Οι διπλωμάτες στην Αβάνα προετοιμάζονται για μια εναλλακτική τακτική του Τραμπ : τη χώρα να λιμοκτονεί μέχρι να βγει ο λαός στους δρόμους και οι ΗΠΑ να μπορέσουν να παρέμβουν.
Ανάμεσα στους καταπράσινους κήπους της διπλωματικής συνοικίας της Αβάνας, Siboney, πρέσβεις από χώρες που παραδοσιακά συμμαχούν με τις Ηνωμένες Πολιτείες εκφράζουν αυξανόμενη απογοήτευση για την προσπάθεια της Ουάσιγκτον να ανατρέψει την κυβέρνηση της Κούβας, ενώ ταυτόχρονα καταρτίζουν σχέδια για τη μείωση των διπλωματικών αποστολών τους.
Η Κούβα βρίσκεται σε κρίση. Ήδη παραπαίουσα από μια τετραετή οικονομική ύφεση, η οποία επιδεινώθηκε από τον υπερπληθωρισμό και τη μετανάστευση σχεδόν του 20% του πληθυσμού, η 67χρονη κομμουνιστική κυβέρνηση βρίσκεται στο πιο αδύναμο σημείο της.
Μετά την επιτυχημένη στρατιωτική επιχείρηση της Ουάσιγκτον εναντίον της συμμάχου της Κούβας, Βενεζουέλας, στις αρχές Ιανουαρίου, η αμερικανική κυβέρνηση επιδιώκει ενεργά την αλλαγή καθεστώτος. Ο Guardian μίλησε με περισσότερους από πέντε κορυφαίους αξιωματούχους από διαφορετικές χώρες και άκουσε παράπονα ότι ο επιτετραμμένος των ΗΠΑ, Μάικ Χάμερ, δεν έχει μοιραστεί κανενός είδους λεπτομερές σχεδίο πέρα από το να οδηγηθεί το νησί σε οικονομικό αδιέξοδο.
Ένας ανέφερε: "Γίνεται λόγος για τα ανθρώπινα δικαιώματα και ότι αυτή είναι η χρονιά που η Κούβα αλλάζει - αλλά ελάχιστη συζήτηση για το τι θα συμβεί μετά".
Κάποιοι ελπίζουν ότι οι φημολογούμενες συζητήσεις υψηλού επιπέδου στο Μεξικό μεταξύ της κουβανικής κυβέρνησης - υπό τον στρατηγό Αλεχάντρο Κάστρο Εσπίν, γιο του 94χρονου πρώην προέδρου της Κούβας Ραούλ Κάστρο - και Αμερικανών αξιωματούχων θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε συμφωνία, αλλά μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν σημάδια προόδου.
Αντίθετα, οι διπλωμάτες στην Αβάνα προετοιμάζονται για μια εναλλακτική τακτική: τη λιμοκτονία της χώρας μέχρι να βγει ο κόσμος στους δρόμους και να παρέμβουν οι ΗΠΑ. "Προσπαθούμε να διατηρήσουμε την ψυχραιμία μας", ανέφερε ένας πρέσβης. "Οι πρεσβείες βασίζονται στον σχεδιασμό για το απροσδόκητο - ελπίζουμε πριν γίνει και αναμενόμενο", είπε ένας άλλος.
Ανησυχίες προκαλούν τα νέα ότι η έλλειψη καυσίμων εμποδίζει τις προσπάθειες του Παγκόσμιου Προγράμματος Τροφίμων των Ηνωμένων Εθνών να ανακουφίσει τα δεινά από τον περσινό τυφώνα Μελίσσα. Ο οργανισμός, ο οποίος διατηρεί διακριτική παρουσία στο νησί, πρέπει τώρα να καταρτίσει σχέδια για μια νέα, πολύ μεγαλύτερη κρίση. "Βλέπουμε ήδη τον αντίκτυπο στη διαθεσιμότητα φρέσκων προϊόντων στις πόλεις", δήλωσε ο Ετιέν Λαμπάντ, διευθυντής του WFP για τη χώρα.
Οι διπλωμάτες εξέφρασαν ανησυχία για το πόσο γρήγορα η έλλειψη καυσίμων - για ηλεκτρικό ρεύμα, νερό και μεταφορά τροφίμων - θα μπορούσε να προκαλέσει ακραία δεινά. "Είναι θέμα εβδομάδων", εξτίμησε ένας. "Η εκτίμηση είναι ότι οι άνθρωποι σε αγροτικά χωριά όπως το Βινιάλες μπορεί να είναι σχετικά καλά, αλλά όσοι βρίσκονται στις πόλεις θα διατρέξουν τρομερό κίνδυνο".
Η τελευταία κρίση στην Κούβα έρχεται μετά από ένα εκτελεστικό διάταγμα που υπέγραψε ο Ντόναλντ Τραμπ τον Ιανουάριο, το οποίο επιβάλλει δασμούς σε κάθε χώρα που προμηθεύει πετρέλαιο τη νησιωτική αυτή χώρα. Παρά την οργή των παραδοσιακών συμμάχων της Κούβας, Κίνας και Ρωσίας, η απειλή έχει αποδειχθεί αποτελεσματική.
Ακόμα και το Μεξικό, το οποίο πέρυσι αντικατέστησε τη Βενεζουέλα ως ο μεγαλύτερος προμηθευτής του νησιού, έχει σταματήσει να στέλνει δεξαμενόπλοια, αν και η πρόεδρός του, Κλαούντια Σάινμπαουμ, προειδοποίησε για μια ανθρωπιστική καταστροφή στο νησί και έστειλε 800 τόνους βοήθειας. "Κανείς δεν μπορεί να αγνοήσει την κατάσταση που βιώνει ο κουβανικός λαός αυτή τη στιγμή λόγω των κυρώσεων που επιβάλλουν οι Ηνωμένες Πολιτείες με πολύ άδικο τρόπο", δήλωσε την Τρίτη.
Σε ένα πάρτι στην αμερικανική κατοικία του πρέσβη στις 28 Ιανουαρίου, ο Χάμερ αναφέρθηκε στο 68ετές εμπάργκο των ΗΠΑ στο νησί, λέγοντας στους καλεσμένους: "Οι Κουβανοί παραπονιούνται εδώ και χρόνια για τον «αποκλεισμό», όμως τώρα θα υπάρξει πραγματικός αποκλεισμός". Ξεκίνησε μια περιοδεία στην ανατολική Κούβα λίγο αργότερα, διανέμοντας αμερικανική βοήθεια, κατά τη διάρκεια της οποίας μικρές ομάδες διαδηλωτών που υποστηρίζονται από την κυβέρνηση τον αντιμετώπισαν με ύβρεις.
Πιστεύεται τώρα ότι κατευθύνεται στη Ρώμη για συζητήσεις με το Βατικανό, το οποίο ασκεί ολοένα και μεγαλύτερη επιρροή στο νησί. Μια εκπρόσωπος της πρεσβείας δήλωσε ότι συναντώνται τακτικά με διπλωματικούς συναδέλφους, αλλά "φυσικά δεν συζητάμε τις λεπτομέρειες των συναντήσεών μας".
Οι συνέπειες του αμερικανικού πετρελαϊκού αποκλεισμού έφτασαν πιο γρήγορα από ό,τι περίμενε κανείς, εντείνοντας τις ανησυχίες των διπλωματών. Και οι τρεις αεροπορικές εταιρείες που μετέφεραν τουρίστες στην Κούβα από τον Καναδά ανέστειλαν τις υπηρεσίες τους αυτή την εβδομάδα λόγω έλλειψης καυσίμων αεροπορίας στο νησί.
Ακολούθησαν δύο ρωσικές αεροπορικές εταιρείες. Και οι πέντε αερομεταφορείς έχουν ξεκινήσει τη διαδικασία επαναπατρισμού ταξιδιωτών. 750.000 Καναδοί επισκέφθηκαν την Κούβα το 2025, μακράν η μεγαλύτερη ομάδα τουριστών. Οι Ρώσοι είναι η τρίτη πιο πολυάριθμη κατηγορία επισκεπτών, μετά τους Κουβανούς ομογενείς. Την Τετάρτη, το Υπουργείο Εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου προσάρμοσε τις ταξιδιωτικές του οδηγίες ώστε να συστήνει μόνο τα απαραίτητα ταξίδια στο νησί.
Καθώς ο πετρελαικός αποκλεισμός επηρεάζει αρνητικά την ικανότητα της κουβανικής κυβέρνησης να κερδίζει συνάλλαγμα, οι Κουβανοί εκτός των διπλωματικών θυλάκων έχουν αρχίσει να προετοιμάζονται για μια ζωή χωρίς καύσιμα. "Αρχίζει να μοιάζει με την πυραυλική κρίση του 1962", είπε κάποιος. "Ο ήλιος έλαμπε και τότε, και οι άνθρωποι ασχολούνταν με τις δουλειές τους, κάτω από ένα σύννεφο άγχους".
Η κυβέρνηση της Κούβας έχει ήδη κλείσει πανεπιστήμια, γυμνάσια και μη απαραίτητα κρατικά γραφεία και έχει περιορίσει τις δημόσιες συγκοινωνίες προκειμένου να διατηρήσει τους πόρους. Ο Άντριαν Ροντρίγκεζ Σουάρες σπουδάζει πυρηνική φυσική στο Πανεπιστήμιο της Αβάνας. Ο 22χρονος κατάγεται από το Ολγκίν, μια πόλη στα ανατολικά της Κούβας, αλλά ζει σε φοιτητική εστία στην Ανατολική Αβάνα. Του έχουν πει να επιστρέψει στο σπίτι για να συνεχίσει τις σπουδές του εξ αποστάσεως.
"Ακούσαμε τα νέα την Πέμπτη και από τότε, όσοι μπόρεσαν έχουν φύγει", ανέφερε. "Πολλοί χρησιμοποιούν τα δικά τους μέσα για να γυρίσουν σπίτι. Αυτό που με ανησυχεί είναι η κατάσταση στην επαρχία μου. Αν και μου αρέσει η ιδέα να επιστρέψω στην οικογένειά μου, οι σπουδές θα είναι δύσκολες. Έξω από την Αβάνα η διαθεσιμότητα ηλεκτρικού ρεύματος μειώνεται κατά πολύ".
Άλλοι έχουν χρησιμοποιήσει τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να εκφράσουν τις ανησυχίες τους. Ένας χρήστης του Facebook έγραψε: "Παντρεύομαι τον Μάρτιο και μόλις με ενημέρωσαν ότι οι γάμοι για αυτόν τον μήνα θα ακυρωθούν. Έχει κανείς πληροφορίες;" Άλλοι προσπαθούν να βοηθήσουν. "Άτομα που υποβάλλονται σε χημειοθεραπεία, αιμοκάθαρση και επείγοντα περιστατικά στο νοσοκομείο Calixto [στην Αβάνα] μετακινούνται δωρεάν", έγραψε ένας οδηγός μοτοσικλέτας-ταξί.
Υπάρχουν επίσης και εκείνοι που ενδιαφέρονται για την κατάσταση. Ένας άνδρας στη γειτονιά La Lisa στην Αβάνα κατασκευάζει καυστήρες από χυτό αλουμίνιο και γαλβανισμένο ψευδάργυρο για να μαγειρεύουν οι άνθρωποι πάνω σε ξύλα. Με 8 δολάρια για έναν μονό καυστήρα και 15 δολάρια για έναν διπλό, τα εργαλεία του αποδεικνύονται δημοφιλή.
"Η μητέρα μου τρελαίνεται με αυτό το μαγείρεμα στα κάρβουνα", είπε μια γυναίκα στην αγροτική πόλη Sancti Spiritus στην Κουβανική ενδοχώρα, η οποία στη συνέχεια ζήτησε να παραμείνει ανώνυμη, επειδή διαφορετικά θα έπρεπε "να κάνει διαθήκη για να κληροδοτήσει τη σόμπα με κάρβουνο στην κόρη μου ως μοναδική της κληρονομιά".
Εν τω μεταξύ, διπλωμάτες κάνουν σχέδια να φύγουν αν η κατάσταση επιδεινωθεί άμεσα. "Ποιο είναι το νόημα να είμαστε εδώ αν δεν μπορούμε να δουλέψουμε;" διερωτήθηκε ένας. "Είμαστε προετοιμασμένοι, σε εγρήγορση και ελπίζουμε ότι η κοινή λογική θα συνεχίσει να κερδίζει μερικούς ακόμα γύρους", είπε ένας άλλος.
Στο κέντρο της Αβάνας, τα hotspots που έχουν καταστήσει την πόλη έναν από τους πιο αγαπημένους τουριστικούς προορισμούς στον κόσμο ηρεμούν. Το Yarini είναι ένα από τα πιο μοντέρνα μπαρ χτισμένο πάνω σε ταράτσα, που πήρε το όνομά του από έναν διάσημο αντιαμερικανό μαστροπό των αρχών του 1900.
Συνήθως σφίζει από κόσμο, αλλά μια ζεστή νύχτα της εβδομάδας, μόνο δύο τραπέζια ήταν κατειλημμένα. Σε κανένα δεν κάθονταν ντόπιοι ή τακτικοί τουρίστες.
Αντίθετα, ήταν πολεμικοί ανταποκριτές που έκαναν ένα διάλειμμα από τον χειμώνα στην Ουκρανία, με την ελπίδα να καλύψουν την πτώση ενός από τα τελευταία κομμουνιστικά κράτη του κόσμου.
Add comment
Comments