Οι πολιτικοί λένε ότι μπορούν να "κάνουν την οικονομία να λειτουργήσει καλύτερα". Κάποτε πίστευα ότι μπορούσαν. Αλλά χρόνια εμπειρίας με δίδαξαν ότι οι προσπάθειες των πολιτικών να "διορθώσουν" την οικονομία συνήθως χειροτερεύουν τα πράγματα.
Πριν από είκοσι χρόνια, οι Ρεπουμπλικάνοι και οι Δημοκρατικοί βοήθησαν στη δημιουργία της Μεγάλης Ύφεσης λέγοντας στις υποστηριζόμενες από την κυβέρνηση Fannie Mae και Freddie Mac να χορηγήσουν περισσότερα στεγαστικά δάνεια στους πολίτες, επειδή, όπως το έθεσε ο Πρόεδρος Τζορτζ Μπους, "Η κατοχή ενός σπιτιού είναι μέρος του [αμερικανικού] ονείρου".
Αλλά αυτή η εγγύηση ενέπνευσε τους δανειστές να εγκρίνουν στεγαστικά δάνεια αμφίβολης εισπραξιμότητας, που δίνονταν σε πιο ριψοκίνδυνους δανειολήπτες. Οι τιμές των κατοικιών εκτοξεύτηκαν σε μια φούσκα που δημιούργησε η κυβέρνηση.
Όταν πολλοί σταμάτησαν να πληρώνουν τα στεγαστικά δάνεια και η φούσκα των κατοικιών έσκασε, είχαμε τη Μεγάλη Ύφεση. Είναι μόνο ένα παράδειγμα αυτού που έγραψαν οι Αυστριακοί οικονομολόγοι Φρίντριχ Χάγιεκ και Λούντβιχ φον Μίζες πριν από χρόνια. Στο βιβλίο του "Η Μοιραία Αλαζονεία", ο Χάγιεκ γράφει: "Το περίεργο σχέδιο της οικονομίας είναι να δείξει στους ανθρώπους πόσο λίγα γνωρίζουν πραγματικά για αυτό που φαντάζονται ότι μπορούν να σχεδιάσουν".
Το βιβλίο του Μίζες "Ανθρώπινη Δράση" επισημαίνει ότι όλα τα οικονομικά ξεκινούν από άτομα που κάνουν σκόπιμες επιλογές. Ότι η "ανθρώπινη δράση" καθορίζει τις τιμές και οι αγορές συντονίζουν την πιο αποτελεσματική χρήση των πόρων. Αλλά τα μέσα ενημέρωσης πίστεψαν τους σοσιαλιστές. Το "New Republic" έγραψε: "Το βασικό καθήκον του πολιτισμού μας είναι… να οργανώσει τους μεγάλους οικονομικούς μας θεσμούς".
Διαβάστε ακόμα: Είμαι αντικομμουνιστής
Αντίθετα, έγραψε ο Χάγιεκ: "Το να ακολουθήσουμε τη σοσιαλιστική ηθική θα κατέστρεφε μεγάλο μέρος της σημερινής ανθρωπότητας και θα φτωχοποιούσε μεγάλο μέρος των υπολοίπων". Είχε δίκιο. Κάθε σοσιαλιστική κυβέρνηση, παντού, έχει αποτύχει. Αποτυγχάνουν, γιατί κανένας πολιτικός ηγέτης δεν μπορεί να ξέρει όσα ξέρουν εκατομμύρια άνθρωποι που ο καθένας δρα με τον δικό του τρόπο.
"Αυτή είναι η ιδέα που εισήγαγε στον κόσμο ο Μίζες", λέει ο Ryan McMaken του Ινστιτούτου Μίζες. "Ο κεντρικός σχεδιασμός δεν λειτουργεί επειδή ο καθένας έχει διαφορετικές ιδέες για τον εαυτό του, θέλει να κάνει διαφορετικά πράγματα με την περιουσία του. Αν τους αφαιρέσεις την ικανότητά τους να κάνουν ό,τι οι ίδιοι επιθυμούν, αυτό τελικά οδηγεί σε μεγάλη φτώχεια".
Υπέθεσα ότι η πίστη στον σοσιαλισμό θα πέθαινε όταν πέθανε και η Σοβιετική Ένωση - αλλά παραδόξως, δεν έχει συμβεί. Πρόσφατα, νέοι βοήθησαν στην εκλογή σοσιαλιστών δημάρχων στο Σιάτλ και τη Νέα Υόρκη. Υπόσχονται έλεγχο των ενοικίων και κρατικά παντοπωλεία.
"Αρκεί να ανατρέξουμε στον Μίζες για να βρούμε μια εξαιρετική εξήγηση του γιατί αυτό δεν δουλεύει", ισχυρίζεται ο McMaken. Δυστυχώς, ο Μίζες και ο Χάιεκ δεν ήταν ποτέ τόσο δημοφιλείς όσο οι οικονομολόγοι που προωθούν τον κεντρικό σχεδιασμό και τις κρατικές δαπάνες. "Ένα σημαντικό πλεονέκτημα των υποστηρικτών του πληθωρισμού και της αυξημένης κρατικής παρέμβασης είναι ότι όλοι στην κυβέρνηση επιδιώκουν το ίδιο", προσθέτει ο McMaken. "Σας αρέσει να ξοδεύετε; Σας αρέσει να ρυθμίζετε την οικονομία; Έχουμε μια βολική οικονομική θεωρία για εσάς;” [Αυτό] φυσικά έγινε αμέσως δημοφιλές στους κυβερνητικούς κύκλους".
Και προφανώς δημοφιλές στο κοινό.
"Γιατί ο κόσμος θέλει επίσης το κράτος να δαπανά χρήματα προς όφελός του!", λέει ο McMaken. "Υπάρχει μια οικονομική θεωρία που τους έλεγε ότι η κυβέρνηση μπορεί να τους δίνει ασταμάτητα πάμπολλα επιδόματα κοινωνικής πρόνοιας χωρίς να συνοδεύεται από κανένα μειονέκτημα... Η πραγματικότητα είναι ότι υπάρχει ένα μειονέκτημα: υφέσεις, ανεργία, πληθωρισμός και πτώση των πραγματικών μισθών".
Το είδαμε αυτό τη δεκαετία του 1970, μετά από χρόνια ασύστολων δαπανών για τα προγράμματα "Μεγάλης Κοινωνίας" του Προέδρου Lyndon B. Johnson. Συνολικά, οι Αμερικανοί φορολογούμενοι έχουν ξοδέψει $30 τρις. στο όνομα της μείωσης της φτώχειας. Οι πολιτικοί έλεγαν ότι οι κυβερνητικές υπηρεσίες θα ξόδευαν τα χρήματα αποτελεσματικά. Σπάνια το έκαναν, και η χρηματοδότηση μέσω ελλείμματος συνέβαλε σε πληθωρισμό της τάξης του 15%.
"Οι άνθρωποι τότε αντιλήφθηκαν ότι : "Όλα όσα μας έχουν πει τα τελευταία 30 χρόνια για τη διαχείριση της οικονομίας δεν είναι στην πραγματικότητα αλήθεια", σύμφωνα με τον McMaken. "Όταν αρχίζεις να διογκώνεις την προσφορά χρήματος, σπέρνεις τους σπόρους για μια μελλοντική οικονομική κατάρρευση. Αυτή είναι η αιτία όλων όσων έχουμε δει τον τελευταίο αιώνα. Το έργο του Μίζες είναι αυτό που εξηγεί γιατί συνέβη η Μεγάλη Ύφεση... Πρέπει να μελετήσουμε την οικονομική πλευρά των πραγμάτων, γιατί αν δεν το κάνουμε... δεν μπορούμε να δούμε τους τρόπους με τους οποίους το κράτος μας κλέβει".
Ο Χάγιεκ και ο Μίζες είχαν δίκιο. Οι σοσιαλιστές κάνουν λάθος.
Add comment
Comments