Ιστορικές αλήθειες: Καλό το Πολυτεχνείο, όμως πραγματικά μαζικές κινητοποιήσεις των λαών, έριξαν μόνο σοσιαλιστικές δικτατορίες

Published on November 17, 2026 at 2:24 AM

Σε χθεσινό μας άρθρο, αναγνωρίσαμε την συμβολική ιστορική αξία των γεγονότων του Πολυτεχνείου. Δεν θα αμφισβητήσουμε τα αυτονόητα. Ό,τι όμως συνοδεύει - στα όρια της ιστορικής παραχάραξης – το αφήγημα του γεγονότος αυτού per se, δεν θα το αποδεχθούμε για να γεμίζει το εκλογικό ταμείο της αριστεράς. Το Πολυτεχνείο δεν έριξε τη χούντα. Ήταν η αφορμή – όχι η αιτία – για μια σκληρότερη δικτατορία.

Από την Αληκτώ | Συντακτική ομάδα Greece2Day

Μετά το δημοψήφισμα του Ιουλίου του 1973 (εντελώς αμφιλεγόμενοαπό άποψης δημοκρατικής νομιμοποίησης), η χώρα απέκτησε νέο Σύνταγμα και η χώρα όδευε σε εκλογές. Το πολιτικό προσωπικό διαφωνούσε  για το αν έπρεπε να συμμετάσχει στις εκλογές αυτές. Και δικαίως. Μια τέτοια συμμετοχή, De facto θα νομιμοποιούσε το νέο Σύνταγμα, την εκλογή του Παπαδόπουλου στην προεδρία της δημοκρατίας, και εν γένει την πολιτική ανωμαλία που επέφερε το πραξικόπημα.

Εν τούτοις δεν ήταν λίγες οι φωνές που υποστήριζαν την συμμετοχή σε αυτές τις εκλογές, τη σύγκρουση με το καθεστώς στις κάλπες. Και όχι μόνο φωνές από τη δεξιά ή το κέντρο. Αλλά και από την αριστερά. Το κομμάτι του ΚΚΕ που διασπάστηκε στο συνέδριο του 1968 (και αργότερα εξελίχθηκε στο ΚΚΕ εσωτερικού) ήταν υπέρ αυτής της άποψης.

Το πολυτεχνείο, έδωσε την αφορμή σε – έτοιμες από καιρό  - φράξιες εντός της χούντας, να δράσουν για να απομακρύνουν τον Παπαδόπουλο και τους συν αυτώ, και να αναλάβουν την εξουσία. Ο Παπαδόπουλος τέθηκε σε κατ’ οίκον περιορισμό, όπως και οι στενοί συνεργάτες του, η εξουσία πέρασε στην ομάδα Ιωαννίδη, η πορεία σχετικής φιλελευθεροποίησης του καθεστώτος διεκόπη βίαια. Αυτό είναι ιστορία, όχι μυθολογία. Από τη στιγμή που το αφήγημα "Το πολυτεχνείο έριξε τη χούντα", είχε βαθιά απόκλιση από τα πραγματικά γεγονότα, συντηρήθηκε ένα νέο αφήγημα: "Το πολυτεχνείο έδειξε στον Ελληνικό λαό ότι το καθεστώς δεν ήταν ανίκητο και του έδωσε τη δυνατότητα στη συνέχεια να το ανατρέψει". Άλλη μια συνειδητή παραχάραξη.

Αν ένας τρίτος, άσχετος, μη γνώστης της Ελληνικής ιστορίας, άκουγε αυτό, θα πίστευε πως μετά το πολυτεχνείο, μυριάδες πολιτών πλημμύρισαν τους δρόμους και εξανάγκασαν τους χουντικούς να παραδώσουν την εξουσία. Λυπάμαι, όμως δεν έγινε έτσι. Από τότε που η ομάδα Ιωαννίδη ανέλαβε την εξουσία, κυβέρνησε ανενόχλητα και ανεμπόδιστα μέχρι το καλοκαίρι του 1973. Τότε τους έδιωξε ο λαός; Κανένας δεν τους έδιωξε. Μόνοι τους έφυγαν. Δραπέτευσαν. Άφησαν και τα μολύβια στα γραφεία τους και μην είδατε τον Παναγή. Μετά τον παταγώδη και εθνικά εγκληματικό τρόπο διαχείρισης του Κυπριακού, η τελευταία πράξη τους, ήταν να καλέσουν τους πολιτικούς, να τους παραδώσουν τα κλειδιά για να βγάλουν πλέον αυτοί το φίδι από την τρύπα. Τα κάστανα από τη φωτιά.

Εκείνο μόλις το καλοκαιρινό βράδυ, εμφανίστηκε λαός στους δρόμους, μετά το έκτακτο παράρτημα της "Βραδυνής", για να υποδεχτεί τον Καραμανλή στο αεροδρόμιο. Μέχρι τότε, κανένα Πολυτεχνείο, δεν είχε δείξει κανέναν δρόμο. Αυτό δεν συνεπάγεται ότι το καθεστώς έχαιρε της εμπιστοσύνης της Ελληνικής κοινωνίας. Άλλωστε πως να διάκειται κανείς θετικά προς ένα καθεστώς που μπροστά στα μάτια του αλληλοσπαράζεται; Ακόμα και όσοι έβλεπαν θετικά το καθεστώς στη λογική "ο Παπαδόπουλος μας έβαλε τα τάξη", με ποιο αφήγημα θα υποστήριζαν μια συνέχεια της δικτατορίας που στηριζόταν στο αφήγημα πως ο Παπαδόπουλος ήταν ουσία προδότης;

Γιατί ο κόσμος δεν βγήκε λοιπόν στους δρόμους; Αυτό είναι κάτι που πρέπει να εξεταστεί κάποια στιγμή με όρους σύγκρισης με ανάλογες διεθνείς περιπτώσεις, με όρους ωρίμανσης της λαϊκής αντίδρασης και με όρους ενίσχυσης του φόβου μετά τις εξελίξεις στο Πολυτεχνείο. Το σίγουρο είναι πάντως ότι, τη χούντα δεν τη ρίξαμε, αυτουπονομεύτηκε.

Μήπως τελικά οι χούντες δεν πέφτουν από τους λαούς και τις μαζικές κινητοποιήσεις τους; Θα διαφωνήσω. Το 1989, πλήθος χωρών, απηλλάγη από τους στυγνούς σοσιαλιστές δικτάτορες και τα απάνθρωπα σοσιαλιστικά καθεστώτα, λόγω της κινητοποίησης των πολιτών. Κινητοποίησης απέναντι όχι σε ήπιες δικτατορίες δυτικού τύπου, όπως την Ελληνική δικτατορία, αλλά κινητοποίησης απέναντι σε ανελέητα καθάρματα του τύπου Τσαουσέκου, Γιαρουζέλσκι, Ζίφκοφ και Χόνεκερ.

Ο Τσαουσέσκου πχ δεν δραπέτευσε λόγω κάποιου αντίστοιχου Ρουμάνικου "Κυπριακού". Εκδιώχθη πυξ λαξ.  Εκατοντάδες χιλιάδες Ρουμάνοι, με σημαίες του κράτους στις οποίες είχαν ψαλιδίσει τον σοσιαλιστικό θυρεό, περικύκλωσαν το προεδρικό μέγαρο, μέχρι τη στιγμή που ένα ελικόπτερο προσγειώθηκε στην ταράτσα για να παραλάβει τον δικτάτορα. Για να του σώσει όχι την εξουσία, την ίδια τη ζωή. Και ούτε αυτό δεν κατάφερε.

Οι ίδιες εικόνες, πάνω κάτω, αναπαράχθησαν και σε όλες τις σοσιαλιστικές δικτατορίες σχεδόν ταυτόχρονα. Οι πολλές χιλιάδες πήραν στο κυνήγι τους ελάχιστους και επέβαλαν δημοκρατικές λύσεις. Εδώ, αυτό δεν έγινε, όσα παραμύθια και αν πουλάμε, όσους παραχαράκτες και αν στέλνουμε για να παραχαράξουν τα βιβλία της ιστορίας.

Όλα αυτά  - ως ήδη αναφέρθηκε – χρήζουν ενδελεχούς ιστορικής μελέτης και ανάλυσης. Γιατί οι απαντήσεις δεν είναι ποτέ απλές και βολικές. Και κάποια στιγμή ενδέχεται ο φακός της ιστορίας να φωτίσει επαρκώς και το σκοτεινό αυτό δωμάτιο. Μέχρι τότε όμως, ένα είναι το βέβαιο: Η μαζική κινητοποίηση των λαών έριξε μόνο σοσιαλιστικές δικτατορίες.

Rating: 0 stars, 0 votes.

Add comment

Comments

There are no comments yet.