Η ελληνική οικονομία ξεκίνησε το 2026 με θετικό πρόσημο, επιβεβαιώνοντας ότι εξακολουθεί να κινείται ταχύτερα από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης. Ωστόσο, τα στοιχεία του πρώτου τριμήνου δείχνουν ότι η ανάπτυξη στηρίζεται όλο και περισσότερο στις δημόσιες επενδύσεις και λιγότερο στην κατανάλωση ή στις εξαγωγές, γεγονός που δημιουργεί ερωτήματα για τη διατηρησιμότητα των σημερινών ρυθμών μεγέθυνσης μετά την ολοκλήρωση των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης.
Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δείχνουν ότι το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν αυξήθηκε κατά 2% σε ετήσια βάση το πρώτο τρίμηνο του 2026, ενώ σε σχέση με το τελευταίο τρίμηνο του 2025 κατέγραψε άνοδο 0,2%.
Η επίδοση αυτή βρίσκεται ακριβώς στο επίπεδο του ετήσιου στόχου που έχει θέσει το οικονομικό επιτελείο για το σύνολο της χρονιάς.
Οι δημόσιες επενδύσεις έδωσαν τον τόνο
Ο βασικός μοχλός ανάπτυξης κατά τους πρώτους μήνες του έτους ήταν οι επενδύσεις.
Οι ακαθάριστες επενδύσεις παγίου κεφαλαίου αυξήθηκαν κατά 12,1% σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη συμβολή στην ανάπτυξη.
Η εξέλιξη συνδέεται άμεσα με την επιτάχυνση των έργων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, καθώς η ολοκλήρωση του προγράμματος πλησιάζει και οι πληρωμές προς έργα και επιχειρήσεις κορυφώνονται.
Παράλληλα, συνεχίζεται η απορρόφηση πόρων από το νέο ΕΣΠΑ, ενισχύοντας την επενδυτική δραστηριότητα σε υποδομές, ψηφιακό μετασχηματισμό και ενεργειακά έργα.
Το στοιχείο που ξεχωρίζει είναι ότι η ετήσια αύξηση των επενδύσεων υπερβαίνει κατά πολύ τον στόχο του 7,1% που έχει τεθεί για το σύνολο του 2026.
Η κατανάλωση παραμένει ανθεκτική
Παρά τις πιέσεις που εξακολουθούν να δέχονται τα νοικοκυριά από το αυξημένο κόστος ζωής, η ιδιωτική κατανάλωση συνέχισε να στηρίζει την οικονομική δραστηριότητα.
Η συνολική τελική καταναλωτική δαπάνη αυξήθηκε κατά 1% σε σχέση με το πρώτο τρίμηνο του προηγούμενου έτους, επιβεβαιώνοντας ότι η αγορά εργασίας και η αύξηση των εισοδημάτων εξακολουθούν να λειτουργούν ως ανάχωμα απέναντι στις πληθωριστικές πιέσεις.
Ωστόσο, η συμβολή της κατανάλωσης ήταν σαφώς πιο περιορισμένη σε σχέση με εκείνη των επενδύσεων.
Τουρισμός και εξαγωγές στηρίζουν το εξωτερικό ισοζύγιο
Θετική ήταν και η εικόνα στο μέτωπο των εξαγωγών.
Οι συνολικές εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών αυξήθηκαν κατά 2,4% σε ετήσια βάση.
Οι εξαγωγές αγαθών ενισχύθηκαν κατά 2,8%, ενώ οι εξαγωγές υπηρεσιών αυξήθηκαν κατά 3,1%, με βασικό στήριγμα τον τουρισμό που ξεκίνησε τη χρονιά με υψηλές επιδόσεις.
Η εικόνα αυτή υποδηλώνει ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να επωφελείται από τη δυναμική του τουριστικού κλάδου, ο οποίος παραμένει ένας από τους σημαντικότερους πυλώνες της οικονομίας.
Την ίδια στιγμή, οι εισαγωγές αυξήθηκαν μόλις κατά 0,5%, γεγονός που συνέβαλε θετικά στη συνολική οικονομική επίδοση.
Πιο συγκρατημένη εικόνα σε τριμηνιαία βάση
Αν και η ετήσια επίδοση ήταν ιδιαίτερα θετική, η σύγκριση με το αμέσως προηγούμενο τρίμηνο αποκαλύπτει μια πιο μετριοπαθή εικόνα.
Η αύξηση του ΑΕΠ κατά 0,2% προήλθε κυρίως από:
- την άνοδο της κατανάλωσης κατά 0,6%,
- τη βελτίωση των εξαγωγών υπηρεσιών,
- τη μείωση των εισαγωγών αγαθών.
Αντίθετα, οι επενδύσεις παγίου κεφαλαίου μειώθηκαν κατά 2,5% σε σχέση με το τέταρτο τρίμηνο του 2025.
Η εξέλιξη αυτή δεν θεωρείται ανησυχητική από τους οικονομολόγους, καθώς παραδοσιακά μεγάλο μέρος των δημοσίων και ιδιωτικών πληρωμών πραγματοποιείται στο τέλος κάθε έτους, δημιουργώντας υψηλή βάση σύγκρισης για το πρώτο τρίμηνο.
Το μεγάλο στοίχημα του καλοκαιριού
Η πραγματική δοκιμασία για την ελληνική οικονομία βρίσκεται μπροστά.
Το δεύτερο και κυρίως το τρίτο τρίμηνο αναμένεται να καθορίσουν τη συνολική επίδοση του 2026.
Κατά την περίοδο αυτή θα συμπέσουν δύο κρίσιμοι παράγοντες:
- η ολοκλήρωση μεγάλου μέρους των επενδύσεων του Ταμείου Ανάκαμψης,
- η κορύφωση της τουριστικής περιόδου.
Εάν ο τουρισμός κινηθεί κοντά στα περσινά ιστορικά υψηλά επίπεδα και η εκτέλεση των επενδυτικών έργων συνεχιστεί χωρίς καθυστερήσεις, η ελληνική οικονομία μπορεί να υπερβεί τις πιο συντηρητικές προβλέψεις.
Οι κίνδυνοι που παρακολουθούν οι αγορές
Παρά το θετικό ξεκίνημα, το διεθνές περιβάλλον παραμένει ασταθές.
Η κρίση στη Μέση Ανατολή, οι διακυμάνσεις στις τιμές της ενέργειας και η αβεβαιότητα στο παγκόσμιο εμπόριο αποτελούν σημαντικές πηγές κινδύνου.
Μια παρατεταμένη άνοδος των τιμών του πετρελαίου θα μπορούσε να ενισχύσει τον πληθωρισμό, να περιορίσει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και να επηρεάσει αρνητικά την αναπτυξιακή δυναμική.
Επιπλέον, η ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης δημιουργεί ήδη συζητήσεις για το κατά πόσο η χώρα θα μπορέσει να διατηρήσει υψηλούς επενδυτικούς ρυθμούς χωρίς την ισχυρή ευρωπαϊκή χρηματοδότηση των τελευταίων ετών.
Τι προβλέπουν οι διεθνείς οργανισμοί
Οι εκτιμήσεις των διεθνών οργανισμών παραμένουν θετικές αλλά πιο συγκρατημένες από τους κυβερνητικούς στόχους.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει ανάπτυξη 1,8% το 2026 και 1,6% το 2027.
Ο ΟΟΣΑ εκτιμά ότι η ελληνική οικονομία θα αναπτυχθεί κατά 1,9% φέτος και 2% το 2027.
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο τοποθετεί την ανάπτυξη του 2026 στο 1,8%.
Παρά τις διαφοροποιήσεις, όλοι οι οργανισμοί συμφωνούν σε ένα βασικό σημείο: η Ελλάδα θα συνεχίσει να αναπτύσσεται ταχύτερα από πολλές μεγάλες οικονομίες της Ευρωζώνης, αλλά η επόμενη πρόκληση θα είναι η μετάβαση από μια ανάπτυξη που στηρίζεται στα ευρωπαϊκά κονδύλια σε ένα μοντέλο που θα βασίζεται περισσότερο στις ιδιωτικές επενδύσεις, την παραγωγικότητα και τις εξαγωγές.
Add comment
Comments