Παρά την έντονη μεταβλητότητα των τελευταίων μηνών, ο χρυσός έχει καταγράψει εντυπωσιακά κέρδη την τελευταία διετία. Και σύμφωνα με τον διαχειριστή κεφαλαίων Larry Lepard, η πρόσφατη διόρθωση δεν σηματοδοτεί το τέλος της ανοδικής αγοράς.
Από τον Γ.Δ. | Συντακτική ομάδα Greece2Day
Αντίθετα, μπορεί να αποτελεί απλώς μια ανάπαυλα πριν από την επόμενη μεγάλη κίνηση.
Σε πρόσφατη συνέντευξή του ο Managing Partner της Equity Management Associates υποστήριξε ότι η πολύμηνη διόρθωση αποτελεί περισσότερο ένδειξη ωρίμανσης της αγοράς παρά σχηματισμού κορυφής.
Η βασική του θέση είναι απλή αλλά ιδιαίτερα ανησυχητική: το παγκόσμιο νομισματικό σύστημα βρίσκεται αντιμέτωπο με μια μαθηματική πραγματικότητα που γίνεται όλο και δυσκολότερο να αγνοηθεί.
Οι κυβερνήσεις έχουν συσσωρεύσει τόσο μεγάλο χρέος, ώστε δεν διαθέτουν πλέον την ελευθερία να πολεμήσουν τον πληθωρισμό με τον τρόπο που το έκαναν στο παρελθόν.
Η Fed και τα «μαθηματικά» του χρέους
Ο πρόεδρος της Federal Reserve, μπήκε στη νέα περίοδο της αμερικανικής νομισματικής πολιτικής έχοντας τη φήμη του "γερακιού" απέναντι στον πληθωρισμό. Πριν αναλάβει την ηγεσία της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας είχε μιλήσει για συρρίκνωση του ισολογισμού της Fed, μια πολιτική που θεωρητικά συνεπάγεται αυστηρότερες νομισματικές συνθήκες.
Ο Lepard, όμως, θεωρεί ότι αργά ή γρήγορα ο επικεφαλής της Fed θα αναγκαστεί να αντιμετωπίσει τους πραγματικούς αριθμούς. "Τα μαθηματικά δεν πρόκειται να βγουν", υποστηρίζει.
Κατά τον ίδιο, υπάρχει πλέον μια αυξανόμενη απόσταση ανάμεσα στο αφήγημα της νομισματικής πολιτικής και στη δημοσιονομική πραγματικότητα.
Από τη μία βρίσκονται οι δηλώσεις περί καταπολέμησης του πληθωρισμού και περιοριστικής πολιτικής. Από την άλλη βρίσκονται τα τεράστια δημοσιονομικά ελλείμματα και το συνεχώς αυξανόμενο δημόσιο χρέος.
Για τους επενδυτές στον χρυσό, αυτή η διάκριση είναι καθοριστική.
Γιατί σήμερα δεν μπορεί να επαναληφθεί εύκολα το «φάρμακο Volcker»
Στη δεκαετία του 1970 και στις αρχές της δεκαετίας του 1980, οι ΗΠΑ αντιμετώπισαν μια εξαιρετικά σοβαρή πληθωριστική κρίση. Ο τότε πρόεδρος της Federal Reserve Paul Volcker κατάφερε τελικά να σπάσει τον πληθωριστικό κύκλο αυξάνοντας δραματικά τα επιτόκια και δημιουργώντας ισχυρά θετικές πραγματικές αποδόσεις.
Υπάρχει όμως μια τεράστια διαφορά. Τότε, σύμφωνα με τον Lepard, το δημόσιο χρέος των ΗΠΑ βρισκόταν περίπου στο 30% του ΑΕΠ. Σήμερα βρίσκεται κοντά στο 120% του ΑΕΠ.
Αυτό σημαίνει ότι μια αντίστοιχη εκτόξευση των πραγματικών επιτοκίων θα είχε πολύ μεγαλύτερες συνέπειες για τα δημόσια οικονομικά.
Ο Lepard βλέπει ουσιαστικά δύο δύσκολες διεξόδους: πολλά χρόνια πολύ υψηλού πληθωρισμού ή, στη χειρότερη περίπτωση, μια σοβαρή νομισματική κρίση που θα οδηγήσει σε κάποιου είδους monetary reset – επανεκκίνηση του νομισματικού συστήματος.
Ο δημοσιονομικός «φαύλος κύκλος»
Το μεγάλο πρόβλημα είναι ότι τα υψηλότερα επιτόκια δεν επιβαρύνουν μόνο επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Αυξάνουν δραματικά και το κόστος εξυπηρέτησης του ίδιου του δημόσιου χρέους.
Ο μηχανισμός που περιγράφει ο Lepard είναι ένας πιθανός δημοσιονομικός "doom loop", ένας αυτοτροφοδοτούμενος φαύλος κύκλος:
Κατά τον Lepard, αυτός είναι ένας από τους κλασικούς μηχανισμούς μέσω των οποίων τελικά μπορεί να κλονιστεί η εμπιστοσύνη σε ένα νόμισμα.
«Print or crash»: Γιατί περιμένει νέα δημιουργία χρήματος
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο Lepard θεωρεί ότι η νομισματική υποτίμηση – currency debasement – αποτελεί πολιτικά την πιθανότερη διέξοδο. Οι κυβερνήσεις και οι κεντρικές τράπεζες θα βρεθούν, κατά την άποψή του, μπροστά σε μια εξαιρετικά δύσκολη επιλογή: είτε να επιτρέψουν στην υπερβολική μόχλευση και στο χρέος να εκκαθαριστούν μέσω χρεοκοπιών, ύφεσης και πτώσης των τιμών των περιουσιακών στοιχείων, είτε να δημιουργήσουν περισσότερο χρήμα για να στηρίξουν το χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Η εκτίμησή του είναι ξεκάθαρη: "Αν η επιλογή είναι να τυπώσουν χρήμα ή να αφήσουν το σύστημα να καταρρεύσει, θα τυπώσουν".
Και αυτό ακριβώς βρίσκεται στον πυρήνα της μακροπρόθεσμης επενδυτικής του θέσης για τον χρυσό.
Ούτε η τεχνητή νοημοσύνη αρκεί;
Μια πιθανή διέξοδος από την παγίδα του χρέους θα μπορούσε θεωρητικά να έρθει μέσω πολύ ισχυρότερης οικονομικής ανάπτυξης.
Ο Lepard αναγνωρίζει ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να δημιουργήσει σημαντική αύξηση της παραγωγικότητας. Αμφιβάλλει, ωστόσο, εάν τα οφέλη θα εμφανιστούν αρκετά γρήγορα και σε αρκετά μεγάλη κλίμακα ώστε να αντισταθμίσουν τις ήδη τεράστιες δημοσιονομικές ανισορροπίες.
Για να μειωθεί ουσιαστικά το βάρος του χρέους μέσω ανάπτυξης θα απαιτούνταν πολύ υψηλότερη ονομαστική αύξηση του ΑΕΠ. Και αυτή, υποστηρίζει, πιθανότατα θα συνοδευόταν από σημαντικό πληθωρισμό.
Υπάρχει μάλιστα και μια δεύτερη παγίδα.
Εάν οι επενδυτές ομολόγων αντιληφθούν ότι οι κυβερνήσεις σκοπεύουν ουσιαστικά να "πληθωρίσουν" το χρέος τους, δηλαδή να μειώσουν την πραγματική του αξία μέσω υψηλότερου πληθωρισμού, μπορεί να απαιτήσουν υψηλότερες αποδόσεις για να συνεχίσουν να χρηματοδοτούν το κράτος.
Και αυτό θα μπορούσε να αναγκάσει τις κεντρικές τράπεζες να παρέμβουν εκ νέου.
Διαβάστε ακόμα: Ό,τι λάμπει είναι χρυσός
Γιατί η επενδυτική υπόθεση του χρυσού παραμένει ισχυρή
Για τον Lepard, όλα τα παραπάνω σημαίνουν ότι η μακροπρόθεσμη επενδυτική υπόθεση για τον χρυσό παραμένει ουσιαστικά ανέπαφη, ανεξάρτητα από τις βραχυπρόθεσμες διορθώσεις. Όπως υποστηρίζει, μπορεί να είναι αδύνατο να προβλεφθεί ακριβώς πώς θα εξελιχθεί πολιτικά η κατάσταση.
Από καθαρά μαθηματική σκοπιά, όμως, θεωρεί ότι οι επενδυτές στον χρυσό βρίσκονται "στη σωστή πλευρά του trade". Η πεποίθησή του αυτή παραμένει ισχυρή ακόμη και μετά την εντυπωσιακή άνοδο των πολύτιμων μετάλλων.
Ο Lepard επισημαίνει ότι ο χρυσός σημείωσε άνοδο περίπου 65% την περασμένη χρονιά, μια εξαιρετικά ασυνήθιστη επίδοση για το πολύτιμο μέταλλο. Η κίνηση αυτή του θυμίζει την εκρηκτική φάση της ανοδικής αγοράς του χρυσού στα τέλη της δεκαετίας του 1970.
Δεν θεωρεί, όμως, ότι σηματοδοτεί το τέλος του κύκλου. Αντίθετα, τη βλέπει ως μια πρώτη σοβαρή ένδειξη ότι οι επενδυτές αρχίζουν να ανησυχούν περισσότερο για τη μακροπρόθεσμη αξία των νομισμάτων.
«Είμαστε ακόμη στην αρχή του κύκλου»
Ένα από τα μεγαλύτερα ψυχολογικά εμπόδια σήμερα είναι ότι πολλοί επενδυτές διστάζουν να αγοράσουν χρυσό ακριβώς επειδή έχει ήδη ανέβει τόσο πολύ.
Ο Lepard θεωρεί αυτή την προσέγγιση λανθασμένη. Παρά τη μεγάλη άνοδο των τιμών, εκτιμά ότι ο χρυσός εξακολουθεί να έχει σχετικά μικρή συμμετοχή στα συμβατικά επενδυτικά χαρτοφυλάκια.
Και, κυρίως, πιστεύει ότι ο σημερινός νομισματικός κύκλος βρίσκεται ακόμη σε σχετικά πρώιμο στάδιο. "Παρότι έχει ανέβει πολύ, βρισκόμαστε ακόμη στην αρχή του κύκλου".
Κατά την εκτίμησή του, η τελευταία άνοδος θα μπορούσε να αποτελεί την έναρξη ενός ακόμη σημαντικού ανοδικού σκέλους, καθώς οι αγορές αρχίζουν να αντιλαμβάνονται καλύτερα τους περιορισμούς που αντιμετωπίζουν τόσο η Federal Reserve όσο και η αμερικανική κυβέρνηση.
Ο πληθωρισμός μπήκε στην καθημερινότητα
Υπάρχει και μία ακόμη σημαντική αλλαγή σε σχέση με την περίοδο πριν από την πανδημία. Ο πληθωρισμός έπαψε να αποτελεί μια αφηρημένη οικονομική έννοια για τον μέσο πολίτη. Οι καταναλωτές τον αντιλαμβάνονται πλέον καθημερινά στο σούπερ μάρκετ, στη στέγαση, στις υπηρεσίες και γενικότερα στο κόστος ζωής.
Η αλλαγή αυτή δεν έχει μετατραπεί ακόμη σε μαζική στροφή προς περιουσιακά στοιχεία που θεωρούνται αντιστάθμισμα απέναντι στη νομισματική υποτίμηση, όπως ο χρυσός. Ο Lepard εκτιμά ότι ίσως μόλις 5%-10% του πληθυσμού αντιλαμβάνεται σήμερα τον κίνδυνο σε τέτοιο βαθμό ώστε να αναζητεί προστασία μέσω περιουσιακών στοιχείων όπως ο χρυσός ή το Bitcoin.
Εάν κάποτε το ποσοστό αυτό φτάσει στο 50%-60%, θεωρεί ότι οι επιπτώσεις τόσο για τα παραδοσιακά χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία όσο και για τα κρατικά νομίσματα θα μπορούσαν να είναι πολύ μεγαλύτερες.
Χρυσός στα $5.000, $7.000 ή ακόμη και $10.000;
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο Lepard δεν διστάζει να τοποθετήσει τον πήχη πολύ ψηλότερα.
"Λέω στους επενδυτές μου ότι αισθάνομαι εξαιρετικά άνετα με τον χρυσό στα $5.000-$7.000. Είμαι αρκετά βέβαιος ότι θα φτάσει στα $10.000".
Οι ακόμη πιο ακραίες προβλέψεις προϋποθέτουν πολύ χειρότερη εξέλιξη του παγκόσμιου νομισματικού συστήματος. Σε περίπτωση μιας πλήρους νομισματικής επανεκκίνησης, ο Lepard θεωρεί ότι ο χρυσός θα μπορούσε θεωρητικά να φτάσει ακόμη και στα $20.000 ή $30.000 ανά ουγγιά – ή υψηλότερα.
Ξεκαθαρίζει, ωστόσο, ότι αυτά δεν αποτελούν το βασικό επενδυτικό του σενάριο, αλλά ακραίους κινδύνους – tail risks.
Το μάθημα της δεκαετίας του 1970
Η σύγκριση με τη μεγάλη ανοδική αγορά του χρυσού στη δεκαετία του 1970 παραμένει ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα. Ο Lepard επισημαίνει ότι κατά τη διάρκεια εκείνου του πληθωριστικού κύκλου ο χρυσός τελικά αυξήθηκε περίπου δέκα φορές από την προηγούμενη βάση του.
Μια αντίστοιχη κίνηση στον σημερινό κύκλο θα μπορούσε, σύμφωνα με τους υπολογισμούς του, να οδηγήσει την τιμή κοντά στα $10.000 ανά ουγγιά.
Υπάρχει όμως μια θεμελιώδης διαφορά μεταξύ τότε και σήμερα. Οι υπεύθυνοι χάραξης οικονομικής πολιτικής διαθέτουν πλέον πολύ μικρότερα περιθώρια για να εφαρμόσουν το ίδιο "φάρμακο" που τελικά σταμάτησε τον πληθωρισμό πριν από τέσσερις δεκαετίες.
Με το δημόσιο χρέος σε πολύ υψηλότερα επίπεδα, μια πολιτική επιθετικά θετικών πραγματικών επιτοκίων θα μπορούσε να προκαλέσει τεράστια πίεση στα δημόσια οικονομικά.
Και για τον Larry Lepard, αυτός ο μαθηματικός περιορισμός έχει μεγαλύτερη σημασία από οποιαδήποτε "σκληρή" ρητορική της Federal Reserve.
Η κεντρική επενδυτική του θέση μπορεί επομένως να συνοψιστεί σε μία αντίφαση που θα μπορούσε να καθορίσει τις αγορές τα επόμενα χρόνια: Για να νικήσουν πραγματικά τον πληθωρισμό, οι κεντρικές τράπεζες χρειάζονται υψηλά πραγματικά επιτόκια.
Όμως το τεράστιο δημόσιο χρέος καθιστά αυτά τα επιτόκια ολοένα και δυσκολότερο να διατηρηθούν.
Και όσο αυτή η αντίφαση παραμένει άλυτη, ο χρυσός εξακολουθεί – κατά τον Lepard – να λειτουργεί ως ένα από τα βασικά στοιχήματα απέναντι στη μακροπρόθεσμη υποτίμηση του χρήματος.
Add comment
Comments