ΗΠΑ και Κούβα: Πίεση με κυρώσεις μέχρι την αλλαγή του καθεστώτος;

Published on February 27, 2026 at 2:11 PM

Ένας πρωτοφανής πετρελαϊκός αποκλεισμός φέρνει την Κούβα στο χείλος της κατάρρευσης. Στη μέση όλων αυτών: ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, που θέλει να γονατίσει το νησί. Τώρα, ένα θανατηφόρο περιστατικό στη θάλασσα προκαλεί νέες εντάσεις.

Τις πρώτες πρωινές ώρες της 25ης Φεβρουαρίου, ένα ταχύπλοο πλησιάζει τις ακτές της Κούβας. Λέγεται ότι προέρχεται από τη Φλόριντα και καταλαμβάνεται από δέκα Κουβανούς εξόριστους. Όταν συναντά ένα περιπολικό σκάφος της Κουβανικής Ακτοφυλακής, ακολουθεί ανταλλαγή πυρών. Στο τέλος, τέσσερις επιβαίνοντες του ταχύπλοου είναι νεκροί και έξι άλλοι τραυματίζονται. Οι Κουβανοί εξόριστοι, ανέφερε αργότερα η κυβέρνηση στην Αβάνα, είχαν την πρόθεση να "διεισδύσουν με τρομοκρατικές προθέσεις στην Κούβα". Όπλα, εκρηκτικοί μηχανισμοί και γιλέκα παραλλαγής κατασχέθηκαν στο πλοίο.

Ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, ανακοίνωσε ότι το περιστατικό θα διερευνηθεί. Διευκρίνισε ότι δεν επρόκειτο για επίσημη επιχείρηση των ΗΠΑ και ότι δεν εμπλέκεται κανένα κυβερνητικό στέλεχος. Ο Ρούμπιο χαρακτήρισε την ανταλλαγή πυρών στην ανοιχτή θάλασσα ως "εξαιρετικά ασυνήθιστη", αλλά οι ΗΠΑ ήταν έτοιμες να "αντιδράσουν αναλόγως" μόλις όλα τα στοιχεία ήταν διαθέσιμα. Ποιο ρόλο παίζει ο Μάρκο Ρούμπιο; Το περιστατικό έρχεται σε μια περίοδο ιδιαίτερα έντονων εντάσεων μεταξύ των ΗΠΑ και της Κούβας, κάτι που δεν έχει καμία σχέση με τον Μάρκο Ρούμπιο. Ο Ρούμπιο έχει μια ιδιαίτερη σχέση με το κράτος της Καραϊβικής, το οποίο βρίσκεται λιγότερο από 150 χιλιόμετρα από τις ακτές της Φλόριντα.

Ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ είναι γιος Κουβανών μεταναστών. Και δεν μασάει τα λόγια του όταν πρόκειται για το πολιτικό μέλλον που επιθυμεί για την πατρίδα των γονιών του: "Νομίζω ότι θα θέλαμε να δούμε το καθεστώς εκεί να αλλάζει", είπε μόλις τον Ιανουάριο σε ακρόαση στη Γερουσία των ΗΠΑ. "Αυτό δεν σημαίνει ότι θα επιφέρουμε ενεργά μια αλλαγή", συνέχισε ο Ρούμπιο. Παρ' όλα αυτά, θα ήταν ένα μεγάλο πλεονέκτημα για τις ΗΠΑ αν η Κούβα δεν κυβερνιόταν πλέον από ένα αυταρχικό καθεστώς.

Τι πίεση ασκούν οι ΗΠΑ στην Κούβα;

Οι ΗΠΑ κάνουν αυτή τη στιγμή ό,τι μπορούν για να αποδυναμώσουν αυτό το καθεστώς στην Αβάνα όσο το δυνατόν περισσότερο. Ο Μάρκο Ρούμπιο θεωρείται η κινητήρια δύναμη πίσω από την τρέχουσα πολιτική των ΗΠΑ στη Λατινική Αμερική, ενώ είχε επίσης πιέσει αποφασιστικά για τη σύλληψη του τότε αρχηγού κράτους της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, τον Ιανουάριο.

Η στρατιωτική επιχείρηση στη Βενεζουέλα είχε επίσης σοβαρές συνέπειες για την Κούβα, επειδή στέρεψε τις εισαγωγές πετρελαίου από το Καράκας, οι οποίες ήταν τόσο ζωτικής σημασίας. Επιπλέον, οι ΗΠΑ απείλησαν με τιμωρητικούς δασμούς οποιαδήποτε τρίτη χώρα σκοπεύει να προμηθεύσει πετρέλαιο στο νησί της Καραϊβικής. Από τότε, οι διακοπές ρεύματος για ώρες αποτελούν μέρος της καθημερινής ζωής στην Κούβα και η κυβέρνηση έχει ήδη αναγκαστεί να μειώσει τις ώρες εργασίας και σχολείων, τα λεωφορεία και τα τρένα έχουν σταματήσει σε πολλά μέρη. Ο ΟΗΕ έχει ήδη προειδοποιήσει για μια "ανθρωπιστική κατάρρευση" στο νησί, καθώς η οξεία έλλειψη ενέργειας και καυσίμων παραλύει επίσης την ψύξη τροφίμων, την προμήθεια φαρμάκων και τη λειτουργία των αντλιών νερού.

Ο Ρούμπιο ανακοίνωσε μια ελάχιστη χαλάρωση σε ότι αφορά τις εξαγωγές πετρελαίου προς τον ιδιωτικό τομέα στην Κούβα. Ταυτόχρονα, ωστόσο, τόνισε ότι οι άδειες θα ανακαλούνται αμέσως εάν τα καύσιμα διοχετευτούν στον στρατό ή την κυβέρνηση.

Γιατί οι ΗΠΑ θεωρούν την Κούβα τόσο επικίνδυνη;

Η Ουάσινγκτον θεωρεί την Κούβα "εξαιρετική απειλή" για την εθνική ασφάλεια και την εξωτερική πολιτική. Στα τέλη Ιανουαρίου, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Τραμπ κήρυξε ακόμη και κατάσταση εθνικής έκτακτης ανάγκης. Οι ΗΠΑ κατηγορούν την κουβανική ηγεσία, μεταξύ άλλων, ότι παρέχει βάση σε εχθρικά κράτη και παράγοντες. Σύμφωνα με τις ΗΠΑ, η Κούβα φιλοξενεί τη μεγαλύτερη υπερπόντια εγκατάσταση τηλεπικοινωνιακών πληροφοριών της Ρωσίας, η οποία στοχεύει στην κλοπή ευαίσθητων πληροφοριών ασφαλείας των ΗΠΑ.

Η Κούβα συνεργάζεται όλο και πιο στενά με την Κίνα. Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών ισχυρίζονται ότι έχουν εντοπίσει τουλάχιστον τέσσερις κινεζικές εγκαταστάσεις κατασκοπείας στο νησί που μπορούν να παρακολουθούν τις στρατιωτικές επιχειρήσεις και τις οδούς επικοινωνίας των ΗΠΑ.

Επιπλέον, η Αβάνα κατηγορείται από την Ουάσινγκτον ότι παρέχει καταφύγιο σε διεθνείς τρομοκρατικές ομάδες όπως η παλαιστινιακή Χαμάς ή η λιβανέζικη Χεζμπολάχ. Παρόλο που δεν υπάρχουν δημόσιες αναφορές πληροφοριών ή άλλα αποδεικτικά στοιχεία, η Κούβα έχει συμπεριληφθεί σε έναν κατάλογο κρατών που χορηγούν την παγκόσμια τρομοκρατία από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Επιπλέον, οι ΗΠΑ βλέπουν την εξάπλωση των κομμουνιστικών ιδεολογιών από το κουβανικό καθεστώς ως άμεση απειλή για τα περιφερειακά τους συμφέροντα.

Πόσο καιρό υπάρχει η σύγκρουση;

Η σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ και Κούβας χρονολογείται από την Κουβανική Επανάσταση το 1959. Εκείνη την εποχή, ο Φιντέλ Κάστρο ανέτρεψε τον υποστηριζόμενο από τις ΗΠΑ δικτάτορα Φουλχένσιο Μπατίστα και λίγο αργότερα άρχισε να εθνικοποιεί αμερικανικές εταιρείες. Το 1961, οι ΗΠΑ προσπάθησαν να ανατρέψουν ξανά το νεαρό καθεστώς του Κάστρο με τη βοήθεια ένοπλων Κουβανών εξόριστων. Αλλά η εισβολή στον Κόλπο των Χοίρων απέτυχε και οδήγησε την Κούβα ακόμη περισσότερο στην αγκαλιά της ΕΣΣΔ. Φοβούμενος μια νέα αμερικανική εισβολή, ο Φιντέλ Κάστρο επέτρεψε την εγκατάσταση σοβιετικών πυρηνικών πυραύλων, η οποία κορυφώθηκε με την επικίνδυνη Κρίση των Πυραύλων της Κούβας το 1962, η οποία ήταν δύσκολο να εκτονωθεί.

Κατά τη διάρκεια αυτής της κρίσης, οι ΗΠΑ επέβαλαν ένα εκτεταμένο οικονομικό εμπάργκο στη νησιωτική δημοκρατία, το οποίο εξακολουθεί να ισχύει μέχρι σήμερα. Οι διπλωματικές σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών παραμένουν παγωμένες μέχρι σήμερα. Αν και υπήρξε μια σύντομη προσέγγιση υπό τον Μπαράκ Ομπάμα, οι κυρώσεις κατά της Κούβας αυστηροποιήθηκαν εκ νέου κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ και στη συνέχεια υπό τον Τζο Μπάιντεν.

Από τη δεύτερη ορκωμοσία του Ντόναλντ Τραμπ και τον διορισμό του Μάρκο Ρούμπιο ως Υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, οι ΗΠΑ σφίγγουν όλο και περισσότερο τα λουριά - μέχρι και σήμερα. "Αν ο κουβανικός λαός υποφέρει, είναι επειδή το καθεστώς στέκεται εμπόδιο στην παροχή βοήθειας", εξήγησε ο Ρούμπιο στο περιθώριο της δήλωσής του σχετικά με την τρέχουσα ανταλλαγή πυρών στα ανοικτά των κουβανικών ακτών.

Ανακοίνωσε ότι οι ΗΠΑ δεν θα μειώσουν την πίεση προς την Κούβα μέχρι το καθεστώς να παραχωρήσει στον λαό του "πολιτική και οικονομική ελευθερία".

 

 

Thomas Latschan (Deutsche Welle)

Επιμέλεια/Απόδοση: Ε.Μ.

Add comment

Comments

There are no comments yet.