Η Ρωσία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια ολοένα και πιο σοβαρή δοκιμασία στον ενεργειακό της εφοδιασμό, καθώς οι ουκρανικές επιθέσεις με drones σε διυλιστήρια και κρίσιμες υποδομές μεταφοράς καυσίμων προκαλούν αλυσιδωτές διαταραχές σε πολλές περιοχές της χώρας.
Αυτό που μέχρι πριν από λίγους μήνες θεωρούνταν τοπικό πρόβλημα εξελίσσεται πλέον σε πανρωσική πρόκληση, με αναλυτές και παράγοντες της αγοράς να προειδοποιούν ότι εάν συνεχιστούν οι επιθέσεις και δεν αποκατασταθεί η λειτουργία των πληγέντων εγκαταστάσεων, οι σημερινές ελλείψεις θα μπορούσαν να μετατραπούν σε πλήρους κλίμακας κρίση καυσίμων μέσα στο καλοκαίρι.
Η Κριμαία στο επίκεντρο της κρίσης
Η πιο δύσκολη κατάσταση καταγράφεται στην κατεχόμενη Κριμαία, όπου οι ουκρανικές επιθέσεις σε βασικούς οδικούς άξονες έχουν διαταράξει σοβαρά τις μεταφορές καυσίμων από τη Ρωσία.
Ιδιαίτερα κρίσιμο πλήγμα αποτέλεσαν οι επιθέσεις στον λεγόμενο αυτοκινητόδρομο “Νοβοροσίγια”, ο οποίος συνδέει τη χερσόνησο με την περιφέρεια του Ροστόφ και αποτελεί βασική αρτηρία ανεφοδιασμού.
Ο Ουκρανός υπουργός Ψηφιακού Μετασχηματισμού, Μιχαΐλο Φεντόροφ, έχει χαρακτηρίσει τις επιχειρήσεις αυτές ως “λογιστικό αποκλεισμό”, επισημαίνοντας ότι στόχος είναι η αποκοπή της Κριμαίας από τις ρωσικές γραμμές ανεφοδιασμού.
Οι τοπικές αρχές αναγκάστηκαν να επιβάλουν περιορισμούς στις πωλήσεις καυσίμων. Η βενζίνη υψηλών οκτανίων διατίθεται μόνο μέσω ειδικών κουπονιών, ενώ σε πολλές περιπτώσεις οι ιδιώτες οδηγοί δεν μπορούν να την προμηθευτούν καθόλου. Ακόμη και τα κοινά καύσιμα πωλούνται με ανώτατο όριο τα 20 λίτρα ανά συναλλαγή.
Οι ουρές στα πρατήρια έχουν γίνει πλέον καθημερινό φαινόμενο.
Ελλείψεις σε δεκάδες ρωσικές περιοχές
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται πλέον στην Κριμαία.
Σύμφωνα με διαθέσιμα στοιχεία που αξιολόγησε η Deutsche Welle, ελλείψεις καυσίμων έχουν εμφανιστεί τις τελευταίες εβδομάδες σε περισσότερες από δέκα ρωσικές περιφέρειες.
Στο Κρασνοντάρ, τουλάχιστον 15 πρατήρια διέκοψαν προσωρινά τις πωλήσεις καυσίμων, ενώ οι τοπικές αρχές κάνουν λόγο για αυξημένη ζήτηση λόγω οδηγών που μετακινούνται από την Κριμαία για ανεφοδιασμό.
Παράλληλα, προβλήματα καταγράφονται:
- Στις περιφέρειες Κουρσκ, Μπέλγκοροντ, Ριαζάν και Οριόλ.
- Στη Μόσχα και τα προάστιά της.Στην Αγία Πετρούπολη.
- Στις περιφέρειες Λένινγκραντ, Πσκοφ, Νόβγκοροντ και Μούρμανσκ.
- Στην Καρελία.
- Σε περιοχές της Σιβηρίας και της ρωσικής Άπω Ανατολής.
Αν και προς το παρόν οι μεγαλύτερες αλυσίδες πρατηρίων εξακολουθούν να λειτουργούν, τα παράπονα των καταναλωτών πολλαπλασιάζονται και οι τιμές της βενζίνης αυξάνονται με ρυθμό έως και 0,5% εβδομαδιαίως.
Τα ουκρανικά drones πλήττουν την «καρδιά» της διύλισης
Η Ρωσία αντιμετωπίζει σχεδόν κάθε καλοκαίρι πιέσεις στην αγορά καυσίμων λόγω αυξημένης εποχικής ζήτησης και προγραμματισμένων εργασιών συντήρησης στα διυλιστήρια.
Ωστόσο, τα τελευταία δύο χρόνια οι ουκρανικές επιθέσεις έχουν μετατρέψει μια συνηθισμένη εποχική δυσκολία σε σοβαρό στρατηγικό πρόβλημα.
Σύμφωνα με υπολογισμούς του Bloomberg, μόνο τον Μάιο δέχθηκαν επιθέσεις τα οκτώ από τα δέκα μεγαλύτερα διυλιστήρια της Ρωσίας.
Μεταξύ των στόχων περιλαμβάνονται εγκαταστάσεις της Lukoil στο Νίζνι Νόβγκοροντ και στο Περμ, οι οποίες έχουν χτυπηθεί επανειλημμένα.
Ο στρατηγικός διευθυντής της επενδυτικής εταιρείας Finam, Γιάροσλαβ Καμπάκοφ, εξηγεί ότι οι επιθέσεις πλέον δεν πλήττουν μόνο τις μονάδες πρωτογενούς επεξεργασίας πετρελαίου, αλλά και τις πιο εξειδικευμένες εγκαταστάσεις που παράγουν βενζίνη και ντίζελ.
Η αποκατάσταση αυτών των ζημιών απαιτεί μήνες, ενώ οι δυτικές κυρώσεις δυσκολεύουν σημαντικά την προμήθεια εξοπλισμού και ανταλλακτικών.
Κατακόρυφη πτώση της παραγωγής
Παρότι η Μόσχα έχει περιορίσει σημαντικά τη δημοσιοποίηση ενεργειακών στοιχείων, τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν σαφή επιδείνωση.
Σύμφωνα με τη ρωσική στατιστική υπηρεσία Rosstat:
Η παραγωγή πετρελαϊκών προϊόντων μειώθηκε κατά 9% τον Απρίλιο του 2026 σε ετήσια βάση.
Τον Μάιο η πτώση εκτιμάται ότι έφτασε το 13%.
Ιδιαίτερα βαρύ πλήγμα έχει δεχθεί το διυλιστήριο της Rosneft στο Τουάπσε της Μαύρης Θάλασσας.
Το ανεξάρτητο ερευνητικό κέντρο CREA υπολογίζει ότι οι εξαγωγές πετρελαϊκών προϊόντων της μονάδας μειώθηκαν κατά 73% το πρώτο πεντάμηνο του 2026, προκαλώντας απώλειες εσόδων που προσεγγίζουν τα €1,7 δισ.
Η Μόσχα προσπαθεί να προλάβει τα χειρότερα
Παράγοντες της αγοράς προειδοποιούν ότι αν οι επιθέσεις συνεχιστούν με τον ίδιο ρυθμό, οι σημερινές τοπικές ελλείψεις θα μπορούσαν να εξαπλωθούν σε πολύ μεγαλύτερο μέρος της χώρας μέχρι τα τέλη Ιουλίου ή τις αρχές Αυγούστου.
Σε μια προσπάθεια να περιορίσει τις επιπτώσεις, το ρωσικό υπουργείο Ενέργειας δημιούργησε στις 8 Ιουνίου ειδική ομάδα διαχείρισης κρίσης για την παρακολούθηση του εφοδιασμού.
Παράλληλα, η κυβέρνηση επανέφερε απαγορεύσεις εξαγωγών βενζίνης, ενώ για πρώτη φορά προχώρησε και σε περιορισμούς στις εξαγωγές κηροζίνης.
Η Ρωσία έχει επίσης αυξήσει τις εισαγωγές βενζίνης από τη Λευκορωσία, επιχειρώντας να καλύψει μέρος του κενού στην εσωτερική αγορά.
Το παράδοξο των ρωσικών εξαγωγών πετρελαίου
Παρά τα σοβαρά προβλήματα στα διυλιστήρια, οι συνολικές απώλειες για το ρωσικό κράτος παραμένουν μέχρι στιγμής περιορισμένες.
Ο λόγος είναι ότι το αργό πετρέλαιο που δεν μπορεί να υποστεί επεξεργασία στο εσωτερικό διοχετεύεται στις διεθνείς αγορές.
Η συνεχιζόμενη αστάθεια στη Μέση Ανατολή διατηρεί τις τιμές σε υψηλά επίπεδα, προσφέροντας στη Μόσχα ένα σημαντικό “μαξιλάρι” προστασίας.
Σύμφωνα με στοιχεία του Bloomberg, οι ρωσικές θαλάσσιες εξαγωγές αργού πετρελαίου κατέγραψαν στις αρχές Ιουνίου το υψηλότερο επίπεδο από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία.
Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι αν οι ουκρανικές επιθέσεις συνεχίσουν να πλήττουν τα διυλιστήρια και τις γραμμές μεταφοράς καυσίμων με την ίδια αποτελεσματικότητα, η Ρωσία ενδέχεται σύντομα να βρεθεί αντιμέτωπη με τη σοβαρότερη ενεργειακή αναταραχή στο εσωτερικό της από την έναρξη της σύγκρουσης.
Add comment
Comments