Όσο οι ΗΠΑ ασχολούνται με την κρίση του ύστερου καπιταλισμού και τις παλινωδίες του λαϊκισμού, η Κίνα ανεβαίνει στον θρόνο της. Οπότε αυτό είναι ένα άρθρο για το τέλος της Αμερικής. Sorry Donald.
Από τον Επαμεινώνδα Κορώνη | Capital.gr
Οι προειδοποιητικές αναλύσεις για την επί δεκαετίες επερχόμενη διαδοχή δεν ήταν λίγες. Ο George Packer, σχεδόν δέκα χρόνια πριν, στο διάσημο "The Unwinding” προσέγγισε ανατομικά την σταδιακή αλλά ανεπίστρεπτη διάβρωση της θεσμικής λειτουργίας στις Η.Π.Α., ακόμα και της ίδιας της δημοκρατίας. Πολλές φωνές από αριστερά και δεξιά φώναζαν για τις συνέπειες της αποβιομηχάνισης ολόκληρων κλάδων. Στο ιστορικό πλέον "No Logo" η Naomi Klein δεν ασκεί μόνο μια κριτική στο απρόσωπο διεθνές κεφάλαιο αλλά και βλέπει με θλίψη την καταβύθιση της αμερικάνικης κοινωνίας σε ρόλο παθητικού καταναλωτή.
Σε αυτές τις αφηγήσεις μιας παρακμάζουσας αυτοκρατορίας, την οποία προσπάθησε να αποτυπώσει άτσαλα ο Κόπολα στην ταινία "Megalopolis", προστίθενται αδυσώπητα νούμερα. Πέρα από το συμβολικό μέγεθος του χρέους, που πλέον ξεπερνά τα 40 τρισ. δολάρια και με τα 32 δισ. στα χέρια επενδυτών, οι ΗΠΑ χάνουν την μάχη σε όλα τα οικονομικά μέτωπα. Κατά την άποψη πολλών το πιο ανησυχητικό είναι πλέον το ετήσιο κόστος εξυπηρέτησης του χρέους το οποίο υπερβαίνει το 1,2 τρισ. δολ, και αυτό με τα τρέχοντα επιτόκια.
Οι πολεμικές περιπέτειες σε Ουκρανία και Ιράν απλά δικαιολογούν το drill-baby-drill μοντέλο ακριβής εγχώριας άντλησης πετρελαίου, με κόστος σε άνω των 40$. Και το πληρώνει ακριβά η υπόλοιπη οικονομία σε πληθωρισμό και έλλειψη ανταγωνιστικότητας (το αραβικό πετρέλαιο με εξόρυξη στα 12$ ήταν για δεκαετίες η ατμομηχανή της παγκόσμιας ανάπτυξης). Η ανεργία κινείται στο 4% αλλά το μέσο αποπληθωρισμένο εισόδημα του εργαζόμενου είναι πολύ κοντά σε αυτό το 2000 (6,2% αύξηση) ενώ η ραγδαία άνοδος ενοικίων, των βασικών αγαθών, του κόστους υγείας και της εκπαίδευσης έχει φέρει να νοικοκυριά σε πήρες αδιέξοδο και τα ιδιωτικό χρέος σε ιστορικά υψηλά. Τρικυμία.
Οι μυωπικοί δασμοί θεωρητικά πρέπει, στο μυαλό όσων ασπάζονται τον προστατευτισμό, να αυξήσουν προσωρινά τα δημόσια έσοδα και την εσωτερική παραγωγή. Αλλά το φαινόμενο της "μετατόπισης" δείχνει ότι η μείωση του εμπορικού ελλείματος με την Κίνα κατά περίπου 52% την τελευταία διετία δεν επηρέασε το συνολικό εμπορικό ισοζύγιο που πλησιάζει τα αρνητικά 950 δισ. δολ. Και το οποίο απλά μετατοπίστηκε προς χώρες όπως η Ινδία, το Βιετνάμ και η Ταϊβάν.
Χώρες δηλαδή που υπάγονται στον άξονα επιρροής της Κίνας (με την Ταϊβάν να είναι μια ακόμα πιο περίπλοκη ιστορία). Με δεδομένο ότι η Κίνα στηρίζει αυτές τις οικονομίες σε εξοπλισμό, πρώτες ύλες και υλικά, ο κηρυγμένος οικονομικός πόλεμος έχει απλώς ψυχολογικό νόημα. Η Κίνα είναι παντού, και κυρίως σε Αφρική και Μέση Ανατολή.
Διαβάστε ακόμα: ΗΠΑ: Τα σύννεφα της τέλειας οικονομικής καταιγίδας μαζεύονται
Η επαναβιομηχάνιση των MAGA αποδεικνύεται λοιπόν ένα αγωνιώδες κολύμπι κόντρα στο ρέμα. Οι ιστορίες για ουσιαστική μετατόπιση της παραγωγική δυναμικότητας στις ΗΠΑ είναι λίγες (π.χ. η μεταλλουργία) και περισσότερο με συμβολικό χαρακτήρα, όπως στις περιπτώσεις της γερμανικής αυτοκινητοβιομηχανίας και της ανεφάρμοστης συμφωνίας Ιαπωνίας - ΗΠΑ. Στο κάτω κάτω το megafactory της Tesla στην Σαγκάη έγινε με κινέζικο χρήμα!
Οι Ιάπωνες οικονομολόγοι από το επιφανές Hitotsubashi University πρόσφατα μας υπενθύμισαν σε μια ιστορική μελέτη ότι η ενίσχυση της αμερικάνικης παραγωγικότητας προερχόταν ιστορικά κατά βάση όχι από την παραγωγική της βάση αλλά από την οργανική ή εξαγορασμένη καινοτομία. Εκεί η αμερικάνικη απορυθμισμένη και ευέλικτη οικονομία εξακολουθεί να είναι πιο ελκυστική αλλά η κεντρικά υποβοηθούμενη καινοτομία της Κίνας την ανταγωνίζεται αποτελεσματικά. Οι νίκες των δράκων στο κομμάτι του ΑΙ, της αποθήκευσης ενέργειας, την ηλεκτρικών οχημάτων, ακόμα και το δημοφιλές TikTok και το Temu δείχνουν τα δόντια τους σε χώρους που μέχρι πρότινος επικρατούσαν οι αμερικάνικες startups.
Άρα οι ΗΠΑ χάνουν σε όλα τα μέτωπα στην Γη και στο Διάστημα! Τι συμβαίνει την ίδια ώρα στην Κίνα;
Η Κίνα εξέλιξε τον βηματισμό εντός των αναπτυσσόμενων χωρών σε άλματα προς μια παγκόσμια κυριαρχία. Από τα BRICS πέρασε σε ένα επόμενο στάδιο γεωπολιτικής επιρροής παίρνοντας κυριαρχική θέση στην παγκόσμια οικονομία, όπως δείχνει η ευφυής ανάλυση του Dan Wang στο ήδη κλασικό βιβλίο "Breakneck". Η συνειδητή κρατική στρατηγική της Κίνας να ελέγξει τις σπάνιες γαίες, να καταστεί παγκόσμια δύναμη στην παραγωγή φαρμακευτικών υλών και ο έλεγχος λιμανιών και εμπορικών θέσεων μετέτρεψε σταδιακά την Κίνα σε κυρίαρχο παίχτη. Το μέσο εισόδημα αυξήθηκε κατά 400% σύμφωνα με το CEIC και το ΑΕΠ με δεκαπλάσιο ρυθμό στις χώρες του ΟΟΣΑ.
Χωρίς να χρειάζεται να απειλήσει στρατιωτικά και να ξεκινήσει πολέμους, η χώρα απέκτησε άπλετο γεωστρατηγικό χώρο και με την βοήθεια των ΗΠΑ που αποχωρούν σταθερά και ανεξαρτήτως κυβέρνησης από τον ρόλο της διεθνούς αστυνόμευσης. H πρόσφατη πραγματεία του Peter Nolan, από το Πανεπιστήμιο του Cambridge, δείχνει με δεδομένα ότι ο ψυχρός οικονομικός πόλεμος Αμερικής και Κίνας κρίθηκε ήδη υπέρ της νέας υπερδύναμης. Πολύ εύστοχα δείχνει ότι η Κίνα υποτιμήθηκε και σε επίπεδο διεθνών σχέσεων από επιτελείς που θεωρούσαν παραδοσιακά τις ΗΠΑ εξωστρεφείς και την Κίνα μια αυτιστική αυτοκρατορία.
Και όμως την ίδια ώρα, η "γραφειοκρατική" Κίνα έχει συνάψει πάνω από 180 διακρατικές εμπορικές συμφωνίες από το 2011 όταν η αμήχανη αμερικάνικη οικονομική διπλωματία ράβει και ξηλώνει, ειδικά στα χρόνια του Trump ο οποίος τσακώνεται με όλους, ακόμα και με τους φίλους του, και ρίχνει νερό στον μύλο της κινέζικης στρατηγικής.
Όποιος είναι έτοιμος να ξεφύγει από τα στερεότυπα και παρατηρήσει τι συμβαίνει στην Κίνα, θα καταλάβει ότι η νέα αυτοκράτειρα σταθεροποιείται και εσωτερικά. Η τεράστια χώρα έχει ήδη μετεξελιχθεί, παρά τις γιγάντιες εσωτερικές της ανισότητες στο δυτικό της κομμάτι, σε μια χώρα με υπερσύγχρονες υποδομές και σταθερό θεσμικό πλαίσιο. Τα στελέχη των κινέζικων εταιρειών διαθέτουν πλέον εμπειρία, ένα μίγμα δυτικής φιλοσοφίας management εμπλουτισμένο με τις βασικές αρχές της κινέζικης διοίκησης που καλλιεργείται στα δικά τους Business Schools.
Μιλάνε καλύτερα αγγλικά. Οι πόλεις αποκτούν σχέδιο. Τα τρένα στην χώρα είναι εφάμιλλα των γνωστών ιαπωνικών και σχεδόν όλες οι Special Economic Zones (SEZs), εκτός από το πολυσυζητημένο Shantou, αποτελούν η καθεμία ένα ξεχωριστό οικονομικό θαύμα. Στις βιομηχανικές περιοχές της Κίνας επικρατεί η καθαριότητα, η ευταξία και σιγά σιγά εισάγεται και η ιδέα της συνολικής ποιότητας και του customer service. Προφανώς κανείς δεν μπορεί να επικροτήσει την έλλειψη υγιούς δημοκρατίας στην Κίνα και τον έλεγχο της οικονομίας ή την περιβαλλοντική της ασυνειδησία, αλλά τα συνολικά αποτελέσματα είναι αφοπλιστικά.
Μας ενδιαφέρει αυτή η προδιαγεγραμμένη αλλαγή παγκόσμιου ηγέτη; Ναι και σε όλα τα επίπεδα. Κυρίως επειδή παρασυρμένοι από την αμερικάνικη "αμυντική" μηχανή, τον ρόλο του δολαρίου και την μεταπολεμική Pax (?) Americana συνεχίζουμε να αντιμετωπίζουμε τις ΗΠΑ ως τον βασικό "παίχτη". Χωρίς να είναι.
Και τι να κάνουμε δηλαδή;
Ως χώρα, πρέπει να συνεχίσουμε να λειτουργούμε στον δυτικό άξονα αλλά να αλληθωρίζουμε συνεχώς προς την νέα δύναμη. Ως επιχειρήσεις πρέπει να δούμε την Κίνα σε ένα τριπλό επίπεδο: κεφαλαίων (και FDI), συνεργασίας σε υποδομές και εξαγωγικής δραστηριότητας, για να παραμείνουμε και εμείς στην περιφέρεια των εξελίξεων. Άλλωστε η Αμερική του λαϊκισμού διώχνει τις εξαγωγές μας (δασμοί) και μειώνει το δίχτυ προστασίας που μας παρείχε από το 1945 (κοστίζει!). Αν ψάξουν οι επιχειρηματίες, θα βρούνε επενδυτές από την Κίνα με διάθεση για μακροχρόνιες επενδύσεις και χωρίς την μέγγενη της 5ετους αποεπένδυσης. Ως άτομα, καλό θα είναι αντί να χαζεύουμε τις καθημερινές κοτσάνες του POTUS να διαβάζουμε και τις ειδήσεις από την Κίνα που ενίοτε είναι τροχιοδεικτικές του τι θα συμβεί σε αυτό τον κόσμο.
Όντως, η καθημερινή πολιτική παράνοια του Προέδρου των ΗΠΑ μας παραπέμπει στην υστερία των τελευταίων αυτοκρατόρων μπροστά στην τετελεσμένη πτώση. Στην υπέροχη σειρά Mobland, όταν ο γερασμένος αρχιμαφιόζος Pierce Brosnan ξεκινά έναν συνολικό πόλεμο με κάθε αντίπαλη φατρία, o γιός του μονολογεί με μελαγχολία, "this is not war, this is how empires collapse".
Dōng ān λοιπόν σε όλους, δηλαδή να έχετε έναν καλό και ζεστό χειμώνα.
Add comment
Comments