Για την Ομηρική προσέγγιση αναφορικά με την "Ωραία Ελένη", έγινε λόγος σχετικά πρόσφατα, νομίζω από τον Άδωνι Γεωργιάδη, στη προσπάθειά του να περιγράψει τις προσπάθειες της κας Καρυστιανού.
Ο Όμηρος, 2.800 χρόνια πριν είχε την ικανότητα της ποιητικής αφήγησης με άρτια δομημένη σκέψη. Μια φορά αναφέρεται στην εμφάνιση της Ωραίας Ελένης στην Ιλιάδα. Η βασιλική οικογένεια της Τροίας, από ένα ψηλό μπαλκόνι των βασιλικών δωματίων, παρακολουθούσε την εξέλιξη της μάχης. Τότε, βγήκε στο μπαλκόνι η Ελένη, ντυμένη με αραχνοΰφαντο φόρεμα, που βαστούσαν τις άκρες του 2 κόρες.
Ο Πρίαμος, βλέποντας μια την Ελένη μια τη μάχη, διαπίστωσε ότι για μια τέτοια γυναίκα αξίζει ένας τέτοιος σκοτωμός.
Ο Όμηρος βάζει τον Πρίαμο να εξυμνεί με τόση "υπερβολή" το κάλλος της Ελληνίδας. Τυχαία; Όχι. Ένας νέος, με τις ορμόνες να τον κατακλύζουν και το ερωτικό πάθος να τον κυριαρχεί. ευκόλως θα πρόβαινε σε τέτοιες μεγαλοστομίες. Ο Πρίαμος όμως ήταν γέρος, απαλλαγμένος από τους σεξουαλικούς καταναγκασμούς, και παρ’ όλα αυτά, κατέληξε σε αυτό το συμπέρασμα. Άρα το κάλλος της Ελένης ήταν απερίγραπτο.
Εκεί ο Όμηρος σταματάει να μας την περιγράφει. Ήταν κοντή, ψηλή, ξανθιά μελαχρινή, με μαύρα ή γαλανά μάτια; Είχε μικρό, μέτριο ή μεγάλο στήθος; Ουδείς γνωρίζει. Ο Όμηρος σκοπίμως μας αφήνει με την απορία. Γιατί αν την περιέγραφε αναλυτικά θα την απομυθοποιούσε. Κάποιοι προτιμούν τις μελαχρινές, με καμπύλες και μεγάλα στήθη. Μια πανώρια ξανθιά γαλανομάτα με μέτριο στητό στήθος, θα ήταν έξω από τα αισθητικά τους πρότυπα. Η Ελένη ήταν όπως θα ήθελε να τη φαντάζεται ο καθένας. Ό,τι ο καθένας ορίζει ως απόλυτη ομορφιά.
Βεβαίως, αυτό που είναι εφικτό στην ποίηση, δεν είναι εφικτό στην εικονοποίηση. Όταν γυρνάς μια πχ κινηματογραφική ταινία, δεν μπορείς να είσαι αφηρημένος ως προς την εμφάνιση της Ελένης, αφήνοντάς την στη φαντασία των θεατών. Πρέπει να επιλέξεις, και ας δυσαρεστήσεις πολλούς και ας την απομυθοποιήσεις.
Έτσι συνήθως η ωραία Ελένη στον κινηματογράφο συνήθως απεικονίζεται ως Άρια. Ξανθιά, γαλανομάτα, κάτι σαν την Πάμελα Άντερσον στο πιο ρομαντικό. Πιθανότατα, οι σκηνοθέτες διαχρονικά ήθελαν να καλύψουν το πρότυπο της πλειοψηφίας των ανδρών για τη γυναικεία ομορφιά με μια συνήθως Δυτικότροπη Ελένη. Άλλωστε η κλασική εποχή δεν διαμόρφωσε τη Δύση;
Για τον Γκάιτε όχι. Ο Φάουστ παντρεύεται το απόλυτο της ομορφιάς για να ενωθεί το κλασικό με το ρομαντικό, το Ελληνικό με το Ευρωπαϊκό. Και κάνουν έναν γιο, τον Ευφωρίονα. Ο γιος πανέμορφος, όμως πεθαίνει. Η ένωση αυτή παράγει βραχύβια αποτελέσματα, είναι ασύνδετη.
Η Ελένη δεν είναι Δύση, δεν είναι Ανατολή, είναι αυτόνομη και τέλεια ιδιαίτερη. Και αυτή η ιδιαιτερότητα δικαιολογεί και το απόλυτο του κάλλους. Όπως και το κάλλος των κλασικών χρόνων που δεν ξαναγυρνούν και δεν ταυτίζονται ή συγκρίνονται με τίποτα προηγούμενο και τίποτα επόμενο.
Για τον Κακογιάννη αυτό το ιδιαίτερο είχε τα χαρακτηριστικά της κλασικής Ελληνικής ομορφιάς στο πρόσωπο της Ειρήνης Παππά.
Για τον Κρίστοφερ Νόλαν στο πρόσωπο μιας μαύρης καλλονής.
Αν ο Νόλαν δεν είχε σαν οδηγό της επιλογής του τις woke σαχλαμάρες, σαν επιλογή είναι ενδιαφέρουσα.
Add comment
Comments