Όταν η Cecilia Rosenbaum είδε μια σκάλα διακοσμημένη σαν ράχη βιβλιοθήκης - όπου το κάθε κατακόρυφο μέρος των σκαλοπατιών ήταν καλυμμένο με πολύχρωμα αυτοκόλλητα από τον “Πίτερ Παν”, τον “Τσάρλι και το Εργοστάσιο Σοκολάτας” και άλλους αγαπημένους τίτλους παιδικών βιβλίων - αποφάσισε να αντιγράψει την ιδέα για το σχολείο της.
Η διευθύντρια του Montessori Mondial Kungsholmen, ενός grundskola (υποχρεωτικού εννεαετούς σχολείου γενικής εκπαίδευσης), έχει βάλει στόχο να κάνει τους μαθητές της να διαβάζουν περισσότερο. Στα διαλείμματα, βιβλία μεταφέρονται στο πάρκο μπροστά από το σχολείο. Κάθε ημέρα ξεκινά με 15 λεπτά ανάγνωσης μέσα στην τάξη. Μία ημέρα την εβδομάδα ο δάσκαλος διαβάζει μεγαλόφωνα σε όλους τους μαθητές.
Η Σουηδία, που κάποτε είχε το υψηλότερο ποσοστό αλφαβητισμού στον κόσμο, βλέπει πλέον τις αναγνωστικές επιδόσεις της να υποχωρούν. Το 2022 - στα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία - η βαθμολογία της χώρας στην ανάγνωση στο πλαίσιο του PISA, της διεθνούς έρευνας που αξιολογεί τις δεξιότητες γραμματισμού και άλλες ικανότητες των 15χρονων μαθητών, είχε μειωθεί κατά 19 μονάδες μέσα σε τέσσερα χρόνια, φτάνοντας τις 487 μονάδες.
Για λόγους σύγκρισης, η Ιρλανδία σημείωσε 516 μονάδες και η Σιγκαπούρη, που βρέθηκε στην κορυφή, 543. “Περίπου το 25% των Σουηδών μαθητών δυσκολεύεται να διαβάσει σωστά”, λέει η υπουργός Ανώτατης Εκπαίδευσης, Lotta Edholm. Κατά την άποψή της, αυτό “συνδέεται με την υπερβολική εξάρτηση από τα ψηφιακά εργαλεία χωρίς επαρκή αποδεικτικά στοιχεία για την αποτελεσματικότητά τους”.
Η Edholm είναι αποφασισμένη να περιορίσει την ψηφιακή εκπαίδευση. “Från skärm till pärm” (“Από την οθόνη στο βιβλίο/ντοσιέ”) είναι το σύνθημα της κεντροδεξιάς κυβέρνησής της για την πολιτική “επιστροφής στα βασικά”, που στοχεύει στη μείωση της χρήσης υπολογιστών και tablets υπέρ της χειρόγραφης γραφής και των παραδοσιακών σχολικών βιβλίων.
Από τον Αύγουστο της φετινής χρονιάς, τα κινητά τηλέφωνα θα απαγορεύονται σε όλα τα grundskolor. Το 2023 η κυβέρνηση ξεκίνησε ένα φιλόδοξο επενδυτικό πρόγραμμα με στόχο κάθε μαθητής να διαθέτει ένα σχολικό βιβλίο ανά μάθημα. Μέχρι στιγμής έχουν διατεθεί πάνω από 2 δισ. σουηδικές κορώνες ($216 εκατ.) για την επιστροφή των βιβλίων, ενώ οι επενδύσεις στην ανάγνωση εκτός οθόνης, στη χειρόγραφη γραφή και στις αριθμητικές δεξιότητες θα συνεχιστούν.
Διαβάστε ακόμα: Ο πόλεμος στην ομορφιά είναι πόλεμος στην ελευθερία
Και άλλες χώρες στην Ευρώπη και την Αμερική στρέφονται ξανά στα βιβλία και τα στυλό μέσα στα σχολεία, όμως καμία δεν κινείται τόσο γρήγορα όσο η Δανία, η Σουηδία και η Φινλανδία - χώρες που κατά τα άλλα θεωρούνται ιδιαίτερα πρόθυμες στην υιοθέτηση ψηφιακών τεχνολογιών. Πέρυσι, η Φινλανδία, πατρίδα της Nokia, μιας από τις πρωτοπόρες εταιρείες κινητής τηλεφωνίας στον κόσμο, επέβαλε αυστηρούς περιορισμούς στη χρήση κινητών κατά τη διάρκεια των μαθημάτων για παιδιά ηλικίας 7 έως 16 ετών.
Η Δανία θα ακολουθήσει φέτος με νόμο που θα επιβάλλει απαγόρευση κινητών τηλεφώνων και προσωπικών tablets στα folkeskole, δηλαδή στα δημοτικά και κατώτερα γυμνάσια, μέχρι την ηλικία των 16 ετών.
“Είναι ακριβό να επιστρέφεις στα βιβλία”, λέει η Merete Riisager, πρώην υπουργός Παιδείας της Δανίας. Η χώρα πρωτοστάτησε στην εισαγωγή tablets στα σχολεία ήδη από το 2011, όμως παρείχε ελάχιστη εκπαίδευση στους δασκάλους. “Οι εκπαιδευτικοί μας ήταν χαμένοι”, λέει η Kara Barker-Astrom, διευθύντρια του VRG Campus Viktor Rydberg στη Στοκχόλμη, ενός σχολείου ανώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
Η χώρα έκτοτε φαίνεται να έχει μετανιώσει για τη στροφή προς την ψηφιοποίηση. Η Riisager εκτιμά ότι τα tablets συνέβαλαν στην επιδείνωση των επιδόσεων των Δανών μαθητών στην ανάγνωση και τα μαθηματικά.
Τα επιστημονικά στοιχεία υπέρ της απαγόρευσης των κινητών παραμένουν ακόμη περιορισμένα, ωστόσο αυξάνονται σταδιακά. “Σε γενικές γραμμές, όλοι συμφωνούν ότι ο περιορισμός της χρήσης κινητών ωφελεί τη συγκέντρωση των παιδιών”, λέει η Lucia Magis-Weinberg από το Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον.
Μελέτη που δημοσιεύθηκε τον Οκτώβριο έδειξε ότι η απαγόρευση κινητών “από το πρώτο μέχρι το τελευταίο κουδούνι” σε μια μεγάλη σχολική περιφέρεια της Φλόριντα οδήγησε αρχικά σε αύξηση των αποβολών μαθητών. Ωστόσο, κατά το δεύτερο έτος εφαρμογής της απαγόρευσης, καταγράφηκε σημαντική βελτίωση στις βαθμολογίες των τεστ.
Η έρευνα διαπίστωσε επίσης ότι οι απαγορεύσεις μείωσαν αισθητά τις αδικαιολόγητες απουσίες, καθώς οι μαθητές προσαρμόστηκαν και άρχισαν να απολαμβάνουν την εμπειρία του να μην είναι διαρκώς συνδεδεμένοι με τις οθόνες τους.
Η καλύτερη παρουσία στο σχολείο ενδέχεται να εξηγεί μέρος της βελτίωσης στις επιδόσεις. Παρ’ όλα αυτά, η Magis-Weinberg προειδοποιεί ότι δεν υπάρχει μία και μοναδική πολιτική που να ταιριάζει σε όλους.
Η Barker-Astrom χαιρετίζει πολλές από τις πολιτικές της Edholm, αλλά προειδοποιεί να μην κινηθεί το εκκρεμές υπερβολικά προς την αντίθετη κατεύθυνση. Οι μαθητές άνω των 16 ετών πρέπει να είναι σε θέση να χρησιμοποιούν κινητά και φορητούς υπολογιστές, καθώς το εκπαιδευτικό υλικό γίνεται πιο σύνθετο και επειδή χρειάζεται να αποκτήσουν τις ψηφιακές δεξιότητες που απαιτούνται τόσο στο πανεπιστήμιο όσο και στον χώρο εργασίας.
Παρ’ όλα αυτά, το σχολείο της εξακολουθεί να απενεργοποιεί το διαδίκτυο κατά τη διάρκεια των εξετάσεων: ο πειρασμός για αντιγραφή ή για ατελείωτο scrolling είναι απλώς υπερβολικά μεγάλος.
Add comment
Comments