Ο κόσμος στην Ε.Ε., στις ΗΠΑ, αλλά και σχεδόν παγκόσμια, γκρινιάζει. Στις ΗΠΑ, στους λόγους της γκρίνιας έχουν δώσει και ένα όνομα: Affordability.
Εν ολίγοις πως μπορεί να γίνει να σου φτάνουν τα εισοδήματά σου για να ζήσεις αξιοπρεπώς.
Και γιατί δεν φτάνουν πλέον τα εισοδήματα των πολιτών για να καλύπτουν με άνεση βασικές ανάγκες; Μειώθηκαν ονομαστικά; Όχι, αυξήθηκαν. Μειώθηκαν πραγματικά. Εκεί που έδινες Χ ευρώ ή δολάρια για να νοικιάσεις ένα σπίτι, τώρα πρέπει να δώσεις ένα πολύ μεγαλύτερο νούμερο.
Τι φταίει; Η αισχροκέρδεια των ιδιοκτητών; Ο "υπερτουρισμός" που θέλει να περιορίσει ο Χάρης Δούκας; Το έλλειμμα κατοικιών; Το τρίτο έχει μια βάση. Όμως σε όλες τις χώρες; Όλες οι χώρες έχουν περιορισμένη προσφορά κατοικιών σε σχέση με τη ζήτηση; Αν όχι, γιατί πχ σε όλες τις χώρες ανεβαίνουν σαν τρελά τα ενοίκια;
Η απάντηση είναι απλή: Φταίνε οι φόροι. Όχι, μην πάει στο μυαλό σας στο αυτοτελώς - συνήθως - φορολογούμενο εισόδημα από μισθώματα κατοικιών. Αναφέρομαι σε έναν άλλο φόρο. Κρυφό, ύπουλο αλλά τομακτικά ισχυρό. Λέγεται πληθωρισμός. "Μα καλά...", θα ρωτήσουν δικαίως κάποιοι, "...είναι ο πληθωρισμός φόρος;" Και όμως είναι. Και ας δούμε γιατί.
Μια οικονομία έχει μια νομισματική βάση. Η νομισματική βάση είναι το χρήμα σε κυκλοφορία (συν τα αποθεματικά των τραπεζών στις κεντρικές τράπεζες). Πόσο χρήμα πρέπει να έχει μια οικονομία σε κυκλοφορία; Κάποτε είχαμε τον κανόνα του χρυσού. Σήμερα "εγγύηση" για το χρήμα που κυκλοφορεί είναι οι ίδιες οι οικονομίες. Όσο μια οικονομία αναπτύσσεται, αυξάνει και το χρήμα σε κυκλοφορία συνήθως κατά ποσοστό της μεγένθυνσης του ΑΕΠ της.
Από το 2015 μέχρι το 2025, η Ευρωζώνη αθροιστικά αναπτύχθηκε κατά περίπου 15% (σε όρους πραγματικού ΑΕΠ) και κατά περίπου 35% σε όρους ονομαστικού ΑΕΠ (περιλαμβανομένου του πληθωρισμού).
Πόσο αυξήθηκε η νομισματική βάση; Κατά 200%. Η δε προσφορά χρήματος (Μ3) κατά 60%. Τυπώσαμε πολύ περισότερο χρήμα από τον ρυθμό ανάπτυξης των οικονομιών μας, και προφανώς δανειστήκαμε και πολύ χρήμα για να αντιμετωπίσουμε προκλήσεις όπως ο Covid. 'Οταν πέρασε η πανδημία, οι δημόσιες δαπάνες επέστρεψαν στα επίπεδα προ του 2020; Αντιθέτως αυξήθηκαν κιόλας σε κάποιες περιπτώσεις. Γι αυτό κόβεται και άλλο χρήμα, γι αυτό και τα κράτη συνεχίζουν να δανείζονται αφειδώς.
Η παγκοσμιοποίηση, επέφερε μια νέα πραγματικότητα. Με το που κόβεται ένα τραπεζογραμμάτιο, δεν περιορίζεται στην οικονομία που το εξέδωσε, αλά ταξιδεύει αυτόματα σε όλον τον κόσμο. Έτσι, δεν υπερθερμαίνει την οικονομία άμεσα. Αυτό έκανε πολλούς να πιστέψουν ότι δεν την υπερθερμαίνει και καθόλου. Εν ολίγοις πίστεψαν, πως αν κόψεις ένα πορτοκάλι στη μέση, θα έχεις δύο πορτοκάλια.
Ήρθε όμως η ώρα της σταδιακής υπερθέρμανσης. Πάντα ξεκινάει από τα λεγόμενα assets (ακίνητα, μετοχές, έργα τέχνης κοκ). Σιγά σιγά θα κατέβει με δύναμη και στα βασικά προϊόντα και υπηρεσίες.
Όταν κόβαμε χρήμα και δανειζόμασταν, επιβάλλαμε έναν αναβαλόμενο φόρο στους πολίτες. Που καλούνται σήμερα να τον πληρώσουν. Και δυσανασχετούν.
Και επειδή τα κράτη, δεν θέλουν στεναχωρημένους τους πολίτες τους (και χάσουν και την ψήφο τους), αρχίζουν και μηχανεύονται άλλους τρόπους για να βρούν λεφτά για να δώσουν παράταση στην καταστροφή. Έτσι καλλιεργείται σταδιακά το αφήγημα των κακών πλούσιων που δεν πληρώνουν φόρους, άρα όχι απλά να πληρώνουν κομμάτι από το εισόδημά τους, να τους δημεύουμε και σταδιακά και την περιουσία που έχουν αποκτήσει.
Ποιοι είναι οι πλούσιοι;
Προχθές μια "προοδευτική" βουλευτής του κυβερνητικού συνασπισμού του Σάντσεθ στην Ισπανία, πρότεινε να απαλλοτριωθούν οι κατοικίες όσων έχουν πάνω από ένα σπίτι. Των "υπερπλουσίων" δηλαδή.
Αφού έφεραν τις οικονομίες στο χείλος του γκρεμού, σκέφτηκαν να τους δώσουν και μια τελευταία σπρωξιά.
Στα πλασία της κοινωνικής αλληλεγγύσης. Πάντα.
Add comment
Comments