Μπορεί η Ευρώπη να αντέξει ένα φθηνό δολάριο;

Published on February 1, 2026 at 4:17 PM

Ένα ανατιμημένο ευρώ αφυπνίζει τους Ευρωπαίους πολιτικούς σχετικά με τα μειονεκτήματα μιας φιλοδοξίας που εδώ και καιρό επιδίωκαν: τη μετατροπή του κοινού νομίσματος σε αποθεματικό νόμισμα που θα ανταγωνιζόταν το δολάριο ΗΠΑ. Το δολάριο είναι το παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα από το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, όταν ανέλαβε τη θέση της λίρας στερλίνας.

Αυτό το ειδικό καθεστώς σημαίνει ότι είναι το νόμισμα στο οποίο διεξάγεται το μεγαλύτερο μέρος του παγκόσμιου εμπορίου και στο οποίο οι κυβερνήσεις παγκοσμίως διατηρούν το μεγαλύτερο μέρος των συναλλαγματικών τους αποθεμάτων. Αυτή η ζήτηση έχει επιτρέψει στην κυβέρνηση των ΗΠΑ και στους Αμερικανούς να δανείζονται φθηνά για δεκαετίες.

Το δέλεαρ του χαμηλότερου κόστους δανεισμού, ενός πιο σταθερού νομίσματος και της προστασίας από τις κυρώσεις των ΗΠΑ είναι ο λόγος για τον οποίο οι Ευρωπαίοι πολιτικοί διατηρούν τη φιλοδοξία να εκτοπίσουν το δολάριο. Αλλά οι κυβερνήσεις και οι επενδυτές δεν θα κρατήσουν το ευρώ εκτός αν είναι ισχυρό και υπόσχεται να παραμείνει ισχυρό.

Και ένα ισχυρό ευρώ - το νόμισμα ξεπέρασε τα 1,20 δολάρια για πρώτη φορά μετά από τέσσερα χρόνια την περασμένη Τρίτη - απειλεί ήδη το μοντέλο ανάπτυξης της μεγαλύτερης οικονομίας της Ευρώπης, της Γερμανίας, που είναι προσανατολισμένο στις εξαγωγές. "Παρακολουθώ με ανησυχία την εξέλιξη της συναλλαγματικής ισοτιμίας του δολαρίου εδώ και αρκετό καιρό", δήλωσε ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς σε δημοσιογράφους την Τετάρτη στο Βερολίνο. "Η συναλλαγματική ισοτιμία του δολαρίου αποτελεί ένα σημαντικό επιπρόσθετο βάρος για τη γερμανική εξαγωγική βιομηχανία".

Η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ έθεσε το ενδεχόμενο ενός σπάνιου "παγκόσμιου momentum του ευρώ" το περασμένο καλοκαίρι, καθώς άρχισαν να εμφανίζονται ρωγμές στην κυριαρχία του δολαρίου ΗΠΑ. Ενώ οι ξένοι επενδυτές έχουν σε μεγάλο βαθμό εμπιστευτεί τις αγορές μετοχών και ομολόγων των ΗΠΑ, φαίνεται ότι προστατεύονται πιο ενεργά από τον κίνδυνο πτώσης του ίδιου του δολαρίου - συμβάλλοντας στην άνοδο της αξίας του ευρώ.

Το δολάριο εξακολουθεί να αποτελεί περίπου το 57% όλων των παγκόσμιων αποθεμάτων, σε σύγκριση με το ευρώ, που βρίσκεται στη δεύτερη θέση με περίπου 20%.

Διαβάστε ακόμα:Χρυσοθήρες

"Αν θέλετε το νόμισμά σας να είναι παγκόσμιο αποθεματικό, πρέπει να αποδεχτείτε ότι θα ενισχυθεί", δήλωσε ο Carsten Brzeski, επικεφαλής μακροοικονομικών της ING σε παγκόσμιο επίπεδο. Η λογική είναι απλή: Όσο μεγαλύτερη είναι η όρεξη για ευρωπαϊκά περιουσιακά στοιχεία, τόσο υψηλότερη είναι η συναλλαγματική ισοτιμία με άλλα νομίσματα. 

"Εάν η ΕΚΤ επιμείνει στην «παγκόσμια ευρωστία» της, θα πρέπει να αποδεχτεί αυτό το συμβιβασμό". Η ανησυχία του Μερτς σχετίζεται με το ότι ένα ισχυρότερο ευρώ θα κάνει τις ευρωπαϊκές εξαγωγές πολύ ακριβές για τους ξένους αγοραστές, οι οποίοι θα αναζητήσουν φθηνότερα αγαθά αλλού, βλάπτοντας την οικονομία της ΕΕ. Τείνει επίσης να κάνει τις κινεζικές εισαγωγές στην Ευρώπη φθηνότερες, δεδομένου ότι το Πεκίνο γενικά προσπαθεί να διατηρήσει σταθερή τη συναλλαγματική του ισοτιμία με το δολάριο. Το ευρώ βρίσκεται κοντά στο υψηλό 12 ετών έναντι του γιουάν.

Πολύ ισχυρό

Δεν ανησυχούν μόνο οι κυβερνήσεις της ΕΕ. Ανησυχούν και οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής της ΕΚΤ. Μέσα σε λίγες ώρες από τότε που το ευρώ ξεπέρασε το 1,20 δολάριο, οι κεντρικοί τραπεζίτες άρχισαν να προειδοποιούν ότι ίσως χρειαστεί να δράσουν για να αποτρέψουν την πτώση του πληθωρισμού κάτω από το 2%. "Παρακολουθούμε στενά αυτήν την ανατίμηση του ευρώ", δήλωσε την περασμένη Τετάρτη ο επικεφαλής της γαλλικής κεντρικής τράπεζας, Φρανσουά Βιλερουά ντε Γκαλό, σε μια ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στο LinkedIn, επαναλαμβάνοντας παρόμοιες προειδοποιήσεις από τον Αυστριακό ομόλογό του, Μάρτιν Κόχερ. "Αυτός είναι ένας από τους παράγοντες που θα καθοδηγήσουν τη νομισματική μας πολιτική και τις αποφάσεις μας για τα επιτόκια τους επόμενους μήνες", δήλωσε ο Γάλλος.

Οι εξαγωγείς της Ευρώπης βρίσκονται σε ύφεση τα τελευταία δύο χρόνια, λόγω του υψηλού εγχώριου κόστους παραγωγής, του φθηνού κινεζικού ανταγωνισμού και, τελευταία, των εμπορικών δασμών των ΗΠΑ, οι οποίοι λειτουργούν ως φόρος στις αγορές αγαθών της ευρωζώνης από τις ΗΠΑ. Οτιδήποτε τους κάνει ακόμα πιο ακριβούς στην πιο σημαντική αγορά του κόσμου θα ερχόταν σε μια ιδιαίτερα κακή στιγμή.

Αυτό είναι ένα υψηλό τίμημα που πρέπει να πληρώσει μια οικονομία όπως αυτή της ευρωζώνης, η οποία παρουσιάζει ένα επίμονο εμπορικό πλεόνασμα και της οποίας η βραχυπρόθεσμη ανάπτυξη εξαρτάται από μια ευνοϊκή συναλλαγματική ισοτιμία.

Πολύ υψηλό τίμημα, σύμφωνα με τον υπουργό Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ ​​Μπέσεντ. "Μπορώ να σας πω ότι αν το ευρώ φτάσει τα 1,20 δολάρια, οι Ευρωπαίοι θα φωνάζουν ότι είναι πολύ ισχυρό. Είναι μια οικονομία εξαγωγών, οπότε ας δούμε τι θα συμβεί", δήλωσε ο Μπέσεντ σε συνέντευξή του στο CNBC τον Ιούλιο.

"Θα πρέπει να είναι προσεκτικοί με το τι εύχονται".

Add comment

Comments

There are no comments yet.