Η άνοδος της ακροδεξιάς στη Γαλλία δεν εξηγείται πλέον μόνο από το μεταναστευτικό, την οικονομική ανασφάλεια ή την παγκοσμιοποίηση. Σύμφωνα με νέα πολιτική έρευνα, η μεγαλύτερη ώθηση προς τη Μαρίν Λεπέν προέρχεται από κάτι ακόμη πιο βαθύ: την κατάρρευση της εμπιστοσύνης των πολιτών προς το παραδοσιακό πολιτικό σύστημα.
Η εικόνα που προκύπτει είναι ιδιαίτερα ανησυχητική για το γαλλικό πολιτικό κατεστημένο. Ένα σημαντικό τμήμα των ψηφοφόρων δεν δηλώνει ότι θεωρεί τη Λεπέν ιδανική λύση· απλώς πιστεύει ότι δεν υπάρχει πλέον καμία άλλη αξιόπιστη επιλογή.
Η Γαλλία ως προειδοποίηση για ολόκληρη τη Δύση
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από τις Βρετανίδες πολιτικές αναλύτριες Ντέμπορα Μάτινσον και Κλερ Έινσλεϊ, οι οποίες τα τελευταία χρόνια μελετούν τη συμπεριφορά αναποφάσιστων ψηφοφόρων σε Ευρώπη, Ηνωμένες Πολιτείες και Αυστραλία.
Το συμπέρασμά τους είναι ότι η κατάρρευση του πολιτικού κέντρου αποτελεί πλέον διεθνές φαινόμενο. Ωστόσο, η Γαλλία φαίνεται να βρίσκεται πιο κοντά από κάθε άλλη μεγάλη ευρωπαϊκή χώρα σε μια πλήρη ανατροπή του πολιτικού σκηνικού.
Οι ερευνήτριες εκτιμούν ότι η χώρα εξελίσσεται σε χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς η απογοήτευση απέναντι στα παραδοσιακά κόμματα μπορεί να οδηγήσει στην επικράτηση πολιτικών δυνάμεων που μέχρι πριν από λίγα χρόνια θεωρούνταν περιθωριακές.
«Δεν μας πείθει η Λεπέν – αλλά ποιος άλλος υπάρχει;»
Ίσως το πιο ενδιαφέρον εύρημα της μελέτης είναι ότι πολλοί από τους συμμετέχοντες δεν εμφανίζονται ιδιαίτερα ενθουσιασμένοι με τη Μαρίν Λεπέν.
Αρκετοί διατηρούν σοβαρές επιφυλάξεις τόσο για το παρελθόν του κόμματός της όσο και για την ίδια προσωπικά.
Παρ' όλα αυτά, αισθάνονται ότι η Γαλλία βρίσκεται σε διαρκή παρακμή και ότι τα κόμματα του πολιτικού κέντρου απέτυχαν να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα.
Η εγκληματικότητα, η υποβάθμιση των δημόσιων χώρων, η έλλειψη σεβασμού στους θεσμούς και η αίσθηση γενικευμένης κοινωνικής αποσύνθεσης κυριαρχούν στις ανησυχίες των πολιτών που συμμετείχαν στις ομάδες συζήτησης.
Η δολοφονία που έγινε σύμβολο της ανασφάλειας
Σε όλες σχεδόν τις ομάδες συζήτησης επανήλθε η πρόσφατη δολοφονία ενός 11χρονου κοριτσιού, με βασικό ύποπτο άτομο που είχε ήδη καταγγελθεί στις αρχές για επικίνδυνη συμπεριφορά.
Για πολλούς ψηφοφόρους, η υπόθεση αυτή συμβολίζει την αδυναμία του κράτους να προστατεύσει τους πολίτες και ενισχύει την πεποίθηση ότι η κυβέρνηση αδυνατεί να επιβάλει την τάξη.
Η συσσωρευμένη αυτή ανασφάλεια μετατρέπεται σταδιακά σε πολιτική οργή.
Η κατάρρευση της εικόνας του Μακρόν
Το μεγαλύτερο βάρος αυτής της απογοήτευσης φαίνεται να πέφτει στον Εμανουέλ Μακρόν.
Όταν εξελέγη το 2017, παρουσιάστηκε ως ο άνθρωπος που θα υπερέβαινε τη διάκριση Δεξιάς και Αριστεράς, ανανεώνοντας το γαλλικό πολιτικό σύστημα. Σήμερα όμως, σύμφωνα με την έρευνα, πολλοί ψηφοφόροι τον θεωρούν αποκομμένο από την κοινωνία, αναποτελεσματικό και περισσότερο προσανατολισμένο στις ευρωπαϊκές υποθέσεις παρά στα προβλήματα της καθημερινότητας των Γάλλων.
Η αποδυνάμωση του Μακρόν αφήνει ένα τεράστιο πολιτικό κενό, το οποίο μέχρι στιγμής φαίνεται να καλύπτει κυρίως η Εθνική Συσπείρωση της Λεπέν.
Οι αδυναμίες της Λεπέν δεν αρκούν πλέον
Η ίδια η Μαρίν Λεπέν εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικά πολιτικά βάρη.
Η δικαστική της περιπέτεια, οι παλαιότερες σχέσεις του κόμματός της με ακραίες ιδεολογικές τάσεις και η ασάφεια αρκετών οικονομικών προτάσεών της συνεχίζουν να προκαλούν επιφυλάξεις.
Ακόμη και το πρόγραμμα της Εθνικής Συσπείρωσης χαρακτηρίζεται από αρκετούς αναλυτές ως αντιφατικό σε κρίσιμους τομείς, όπως η δημόσια οικονομία, οι κρατικές δαπάνες και η ευρωπαϊκή πολιτική.
Ωστόσο, οι αδυναμίες αυτές φαίνεται να μην αρκούν πλέον για να ανακόψουν τη δυναμική της.
Το πολιτικό κέντρο δεν έχει ακόμη απάντηση
Η έρευνα δείχνει ότι εξακολουθεί να υπάρχει χώρος για έναν ισχυρό υποψήφιο του πολιτικού κέντρου ή της κεντροαριστεράς.
Οι ψηφοφόροι δεν έχουν εγκαταλείψει οριστικά αυτές τις πολιτικές δυνάμεις.
Αναζητούν όμως πολιτικούς που να ασχολούνται περισσότερο με ζητήματα καθημερινότητας, όπως η ασφάλεια, η δημόσια τάξη, οι μεταφορές και η ποιότητα ζωής, αντί για γενικόλογες ιδεολογικές αντιπαραθέσεις.
Χαρακτηριστικά, αρκετοί συμμετέχοντες εξέφρασαν θετική άποψη για δημάρχους μεγάλων πόλεων, οι οποίοι κρίνονται κυρίως από τα πρακτικά αποτελέσματα της διοίκησής τους και όχι από την κομματική τους ταυτότητα.
Οι δήμαρχοι ως νέα πολιτική γενιά
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα συμπεράσματα της έρευνας είναι ότι οι πιο δημοφιλείς πολιτικοί στη Γαλλία δεν είναι εθνικά στελέχη αλλά επιτυχημένοι δήμαρχοι.
Η σοσιαλίστρια δήμαρχος της Νάντης, Ζοάνα Ρολάν, αναφέρθηκε θετικά από αρκετούς ψηφοφόρους λόγω των παρεμβάσεών της στις δημόσιες συγκοινωνίες και στις αστικές αναπλάσεις.
Αντίστοιχα, ο πρώην πρωθυπουργός Εντουάρ Φιλίπ, ο οποίος θεωρείται πιθανός υποψήφιος για την προεδρία, εξακολουθεί να αντλεί σημαντικό μέρος της δημοτικότητάς του από τη θητεία του ως δήμαρχος της Χάβρης.
Το φαινόμενο αυτό παρατηρείται και σε άλλες δυτικές δημοκρατίες, όπου οι πολίτες φαίνεται να εμπιστεύονται περισσότερο όσους λύνουν καθημερινά προβλήματα παρά όσους κυριαρχούν στην εθνική πολιτική σκηνή.
Το μεγάλο στοίχημα μέχρι τις προεδρικές εκλογές
Η μελέτη καταλήγει σε ένα σαφές συμπέρασμα: η εκλογική άνοδος της ακροδεξιάς δεν είναι αναπόφευκτη, αλλά το χρονικό περιθώριο για την ανασυγκρότηση του πολιτικού κέντρου στενεύει επικίνδυνα.
Εάν μέχρι τις επόμενες προεδρικές εκλογές δεν εμφανιστεί μια πειστική πολιτική πρόταση που να απαντά στα ζητήματα ασφάλειας, κοινωνικής συνοχής και οικονομικής προοπτικής, η Μαρίν Λεπέν ενδέχεται να βρεθεί πιο κοντά από ποτέ στην κατάκτηση της γαλλικής προεδρίας.
Η περίπτωση της Γαλλίας αποτελεί πλέον αντικείμενο ιδιαίτερης προσοχής και στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες, καθώς πολλοί αναλυτές θεωρούν ότι οι ίδιες κοινωνικές και πολιτικές τάσεις εμφανίζονται, με διαφορετική ένταση, σχεδόν σε ολόκληρη τη Δύση.
Add comment
Comments