Περισσότεροι από 455.000 επενδυτές έχουν έκθεση σε 131 κεφάλαια υπό εκκαθάριση. Οι έρευνες για πιθανή χειραγώγηση της αγοράς αγγίζουν τον χρηματοπιστωτικό και πολιτικό μηχανισμό της χώρας.
Από τον Δαίδαλο | Συντακτική ομάδα Greece2Day
Στην Τουρκία, η κρίση των επενδυτικών κεφαλαίων έχει αποκτήσει το παρατσούκλι "Fonzi" - συνδυασμός της τουρκικής λέξης για το κεφάλαιο, fon, και της αναφοράς στα σχήματα Ponzi. Το όνομα παραπέμπει στις υποψίες ότι ορισμένα κεφάλαια προσέλκυαν νέους επενδυτές με εντυπωσιακές αποδόσεις, ενώ επένδυαν σε μετοχές των οποίων οι τιμές μπορούσαν να επηρεαστούν από περιορισμένες συναλλαγές. Οι καταγγελίες για οργανωμένη χειραγώγηση διερευνώνται και δεν αποτελούν τελεσίδικα δικαστικά ευρήματα.
Η κρίση αφορά 131 κεφάλαια, με συνολικά υπό διαχείριση περιουσιακά στοιχεία που είχαν φθάσει περίπου το 1 τρισ. τουρκικές λίρες ή $20 δισ. Περισσότεροι από 455.000 επενδυτές έχουν συμμετοχές σε αυτά. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο ενεργητικό των κεφαλαίων που τέθηκαν σε εκκαθάριση· δεν σημαίνει ότι έχει ήδη χαθεί ολόκληρο από τους επενδυτές. Το τελικό ύψος των απωλειών παραμένει αβέβαιο, καθώς θα εξαρτηθεί από την αξία και τη ρευστοποιησιμότητα των περιουσιακών στοιχείων τους.
Υπερβολικές αποδόσεις και μετοχές με περιορισμένη διασπορά
Στο επίκεντρο των δημοσιευμάτων βρίσκεται η Tera, της οποίας τα κεφάλαια είχαν σημαντικές θέσεις σε εταιρείες με σχετικά μικρό αριθμό μετοχών διαθέσιμο για συναλλαγές. Υλικό προώθησης του κεφαλαίου TLY, σύμφωνα με τους Financial Times, εμφάνιζε απόδοση 4.233% για το 2025, όταν η ευρύτερη τουρκική αγορά είχε καταγράψει πολύ χαμηλότερη επίδοση.
Ένα παράδειγμα που εξετάζουν οι αρχές είναι η ναυπηγική Özata Denizcilik. Η μετοχή της φέρεται να ανέβηκε από περίπου 281 λίρες τον Απρίλιο σε σχεδόν 5.000 τον Σεπτέμβριο και στη συνέχεια να υποχώρησε περίπου 98% από το υψηλό της. Η τουρκική εποπτική αρχή κεφαλαιαγοράς έχει υποβάλει ποινικές καταγγελίες για ύποπτη χειραγώγηση της μετοχής. Οι κατηγορίες διερευνώνται και δεν ισοδυναμούν με καταδίκη.
Οι προειδοποιήσεις και η αντίδραση των αρχών
Η υπόθεση προκαλεί ερωτήματα για το πότε αντιλήφθηκαν οι εποπτικές αρχές τους κινδύνους και γιατί δεν παρενέβησαν νωρίτερα. Το Reuters αναφέρει ότι Τούρκοι αξιωματούχοι είχαν προειδοποιήσει ήδη από το 2025 για πιθανή χειραγώγηση μέσω επενδυτικών κεφαλαίων. Παράλληλα, η MSCI είχε εκφράσει ανησυχίες για συντονισμένες συναλλαγές και τη διαφάνεια της αγοράς.
Τον Σεπτέμβριο, όταν ορισμένα κεφάλαια δυσκολεύτηκαν να ικανοποιήσουν αιτήματα εξαγοράς μεριδίων, η εποπτική αρχή διέταξε την εκκαθάριση 131 κεφαλαίων. Η ρευστοποίηση περιουσιακών στοιχείων, ιδίως μετοχών με μικρή εμπορευσιμότητα, επιβάρυνε τις τιμές και ενίσχυσε την αβεβαιότητα για το τι ποσό θα επιστραφεί τελικά στους επενδυτές.
Η έρευνα έχει πλέον διευρυνθεί. Ο υπουργός Δικαιοσύνης της Τουρκίας δήλωσε ότι εξετάζεται ένα ευρύτερο εγκληματικό δίκτυο, ενώ οι Financial Times αναφέρουν ότι εκατοντάδες πρόσωπα βρίσκονται αντιμέτωπα με δικαστικές διαδικασίες και πάνω από 100 έχουν συλληφθεί. Μεταξύ των προσώπων που έχουν βρεθεί στο επίκεντρο είναι χρηματοπιστωτικοί παράγοντες και πρόσωπα με πολιτικές διασυνδέσεις. Κάποιοι από τους υπόπτους αρνούνται τις κατηγορίες.
Η πολιτική διάσταση και η εμπιστοσύνη των επενδυτών
Η υπόθεση εξελίσσεται σε δοκιμασία για την κυβέρνηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, καθώς οι καταγγελίες αγγίζουν στελέχη της αγοράς και πρόσωπα που συνδέονται με το κυβερνών κόμμα. Η κυβέρνηση έχει ανακοινώσει μέτρα για τη διαχείριση της κρίσης, ενώ οι αρχές δηλώνουν ότι θα αναζητήσουν περιουσιακά στοιχεία και χρήματα που ενδέχεται να μεταφέρθηκαν στο εξωτερικό.
Το βασικό ερώτημα για την αγορά είναι αν οι έρευνες θα αποκαλύψουν με διαφάνεια πώς δημιουργήθηκαν οι υπερβολικές αποδόσεις, ποιος γνώριζε τους κινδύνους και αν οι κανόνες εφαρμόστηκαν ισότιμα. Η απάντηση θα επηρεάσει όχι μόνο τις πιθανές ανακτήσεις χρημάτων από τους επενδυτές, αλλά και την αξιοπιστία της τουρκικής κεφαλαιαγοράς σε μια περίοδο που η χώρα χρειάζεται ξένα κεφάλαια.
Add comment
Comments