Ακόμα και αν είναι μεμονωμένη και με πολλές ιδιαιτερότητες, η ιστορία στο λύκειο της Θεσσαλονίκης δεν πρέπει να ιδωθεί ως τέτοια. Αποτελεί, δυστυχώς, την πτυχή ενός σκοτεινού θυμού μιας ολόκληρης γενιάς, των παιδιών που γεννήθηκαν στην κρίση και η ένταση δεν τα άφησε ποτέ. Το υπουργείο Παιδείας οφείλει να κάνει μια μεγάλη έρευνα για το τι πολίτες θα βγουν από το εκπαιδευτικό μας σύστημα.
Το περιστατικό στο λύκειο της Θεσσαλονίκης είναι σοκαριστικό και τραγικό. Σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά, μια καθηγήτρια Αγγλικών έμεινε απροστάτευτη απέναντι στο καθημερινό bullying που δεχόταν από τους μαθητές και τις μαθήτριές της - οι προϊστάμενοί της, από τη διεύθυνση του σχολείου και το γραφείο δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, μέχρι και την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Παιδείας, είτε αδιαφόρησαν, είτε, στο καλό σενάριο, απλώς απέτυχαν να διαχειριστούν ακόμη ένα πρόβλημα σχολικής ζωής: η τάξη ήταν εκτός ελέγχου, η καθηγήτρια που στο μεταξύ είχε παραπεμφθεί σε υγειονομική επιτροπή για να κριθεί εάν μπορεί να συνεχίσει να διδάσκει σε αυτό το τοξικό περιβάλλον, πέθανε το περασμένο Σάββατο έπειτα από εγκεφαλικό επεισόδιο.
Τα όσα ανέφερε στο απελπισμένο υπόμνημα που είχε στείλει, αλλά, από την άλλη, και τα όσα καταγγέλλονται για τη δική της παρουσία, περιγράφουν μια γενική αποτυχία: διαδικασιών και εποπτείας, εκπαιδευτικού συστήματος και νοοτροπίας, εργασιακών σχέσεων, γονιών και γονεϊκότητας, κοινωνίας συνολικά. Αλλά παράλληλα περιγράφουν μια γενιά που όμοιά της δεν έχει γνωρίσει η χώρα. Είναι αυτή η γενίκευση άδικη; Ισως, δεν είναι όλα τα παιδιά ίδια. Αλλά αν δεν το δούμε τελικά γενικά, αν δεν το αναγνωρίσουμε ως επαναλαμβανόμενο και ανησυχητικό φαινόμενο – με διαφοροποιήσεις στις αποχρώσεις της ασυδοσίας και στα αποτελέσματά της – και όχι ως μεμονωμένο περιστατικό που μας καθησυχάζει ως τέτοιο, τότε εθελοτυφλούμε.
Εθελοτυφλούμε αν νομίζουμε ότι εξακολουθεί να υπάρχει στη χώρα το φίλτρο του ελληνικού σχολείου, αλλά εθελοτυφλούμε ακόμα περισσότερο όταν επιλέγουμε να αγνοούμε ποια ακριβώς είναι αυτά τα παιδιά. Οχι φυσικά τα παιδιά του συγκεκριμένου λυκείου - ΓΕΛ και όχι ΕΠΑΛ, έχει και αυτό τη μικρή σημασία του – τα οποία τώρα βρίσκονται στο μικροσκόπιο μιας ΕΔΕ και μιας προκαταρκτικής εισαγγελικής έρευνας. Αλλά όλα εκείνα τα αχαρτογράφητα παιδιά που πρωταγωνιστούν τα τελευταία χρόνια σε αμέτρητες και όλο και πιο τρομακτικές ειδήσεις εκτροπής, εντός και εκτός σχολείου, με μια αξιοσημείωτη, μάλιστα, πρόοδο ενηλικίωσης: πρόπερσι ήταν 14χρονα, πέρυσι 15χρονα, εφέτος 16χρονα.
Είναι τα παιδιά των social media, ναι· των σύγχρονων γονιών που, έχοντας συνθλιβεί στους μύλους της καθημερινότητας, αδιαφορούν ή απλώς αδυνατούν να τα προσέξουν, ναι. Αλλά είναι και τα παιδιά τής παρατεταμένης κρίσης, μια ολόκληρη γενιά γεννημένη την 1η Μνημονίου, κάπου εκεί στο 2010, που δεν βρήκε ποτέ ηρεμία να αναπτυχθεί σωστά… Σύμφωνοι, δεν έγιναν όλα τα παιδιά τραμπούκοι μεγαλώνοντας στην κρίση, αλλά, όπως και να το δούμε, όλοι αυτοί οι σημερινοί ανήλικοι τραμπούκοι είναι παιδιά που μεγάλωσαν στην κρίση.
Κάποια γλίτωσαν, κάποια γεμίζουν τις πολυθρόνες των ψυχοθεραπευτών, κάποια όμως, πολλά, δεν ξέφυγαν. Προσοχή: Δεν μιλώ για τη "βαρβαρότητα των μνημονίων" και τη "βία των δανειστών", με τον τρόπο που πρώτα δαιμονοποίησε και έπειτα εργαλειοποίησε η "πάνω" και η "κάτω" πλατεία, σε εκείνη την ανίερη και τόσο καταλυτική πολιτικά σύμπραξη Αριστεράς και Ακροδεξιάς.
Διαβάστε ακόμα: Ανάκαμψη: Ούτε στα μισά του δρόμου μετά τα μνημόνια
Μιλώ για μια νέα ζωή που γεννήθηκε, έκανε τα πρώτα της βήματα, πήγε σχολείο και τώρα το τελειώνει, μέσα σε μια πνιγηρή ατμόσφαιρα που σαν βερνίκι την κάλυψε, ακόμα και όταν δεν ήταν καν σε θέση να το καταλάβει. Ενα μωρό των πρώτων χρόνων της κρίσης κυοφορήθηκε και γεννήθηκε μέσα σε ένα περιβάλλον κλιμακούμενης αβεβαιότητας και παρατεταμένου άγχους, όπου η ζωή των γονιών του κατέρρεε και υποβαθμιζόταν από μήνα σε μήνα, αν δεν έθετε σε αμφισβήτηση την ίδια τη δημιουργία του: σε ποια χώρα, με ποιο δικαίωμα εμείς οι άνεργοι φέρνουμε στον κόσμο ένα παιδί; Μετά, εκεί στα πέντε, στα έξι, όταν αντιλαμβανόταν για πρώτη φορά αυτή τη χώρα που κάποιοι καλοί άνθρωποι το έφεραν στον κόσμο, έβλεπε ή άκουγε τον μπαμπά και τη μαμά στις ουρές των ΑΤΜ, να περιμένουν ένα πενηντάρικο, αν υποθέσουμε ότι ο μπαμπάς και η μαμά ήταν τόσο τυχεροί ώστε να έχουν κάτι να περιμένουν από το μηχάνημα στο τέλος της ουράς.
Και κάπου στα 10 πλέον, όταν τα πράγματα μπορούσαν να γίνουν καλύτερα και η μαμά με τον μπαμπά θα έπαιρναν μια ανάσα, κλείστηκαν όλοι μέσα, σε τέσσερις τοίχους με όλες τις νευρώσεις μαζί για παρέα –ήταν η ώρα της πανδημίας, της καραντίνας: τα σχολεία έκλεισαν μια μέρα σαν κι αυτή, 11 Μαρτίου του 2020, και έσπασαν πανευρωπαϊκό ρεκόρ κλειστά, στερώντας από αυτά τα παιδιά όχι μόνο τη γνώση ή την απαραίτητη κοινωνικοποίηση, αλλά και μια στοιχειώδη προστασία από το περιβάλλον στο οποίο ήδη μεγάλωναν, ενώ παράλληλα εθίζονταν με κρατική σύσταση στις οθόνες. Ηταν σαν να έχυνες επί χρόνια όλη την απελπισία σε έναν κουβά. Και μετά να έριξες ένα παιδί, ένα σφουγγάρι, μέσα.
Την ίδια ώρα, εξάλλου, σχετικοποιούσες τη σπουδαιότητα και την αποστολή του ίδιου του σχολείου που είναι το θέμα μας. Το σχολείο, αυτό το απόλυτο και αναγκαίο καταφύγιο κάθε παιδικού μυαλού, θα άνοιγε στο εξής μόνο αν δεν υπήρχε κάτι άλλο "σημαντικότερο" και φτάσαμε πια να μην ανοίγει επειδή βρέχει και οι εκούσιες απουσίες και οι χαμένες μέρες να είναι δικαιολογημένες. Ο δάσκαλος, η καθηγήτρια, έπαυαν να είναι κάτι κομβικό στη ζωή ενός νέου ανθρώπου, είχαν μετατραπεί – αρχικά σταδιακά, με την υποβάθμιση της δημόσιας Παιδείας και την οικονομική τους εξαθλίωση, και έπειτα πολύ γρήγορα με την απαξίωση όλης της σχολικής διαδικασίας –, σε μια υποσημείωση της καθημερινότητας μιας όλο και πιο καταπιεσμένης αλλά ταυτόχρονα όλο και πιο ανορίωτης εφηβείας –και ως μη απαραίτητοι έγιναν ο στόχος της.
Διαβάζοντας τέτοιες ειδήσεις αναρωτιέσαι σοκαρισμένος: Ποια είναι αυτά τα παιδιά; Σε τι σπίτια μεγάλωσαν; Μα δεν πήγαν σχολείο; Η απάντηση είναι μπροστά στα μάτια μας. Δεν πήγαν σχολείο, δεν υπάρχει σχολείο, αυτό είναι διαλυμένο, μεγάλωσαν σε σπίτια που τα έπιπλα είχαν ποτίσει θυμό, είναι τα παιδιά που η ένταση δεν έκανε ποτέ ανακωχή στη ζωή τους. Φταίνε οι γονείς; Ναι, φταίνε. Δεν ήξεραν, δεν μπόρεσαν, δεν ήθελαν, δεν ήταν έτοιμοι, διαλέξτε όποια εξήγηση θέλετε. Αλλά αυτό έγινε πια, το ζήτημα είναι τι κάνουμε τώρα.
Το υπουργείο Παιδείας δεν έχει απλώς την υποχρέωση να δει τι συνέβη με την καθηγήτρια και τα παιδιά στο 3ο ΓΕΛ Θεσσαλονίκης, ούτε απλώς την υποχρέωση να βάλει μια τάξη στο ξεχαρβαλωμένο πράγμα που λέγεται ελληνικό σχολείο. Εχει την υποχρέωση να διεξαγάγει μια ευρεία και, επιτέλους, σοβαρή έρευνα για το τι έχουν αφήσει όλα αυτά που συνέβησαν τα τελευταία 16 χρόνια στα παιδιά μας.
Να βρει το αποτύπωμα της οικονομικής κρίσης και να εντοπίσει τις βλάβες που προκάλεσε το παρατεταμένο κλείσιμο των σχολείων κατά την πανδημία. Είναι όρος επιβίωσης για το μέλλον. Πολύ σύντομα, εξάλλου, όλα αυτά τα παιδιά θα ψηφίζουν.
Add comment
Comments