήσεις αντιμετώπιζαν έντονες ελλείψεις προσωπικού, γεγονός που τις υποχρέωνε να προσφέρουν υψηλότερους μισθούς προκειμένου να προσελκύσουν ή να διατηρήσουν εργαζόμενους. Σήμερα όμως η εικόνα μεταβάλλεται.
Οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού υποχωρούν, οι προσλήψεις πραγματοποιούνται με μικρότερη πίεση και οι επιχειρήσεις εμφανίζονται πιο συγκρατημένες στις μισθολογικές αυξήσεις.
Παράλληλα, η παραγωγικότητα της εργασίας εξακολουθεί να αυξάνεται με περιορισμένους ρυθμούς, γεγονός που περιορίζει τα περιθώρια για γενναίες αυξήσεις στις αποδοχές.
Η ελληνική περίπτωση
Για την Ελλάδα, τα στοιχεία παραμένουν θετικά συγκριτικά με τις περισσότερες χώρες του ΟΟΣΑ.
Η πραγματική αύξηση των μισθών κατά 3,5% εξακολουθεί να υπερβαίνει αισθητά τον μέσο όρο των ανεπτυγμένων οικονομιών.
Ωστόσο, η σύγκριση με το προηγούμενο έτος δείχνει ότι και η ελληνική αγορά εργασίας εισέρχεται σε φάση σταδιακής επιβράδυνσης, καθώς οι αυξήσεις δεν έχουν πλέον την ένταση που κατέγραψαν μετά την αποκλιμάκωση του πληθωρισμού.
Κατώτατοι μισθοί: μικρότερη ώθηση
Ανάλογη εικόνα προκύπτει και για τους κατώτατους μισθούς.
Στις περίπου δύο στις τρεις από τις 30 χώρες του ΟΟΣΑ που διαθέτουν εθνικό κατώτατο μισθό, οι πραγματικές αποδοχές αυξήθηκαν και φέτος, αλλά με αισθητά χαμηλότερο ρυθμό.
Η μέση πραγματική αύξηση περιορίστηκε στο 1,4%, όταν ένα χρόνο πριν έφθανε το 2,3%.
Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις έντεκα χώρες όπου ο πραγματικός κατώτατος μισθός παρέμεινε ουσιαστικά αμετάβλητος μεταξύ Απριλίου 2025 και Απριλίου 2026, καθώς οι ονομαστικές αυξήσεις αντισταθμίστηκαν από την άνοδο των τιμών.
Παρά ταύτα, σε σύγκριση με το 2021, οι πραγματικοί κατώτατοι μισθοί εξακολουθούν να βρίσκονται σε υψηλότερα επίπεδα στις περισσότερες χώρες του ΟΟΣΑ, καθώς οι διαδοχικές αυξήσεις των τελευταίων ετών αντιστάθμισαν μεγάλο μέρος των απωλειών που είχε προκαλέσει η πληθωριστική έκρηξη μετά την πανδημία.
Νέοι κίνδυνοι για την αγοραστική δύναμη
Ο ΟΟΣΑ επισημαίνει ότι τα στοιχεία του πρώτου τριμήνου δεν αποτυπώνουν πλήρως τις συνέπειες της πρόσφατης ανόδου στις τιμές της ενέργειας. Η νέα ενεργειακή αναταραχή, που συνδέεται με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και την κρίση γύρω από το Ιράν, ενδέχεται να επαναφέρει πληθωριστικές πιέσεις τους επόμενους μήνες.
Εφόσον οι μισθολογικές αυξήσεις δεν ακολουθήσουν την άνοδο του κόστους ζωής, η αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών θα μπορούσε να δεχθεί νέα πίεση.
Οι πρώτες ενδείξεις κόπωσης στην αγορά εργασίας
Παρά το γεγονός ότι η απασχόληση παραμένει συνολικά σε υψηλά επίπεδα, η έκθεση εντοπίζει ολοένα και περισσότερες ενδείξεις επιβράδυνσης.
Σε αρκετές οικονομίες:
- η ανεργία παρουσιάζει ήπια ανοδική τάση,
- η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας επιβραδύνεται,
- οι ελλείψεις προσωπικού περιορίζονται,
- οι πραγματικές αυξήσεις των μισθών χάνουν δυναμική.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η θέση των νέων εργαζομένων που εισέρχονται στην αγορά εργασίας, καθώς αντιμετωπίζουν δυσκολότερες συνθήκες σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.
Την ίδια στιγμή, ο ΟΟΣΑ επισημαίνει ότι η σταδιακή εξάπλωση της παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης ενδέχεται ήδη να επηρεάζει ορισμένα επαγγέλματα μέσω της αυτοματοποίησης, μεταβάλλοντας σταδιακά τη ζήτηση για συγκεκριμένες δεξιότητες.
Μια αγορά εργασίας που επιστρέφει στην κανονικότητα
Η συνολική εικόνα που περιγράφει ο ΟΟΣΑ δεν παραπέμπει σε κρίση, αλλά σε μια αγορά εργασίας που εγκαταλείπει τη φάση της έντονης μεταπανδημικής ανάκαμψης και επιστρέφει σε πιο φυσιολογικούς ρυθμούς.
Για την Ελλάδα, η διατήρηση θετικών πραγματικών αυξήσεων στους μισθούς αποτελεί ενθαρρυντική εξέλιξη. Ωστόσο, η επιβράδυνση της δυναμικής και οι νέοι πληθωριστικοί κίνδυνοι υπενθυμίζουν ότι η διατήρηση της αγοραστικής δύναμης θα εξαρτηθεί ολοένα και περισσότερο από την αύξηση της παραγωγικότητας, την ενίσχυση των επενδύσεων και τη συνολική ανθεκτικότητα της οικονομίας.
Add comment
Comments