Ρωσία: Ο πόλεμος έφτασε στα σύνορα του NATO – Χτύπημα στην αμαξοστοιχία Κίεβο–Βαρσοβία

Ο πόλεμος στην Ουκρανία πλησίασε το πρωί της Κυριακής ακόμη περισσότερο στα σύνορα του NATO. Ρωσικό drone έπληξε την αμαξοστοιχία Κίεβο – Βαρσοβία στην περιφέρεια Βολίν της δυτικής Ουκρανίας, σε απόσταση μόλις δύο χιλιομέτρων από τα σύνορα με την Πολωνία. Σχεδόν ταυτόχρονα, άλλο πλήγμα σημειώθηκε στην περιοχή του συνοριακού περάσματος Yahodyn–Dorohusk, ενός από τους σημαντικότερους οδικούς διαδρόμους μεταξύ Ουκρανίας και Πολωνίας.

Η επίθεση προκάλεσε πυρκαγιά σε πρατήριο καυσίμων και φορτηγά που βρίσκονταν στην περιοχή, ενώ η λειτουργία του συνοριακού σταθμού διακόπηκε προσωρινά.Δεν αναφέρθηκαν θύματα από τα συγκεκριμένα πλήγματα. Όμως το σημαντικότερο στοιχείο δεν βρίσκεται τόσο στις ζημιές όσο στον χάρτη. Τα ρωσικά drones έφτασαν πλέον σε απόσταση λίγων εκατοντάδων μέτρων από το έδαφος μιας χώρας-μέλους του NATO.

Δύο χιλιόμετρα από την Πολωνία

Σύμφωνα με την ουκρανική κρατική εταιρεία σιδηροδρόμων Ukrzaliznytsia, το ρωσικό drone έπληξε τη μηχανή της επιβατικής αμαξοστοιχίας που εκτελούσε το δρομολόγιο προς τη Βαρσοβία. Το προσωπικό είχε ειδοποιηθεί εγκαίρως για την απειλή και είχε απομακρυνθεί, με αποτέλεσμα να μην υπάρξουν θύματα. Η απόσταση από τα πολωνικά σύνορα ήταν περίπου δύο χιλιόμετρα. Ακόμη πιο κοντά στα σύνορα σημειώθηκε το δεύτερο περιστατικό.

Στην περιοχή του Yahodyn, απέναντι από το πολωνικό Dorohusk, drone έπληξε φορτηγό κοντά στο συνοριακό πέρασμα. Από την επίθεση και τα συντρίμμια προκλήθηκε επίσης φωτιά σε πρατήριο καυσίμων και σε οχήματα που βρίσκονταν στην περιοχή. Η Πολωνία αντέδρασε θέτοντας σε επιφυλακή τις δυνάμεις αεράμυνας και απογειώνοντας μαχητικά αεροσκάφη. Οι πολωνικές αρχές ανακοίνωσαν ότι δεν καταγράφηκε παραβίαση του πολωνικού εναέριου χώρου.

Αυτό όμως δεν αλλάζει τη γεωγραφική σημασία της επίθεσης.

Δεν είναι ένα τυχαίο συνοριακό πέρασμα

Το Yahodyn–Dorohusk δεν είναι απλώς ένα σημείο πάνω στον χάρτη. Αποτελεί μία από τις βασικές χερσαίες πύλες που συνδέουν την Ουκρανία με την Πολωνία και, μέσω αυτής, με την υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση. Από τους δυτικούς διαδρόμους της Ουκρανίας περνούν εμπορεύματα, καύσιμα, ανθρωπιστική βοήθεια και στρατιωτικός εξοπλισμός. Παράλληλα, οι σιδηροδρομικές γραμμές της περιοχής αποτελούν κρίσιμο σύνδεσμο μεταξύ Κιέβου και ευρωπαϊκών πρωτευουσών.

Γι' αυτό και το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν ένα ρωσικό drone έπεσε δύο χιλιόμετρα ή 800 μέτρα από την Πολωνία. Είναι εάν η Μόσχα έχει αρχίσει να μετακινεί συστηματικά το βάρος των επιθέσεών της προς τις δυτικές αρτηρίες logistics της Ουκρανίας.

Η γεωγραφία του πολέμου αλλάζει

Για μεγάλο διάστημα η δυτική Ουκρανία λειτουργούσε ως σχετικά ασφαλέστερη πίσω ζώνη. Το μεγαλύτερο μέρος των σφοδρών μαχών διεξαγόταν εκατοντάδες χιλιόμετρα ανατολικότερα. Αυτό επέτρεψε στις δυτικές περιοχές να αποκτήσουν έναν δεύτερο, εξαιρετικά σημαντικό ρόλο. Έγιναν η γέφυρα μεταξύ της εμπόλεμης Ουκρανίας και της Ευρώπης. Από εκεί εισέρχεται σημαντικό μέρος της δυτικής βοήθειας. Από εκεί περνούν άνθρωποι και εμπορεύματα.

Από εκεί λειτουργούν οι σιδηροδρομικές και οδικές συνδέσεις με Πολωνία και την υπόλοιπη ΕΕ. Εάν λοιπόν οι συγκεκριμένοι διάδρομοι μετατραπούν σε συστηματικούς στόχους, αλλάζει ένα μέρος της οικονομικής και στρατηγικής γεωγραφίας του πολέμου.

Από το Donbas στα logistics

Η στρατιωτική λογική είναι σχετικά απλή. Ένας στρατός δεν εξαρτάται μόνο από τις μονάδες που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή. Εξαρτάται από μια τεράστια αλυσίδα πίσω από αυτές: . Εάν διαταραχθεί η αρχή της αλυσίδας, οι επιπτώσεις μπορούν τελικά να φτάσουν εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά.

Γι' αυτό η προσέγγιση των ρωσικών πληγμάτων στα πολωνικά σύνορα έχει σημασία πολύ μεγαλύτερη από την καταστροφή ενός φορτηγού ή μιας μηχανής τρένου.

Και μια ιδιαίτερα ανησυχητική λεπτομέρεια

Οι Financial Times επισημαίνουν ακόμη μία διάσταση του περιστατικού. Λίγο πριν από το ρωσικό πλήγμα είχε περάσει από την ίδια σιδηροδρομική γραμμή αμαξοστοιχία που μετέφερε ξένους αξιωματούχους, μεταξύ των οποίων και ο πρώην πρωθυπουργός της Σουηδίας Carl Bildt. Δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν ότι η συγκεκριμένη αποστολή αποτελούσε στόχο. Το γεγονός όμως υπογραμμίζει πόσο κρίσιμη έχει γίνει αυτή η σιδηροδρομική σύνδεση. Οι ουκρανικοί σιδηρόδρομοι δεν μεταφέρουν μόνο επιβάτες και εμπορεύματα.

Αποτελούν βασικό κομμάτι της σύνδεσης της ουκρανικής κυβέρνησης με τους δυτικούς συμμάχους της.

Το δύσκολο όριο του NATO

Εδώ βρίσκεται και η μεγαλύτερη γεωπολιτική σημασία. Όσο οι επιθέσεις πραγματοποιούνται εντός ουκρανικού εδάφους, δεν ενεργοποιείται το Άρθρο 5 του NATO. Η Πολωνία όμως βρίσκεται κυριολεκτικά λίγα μέτρα μακριά. Και όσο αυξάνεται η ένταση των ρωσικών επιχειρήσεων στη συγκεκριμένη περιοχή τόσο αυξάνεται και η πιθανότητα ενός λάθους, μιας απόκλισης πορείας ή μιας παραβίασης του εναέριου χώρου κράτους-μέλους της Συμμαχίας.

Η Πολωνία το γνωρίζει. Γι' αυτό και η αντίδρασή της ήταν άμεση: μαχητικά στον αέρα, αεράμυνα σε επιφυλακή και προσωρινή αναστολή της λειτουργίας των συνοριακών περασμάτων κατά τη διάρκεια του συναγερμού.

Ένας πόλεμος logistics

Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει εξελιχθεί σταδιακά και σε πόλεμο υποδομών. Η Ρωσία επιχειρεί να πλήξει το ενεργειακό σύστημα, τις σιδηροδρομικές υποδομές και τις γραμμές ανεφοδιασμού της Ουκρανίας. Η Ουκρανία, από την άλλη πλευρά, έχει μεταφέρει τον πόλεμο βαθύτερα μέσα στη Ρωσία, πλήττοντας διυλιστήρια, εγκαταστάσεις καυσίμων και άλλες ενεργειακές υποδομές.

Το αποτέλεσμα είναι ότι η έννοια του «μετώπου» γίνεται όλο και λιγότερο γεωγραφικά σαφής. Δεν βρίσκεται μόνο στα χαρακώματα της ανατολικής Ουκρανίας.

• Βρίσκεται στα διυλιστήρια.
• Στα δίκτυα ηλεκτρισμού.
• Στις αποθήκες.
• Στους σιδηροδρόμους.
• Και πλέον βρίσκεται ακόμη και στους συνοριακούς διαδρόμους που συνδέουν την Ουκρανία με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

800 μέτρα

Ίσως τελικά αυτός να είναι ο αριθμός που περιγράφει καλύτερα τη σημερινή εξέλιξη. Περίπου 800 μέτρα χώριζαν ένα από τα ρωσικά πλήγματα από τα πολωνικά σύνορα. Από τη μία πλευρά βρίσκεται η Ουκρανία, μια χώρα σε πόλεμο. Από την άλλη βρίσκεται η Πολωνία, μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του NATO. Ανάμεσά τους υπάρχει πλέον λιγότερο από ένα χιλιόμετρο.

Και όσο ο πόλεμος μετακινείται προς τις δυτικές αρτηρίες της Ουκρανίας, τόσο μικραίνει και η γεωγραφική απόσταση που τον χωρίζει από την ίδια την Ατλαντική Συμμαχία.